Kiều Cao Dũng và mong muốn đưa trà thành 'Quà tặng quốc gia'

Có những sản phẩm hiện diện quá lâu trong đời sống đến mức người ta đôi khi quên mất giá trị văn hóa phía sau. Trà là một sản phẩm như vậy. Gặp gỡ và trò chuyện cùng Kiều Cao Dũng - người có gần một thập kỷ tìm hiểu về trà, anh yêu và hiểu trà đến mức ví von trà như một người mẹ, luôn gắn bó với cuộc đời mỗi người.

Một chén trà bắt đầu từ những búp chè trên đồi, đi qua bàn tay người nông dân, người làm trà rồi hiện diện trên bàn tiếp khách của mỗi gia đình. Nhưng với Kiều Cao Dũng, hành trình của trà có thể xa hơn thế. Anh muốn đưa trà từ một sản vật địa phương trở thành sản phẩm văn hóa có khả năng kể câu chuyện Việt Nam, trở thành “Quà tặng quốc gia”.

Kiều Cao Dũng mang theo khát vọng đưa trà Thái Nguyên thành món quà kể chuyện đất, người và văn hóa Việt

Từ một người làm du lịch đến người theo đuổi các sản phẩm văn hóa, Kiều Cao Dũng đang bước vào hành trình mới với trà Thái Nguyên. Không dừng ở việc tạo ra trà sạch, anh muốn xây dựng trà thành món quà mang câu chuyện về đất, người và văn hóa Việt Nam, có thể xuất hiện trong những cuộc gặp gỡ trong nước và quốc tế.

Từ du lịch đến hành trình làm mới giá trị Việt

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình thuần nông ở xứ Đoài, Kiều Cao Dũng từng có nhiều năm gắn bó với ngành khách sạn và du lịch. Năm 2016, khi đang có công việc ổn định với mức thu nhập hàng nghìn USD mỗi tháng, anh quyết định rẽ hướng để theo đuổi hành trình gìn giữ và làm mới các giá trị Việt.

Từ “Sen bất tử”, anh thực hiện dự án “Viết tiếp phần đời cho sen”, biến những bộ phận tưởng như bỏ đi của cây sen thành sản phẩm thủ công và quà tặng văn hóa. Nón sen, tranh trên chất liệu sen, các sản phẩm từ hoa và lá sen lần lượt được phát triển.

Năm 2018, nhận thấy đài sen sau khi lấy hạt thường bị bỏ đi, Dũng bắt đầu nghiên cứu cách biến nguyên liệu này thành giấy. Sau nhiều năm thử nghiệm, đến năm 2022, anh phát triển thành công giấy từ đài sen, tạo ra nhiều sản phẩm như nón lá sen, tranh giấy sen, hoa sen bất tử và trà sen.

Anh cũng thực hiện dự án kết nón với lá Bồ Đề. Với Dũng, khi chiếc lá rụng xuống không có nghĩa vòng đời kết thúc. Lá có thể được “viết tiếp phần đời”, trở thành chiếc nón và tiếp tục sứ mệnh che chở cho đời, cho người.

Điểm chung trong những dự án ấy là Kiều Cao Dũng không chỉ tìm kiếm một sản phẩm mới, mà tìm kiếm những giá trị văn hóa phía sau sản phẩm.

Mong muốn đưa trà thành “Quà tặng quốc gia”

Với trà, cách tiếp cận ấy được mở rộng. Anh muốn bắt đầu từ một chữ tưởng như đơn giản: “sạch”.

Nhưng trà sạch theo cách anh hướng tới không chỉ là thông điệp trên bao bì. Đó phải là câu chuyện bắt đầu từ vùng nguyên liệu, cách chăm sóc cây chè, thu hái, chế biến và sự minh bạch của sản phẩm. Bởi muốn trở thành món quà đại diện cho Việt Nam, sản phẩm trước hết phải tạo được niềm tin.

Không gian trà của Kiều Cao Dũng tại Hồ Văn

Trong hành trình tìm kiếm hướng đi cho trà, Thái Nguyên trở thành lựa chọn của Kiều Cao Dũng. Anh đã bỏ ra 10 năm để sống tận bản làng, làm việc cùng những người nông dân trên khắp các vùng trà nổi tiếng của Việt Nam như Thái Nguyên, Mộc Châu, Hà Giang... và cuối cùng lựa chọn Thái Nguyên làm vùng nguyên liệu trà đồng hành cùng dự án của mình. Theo anh, vùng đất này có ba nền tảng để phát triển trà thành sản phẩm quà tặng mang câu chuyện văn hóa.

Đầu tiên là truyền thống. Trà đã gắn với đời sống người dân qua nhiều thế hệ, tạo nên nền tảng văn hóa mà một sản phẩm mới không cần phải xây dựng từ đầu.

Tiếp đó là nguồn nguyên liệu. Thái Nguyên có những vùng chè nổi tiếng cùng cộng đồng người làm trà giàu kinh nghiệm, tạo điều kiện để phát triển sản phẩm có chất lượng ổn định. Để thuyết phục những người nông dân theo hướng trồng trà sạch, anh đã phải trải qua quá trình vận động, lắng nghe, thấu hiểu và hướng tới bao tiêu sản phẩm, giúp bà con ổn định đầu ra.

Cuối cùng là câu chuyện. Một hộp trà Thái Nguyên, nếu được làm đúng cách, có thể kể về vùng đất, người trồng chè, nghệ thuật chế biến và văn hóa thưởng trà.

Khi ấy, trà không còn đơn thuần là sản phẩm nông nghiệp mà trở thành một đại diện văn hóa. “Quà tặng quốc gia” không phải một danh hiệu. “Quà tặng quốc gia” là cách Kiều Cao Dũng gọi mục tiêu đang hướng tới với trà nói chung và thương hiệu Sereni Tea của anh.

Đây không phải danh hiệu hay chứng nhận chính thức, mà là khát vọng xây dựng một sản phẩm đủ chất lượng, câu chuyện và bản sắc để có thể được lựa chọn như món quà đại diện cho Việt Nam.

Từ một chén trà, mở ra câu chuyện lớn hơn về Việt Nam - một đất nước có những sản vật giàu bản sắc, những người làm nghề bền bỉ và những giá trị văn hóa đủ sức đi cùng thời gian

Một món quà mang tính đại diện phải trả lời được những câu hỏi lớn hơn: Nó đến từ đâu? Đại diện cho giá trị nào? Người nhận có thể hiểu gì về Việt Nam thông qua món quà ấy?

Với Dũng, trà Thái Nguyên có sẵn những câu trả lời: đất, cây chè, người nông dân, nghề truyền thống, nghệ thuật chế biến và văn hóa thưởng trà - và quan trọng nhất là trà sạch.

Bài toán là kết nối những giá trị ấy thành một sản phẩm đủ hiện đại để bước ra thị trường nhưng không đánh mất bản sắc.

Kinh nghiệm trong ngành du lịch cũng khiến Dũng nhìn trà như một phần của trải nghiệm. Đồi chè có thể trở thành điểm đến, người làm trà trở thành người kể chuyện, quy trình chế biến trở thành trải nghiệm và văn hóa thưởng trà trở thành hoạt động giao lưu.

“Muốn làm Quà tặng quốc gia, phải bắt đầu từ người làm trà”, là quan điểm được Dũng nhấn mạnh. Theo anh, một sản phẩm mang hình ảnh Việt Nam không thể chỉ đẹp ở bên ngoài. Giá trị phải được xây dựng từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và những người đang giữ nghề.

Điểm gặp của văn hóa

Hành trình ấy có điểm gặp với Duyên 8 - “Quay về đi - Gặp lại Thanh xuân của Mẹ”, chương trình được công bố tại Hồ Văn, Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tại đây, Kiều Cao Dũng đồng hành cùng một chương trình đặt văn hóa, tình thân và đạo hiếu ở trung tâm, quy tụ nghệ sĩ, doanh nhân và cộng đồng trong hành trình trở về với ký ức, với Mẹ và những giá trị gia đình.

Không gian Hồ Văn cũng phù hợp với tinh thần mà Dũng theo đuổi. Nếu trà là câu chuyện của đất và người, thì văn hóa là câu chuyện của ký ức và cội nguồn.

Một chén trà được trao đi có thể là lời mời mở đầu câu chuyện giữa người thân, chủ và khách, giữa người Việt với một người bạn quốc tế.

Vì vậy, sự đồng hành của Kiều Cao Dũng với Duyên 8 nằm trong mạch quan tâm lớn hơn của anh: tìm cách đưa những giá trị văn hóa Việt bước vào đời sống đương đại bằng những hình thức gần gũi.

Từ sen đến trà, từ những chất liệu tưởng như bỏ đi đến những sản phẩm có khả năng trở thành quà tặng, Kiều Cao Dũng đang theo đuổi một quan niệm nhất quán: giá trị truyền thống không nhất thiết phải đứng yên trong quá khứ.

Từ những đồi chè Thái Nguyên, anh kỳ vọng bắt đầu hành trình từ “trà sạch” Sereni Tea đến “trà văn hóa”, từ một sản phẩm địa phương đến món quà có thể đại diện cho đất nước. Và từ một chén trà, mở ra câu chuyện lớn hơn về Việt Nam - một đất nước có những sản vật giàu bản sắc, những người làm nghề bền bỉ và những giá trị văn hóa đủ sức đi cùng thời gian.