Kiev giữa làn sóng tấn công, dần mang dáng dấp thành phố tiền tuyến

Một trạm xăng ở Kiev bị phá huỷ trong một vụ tấn công bằng UAV. Ảnh: Dịch vụ Khẩn cấp Quốc gia Ukraine DNDS/Telegram

Trong phần lớn thời gian kể từ khi xung đột giữa Ukraine và Nga bùng phát, các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Kiev chủ yếu diễn ra vào ban đêm. Người dân dần hình thành cách sinh hoạt phù hợp với tình hình, như ngủ tại hành lang hoặc phòng tắm, theo dõi các kênh Telegram để cập nhật thông tin và trở lại nhịp sống thường ngày vào sáng hôm sau với công việc, các quán cà phê, buổi hòa nhạc hoặc những bữa tối bên ngoài.

Tuy nhiên, ranh giới giữa những đêm có cảnh báo an ninh và những ngày tương đối bình thường đang có sự thay đổi. Trong những tuần gần đây, các đợt tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào Kiev được ghi nhận vào nhiều thời điểm trong ngày, khiến còi báo động, hoạt động của lực lượng phòng không và tiếng nổ xuất hiện trong giờ làm việc, giờ cao điểm hoặc buổi chiều. Theo Kyiv Independent, diễn biến này, bắt đầu từ cuối tháng 8, đang tác động đáng kể đến nhịp sống tại thủ đô Ukraine.

Những ngày cuối tháng 9 và đầu tháng 10 chứng kiến nhiều đợt cảnh báo và tấn công liên tiếp. Ngày 25/9, một UAV đâm vào một tòa nhà chung cư cao tầng ở quận Pecherskyi, khiến một bé trai 14 tuổi thiệt mạng. Sáng 26/9, người dân được cảnh báo không kích 5 lần trong khoảng thời gian từ sáng sớm đến 10 giờ. Ngày 27/9, một đợt tấn công khiến tình trạng báo động kéo dài khoảng 9 giờ.

Ngày 28/9, một đợt tấn công bằng UAV nhằm vào khu vực trung tâm Kiev khiến 28 người thương vong. Một tòa nhà thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraine bị cháy, trong khi một số video trên mạng xã hội cho thấy người dân tìm cách rời khỏi tòa nhà trong lúc khói bốc lên.

Trong đêm tiếp theo, tên lửa và UAV được cho là đã đánh trúng một cơ sở giáo dục, các tòa chung cư, khu vực đường sắt, các trung tâm dữ liệu và trung tâm thương mại.

Ngày 30/9, cơ sở hạ tầng năng lượng tại Kiev tiếp tục bị ảnh hưởng, trong bối cảnh hệ thống này đã chịu tác động từ các cuộc tấn công trong những mùa đông trước. Chính quyền thành phố sau đó thông báo áp dụng các biện pháp cắt điện khẩn cấp.

Ngày 1/10, các sự cố tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động ban ngày tại Kiev. Một UAV được cho là đã đánh trúng một trường học, trong khi hai UAV khác tấn công khu vực Cầu Nam (Southern Bridge). Ngày hôm sau, các hạn chế giao thông trên cây cầu gây ùn tắc tại nhiều khu vực trong thành phố. Một số người dân phải đi bộ qua sông Dnipro để đến nơi làm việc.

Theo thống kê của Kyiv Independent dựa trên các báo cáo chính thức, ít nhất 16 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương tại Kiev và khu vực lân cận trong khoảng thời gian từ ngày 25/9 đến ngày 2/10. Số người bị thương cao nhất được ghi nhận ngày 25/9, với ít nhất 59 người bị thương trong các cuộc tấn công bằng UAV vào ban ngày.

Sau hơn một tuần diễn ra các đợt tấn công liên tiếp, chất lượng không khí tại Kiev cũng bị ảnh hưởng. Chính quyền thành phố khuyến cáo người dân đóng kín cửa sổ trong bối cảnh khói và bụi tích tụ trong không khí. Một số khu vực tiếp tục mất điện khi nhiệt độ bắt đầu giảm.

Thành phố tiền tuyến

Người dân trú ẩn tại một ga tàu điện ngầm trong cuộc tấn công bằng tên lửa vào Kiev, Ukraine sáng sớm ngày 30/7/2026. Ảnh: The Kyiv Independent/Getty Images

Những thay đổi tại Kiev không chỉ thể hiện qua tần suất các đợt tấn công. Các nhà xã hội học cho rằng thủ đô đang xuất hiện một số đặc điểm tương đồng với các khu vực miền Đông Ukraine, vốn nằm gần tiền tuyến hơn.

Ông Oleksii Antypovych, Giám đốc Rating Group, tổ chức nghiên cứu xã hội học và thăm dò dư luận của Ukraine, cho biết người dân Kiev ngày càng có một số điểm chung với người dân ở miền Đông, trong đó có những vấn đề liên quan đến sức khỏe, thu nhập và thiệt hại về tài sản.

Theo ông Antypovych, xét trên một số phương diện, Kiev có thể được xem là đang mang những đặc điểm của một khu vực tiền tuyến. Ông cho rằng tâm lý phổ biến tại thủ đô hiện nay không phải là hoảng loạn mà là sự lo âu và bất an liên quan đến an ninh, khả năng bảo vệ thành phố cũng như những diễn biến tiếp theo.

Ông Antypovych nhận định trước đây người dân có thể dự đoán các đợt tấn công thường xảy ra vào ban đêm và chủ động chuẩn bị ứng phó. Tuy nhiên, việc các đợt tấn công diễn ra vào nhiều thời điểm khác nhau khiến khả năng dự đoán trở nên khó khăn hơn.

Một cuộc khảo sát do Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv (KIIS) thực hiện từ ngày 21/8 đến ngày 10/9 cho thấy 83% cư dân Kiev cho rằng Ukraine nên tiếp tục kháng chiến bằng vũ lực, ngay cả trong trường hợp nguồn cung điện, hệ thống sưởi và nước sinh hoạt bị gián đoạn trong mùa đông.

Một cuộc khảo sát khác của KIIS được tiến hành vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8 cho thấy tỷ lệ cư dân Kiev sẵn sàng tiếp tục ở lại và duy trì cuộc sống tại thành phố trong thời gian cần thiết tăng từ 61% vào tháng 4 lên 69%.

Theo ông Anton Hrushetskyi, Giám đốc điều hành KIIS, việc người dân tiếp tục ở lại, làm việc và duy trì sinh hoạt tại Kiev cho thấy họ đang thích nghi với tình hình.

Tuy nhiên, các cuộc khảo sát trên được thực hiện trước khi thủ đô trải qua những đợt tấn công liên tiếp vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10, do đó chưa phản ánh đầy đủ tác động của những diễn biến mới nhất đối với tâm lý người dân.

Khó duy trì nhịp sống thường ngày

Daria Lisich, một nữ nhà thơ 28 tuổi, mới sống tại Kiev được ba tháng thì các đợt tấn công gia tăng cường độ từ cuối tháng 8. Cô sống tại tầng cao nhất của một tòa nhà 5 tầng và cho biết một trong những lý do ở lại Kiev là muốn duy trì cuộc sống hiện tại, trong bối cảnh việc chuyển đến một nơi khác một lần nữa là quyết định không dễ dàng.

"Chuyển nhà đòi hỏi nỗ lực rất lớn và là một thay đổi trọng đại. Tôi chỉ mong mọi chuyện này chấm dứt, hoặc ít nhất là tình hình trở nên dễ thở hơn", cô nói.

Trong 4 ngày liên tiếp, các cuộc tấn công xảy ra tại khu vực gần nơi cô sinh sống. Đến ngày thứ tư, một quả đạn rơi gần nhà khiến cô quyết định rời thành phố trong một thời gian.

"Tất cả các vụ tấn công đều diễn ra gần đó, nhưng vụ cuối cùng là gần nhất - ngay sát nhà tôi, ở tòa nhà bên cạnh. Lần nào tôi cũng đang ở nhà", Lisich kể lại. "Tôi thậm chí còn chẳng thể tắm rửa. Tôi luôn để điện thoại bên cạnh để theo dõi đường bay của chúng".

Cô rời Kiev đến Lviv trong 3 tuần. Khi trở lại thủ đô, các đợt tấn công vẫn tiếp diễn.

Semen Krishtal, một chuyên gia tiếp thị sáng tạo 27 tuổi, cho biết đã cân nhắc việc rời Kiev trong nhiều năm và những diễn biến gần đây khiến anh nghiêm túc hơn với ý định này.

"Tôi muốn chuyển đến Odesa, nhưng tình hình ở đó vào mùa đông còn tồi tệ hơn cả Kiev", anh nói.

Krishtal cảm nhận rõ sự thay đổi trong sinh hoạt hằng ngày vào ngày 28/9, khi một UAV được cho là đã tấn công Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia tại trung tâm Kiev.

Thời điểm đó, Krishtal đang đi xe buýt điện trên Đại lộ Shevchenko, đeo tai nghe nhạc. Trong bối cảnh thành phố có nhiều tiếng còi báo động và tiếng nổ, anh tăng âm lượng tai nghe để giảm ảnh hưởng của những âm thanh bên ngoài.

"Ở Kiev, khái niệm 'cuộc sống bình thường' đã bị lãng quên từ lâu rồi. Trước đây, ít nhất bạn còn có thể lường trước rằng điều tồi tệ nhất thường xảy ra vào ban đêm và - nếu muốn - có thể chuẩn bị ứng phó. Còn giờ đây, mọi thứ chẳng khác nào một trò chơi xổ số đầy may rủi”, Krishtal chia sẻ.