Kinh doanh bao trùm không phải là 'trào lưu thời trang'

Chuyển dịch tư duy từ "từ thiện" sang "lợi thế cạnh tranh"

Tại hội thảo với chủ đề: ”Kinh doanh bền vững: Lợi thế mới - Giá trị mới” ngày 6/1 tại Hà Nội, ông Bùi Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) khẳng định, doanh nghiệp tư nhân đang đóng vai trò là lực lượng chủ đạo trong việc tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên trong kỷ nguyên mới, vai trò của doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở giá trị kinh tế đơn thuần mà còn phải trở thành "mắt xích" giải quyết các vấn đề môi trường và xã hội, hướng tới nguyên tắc “không ai bị bỏ lại phía sau”.

Ông Bùi Anh Tuấn - Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính).

Đồng quan điểm này, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại thương, ông Đào Ngọc Tiến nhận định, mô hình kinh doanh bao trùm không phải là một "trào lưu thời trang" mà là xu thế dẫn dắt. Khi các lợi thế truyền thống như tài nguyên hay nhân công giá rẻ dần mất đi, kinh doanh bao trùm sẽ là bệ đỡ giúp doanh nghiệp thích ứng với biến động.

Theo ông Tiến, giá trị mới mà các doanh nghiệp này tạo ra cho cộng đồng, đặc biệt là nhóm người yếu thế, chính là sự lan tỏa để tạo nên một hệ sinh thái kết nối mạnh mẽ, từ đó viết tiếp câu chuyện vươn tầm thế giới của thương hiệu Việt.

Chia sẻ về kinh doanh bao trùm, bà Vũ Thị Quyên – CEO We-Edit Vietnam, người đã vượt qua nghịch cảnh của căn bệnh xương thủy tinh bẩm sinh, khẳng định đây là chiến lược cốt lõi của doanh nghiệp chứ không phải hoạt động từ thiện. Qua kinh nghiệm làm việc tại nhiều môi trường khác nhau, bà nhận ra rào cản lớn nhất đối với người yếu thế chính là thiếu cơ hội được học tập và phát triển trong một không gian chuyên nghiệp.

Tại We-Edit, mô hình kinh doanh dựa trên nguyên tắc cộng hưởng: doanh nghiệp trao cơ hội, nhân sự cống hiến năng lực. Công ty cam kết trả lương xứng đáng theo đúng năng lực và tuyệt đối không hạ thấp các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Thay vì thỏa hiệp, We-Edit chọn cách tối ưu hóa quy trình đào tạo và tuyển dụng, tạo điều kiện để người khuyết tật có thể làm việc và cạnh tranh bình đẳng như bao người bình thường khác.

Môi trường làm việc tại đây khắt khe khi phục vụ 100% khách hàng quốc tế đến từ nhiều châu lục. Chính những yêu cầu nghiêm ngặt từ thị trường toàn cầu đã giúp đội ngũ nhân sự khẳng định giá trị thực thụ. Mô hình này chứng minh rằng: khi được đặt vào một quy trình chuyên nghiệp, người yếu thế hoàn toàn có thể vươn ra thế giới và khẳng định năng lực vượt trội của mình.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Giám đốc Hạnh phúc của TokyoLife, chia sẻ kinh nghiệm về việc đưa người khuyết tật vào bộ máy vận hành. Bà nhấn mạnh, để mô hình này thành công, cần một tư tưởng xuyên suốt từ lãnh đạo đến sự tận tâm của toàn bộ tổ chức. TokyoLife không chỉ coi đây là việc làm nhân văn mà là tiêu chí kinh doanh dài hạn, bền vững và sẵn sàng chia sẻ các quy trình, kinh nghiệm này để lan tỏa tác động tới cộng đồng doanh nghiệp rộng lớn hơn.

Hóa giải thách thức

Dù tiềm năng lớn, thực tế hiện nay kinh doanh bao trùm vẫn còn nhiều rào cản. Bà Lê Hà từ Trung tâm Sáng tạo và Ươm tạo thuộc Trường Đại học Ngoại thương chỉ ra một con số đáng suy ngẫm: chỉ hơn 23% người khuyết tật trong độ tuổi lao động có việc làm, và phần lớn là lao động giản đơn. Thách thức lớn nhất chính là sự thiếu phối hợp liên ngành và các chính sách hỗ trợ còn rời rạc.

Để khắc phục, bà Hà đề xuất cần tích hợp mục tiêu hỗ trợ nhóm yếu thế vào các khung khổ chính sách hiện có, điển hình là lộ trình thực hiện Nghị định 167 về kinh doanh bao trùm. Bên cạnh đó, việc cải cách hành chính, xây dựng đầu mối hỗ trợ tập trung và thúc đẩy công cụ mua sắm công đối với sản phẩm từ các doanh nghiệp này sẽ tạo ra lợi thế thị trường thực tế, giúp họ tự tin cạnh tranh thay vì chỉ trông chờ vào sự thụ hưởng an sinh.

Doanh nghiệp trưng bày sản phẩm trong khuôn khổ sự kiện.

Nhìn từ góc độ quốc tế, ông Srinivas Tata – Giám đốc Ban Phát triển Xã hội thuộc UN-ESCAP đánh giá Việt Nam đang sở hữu vị thế tốt để dẫn đầu trong lĩnh vực này với hơn 6 triệu người khuyết tật – một nguồn tài năng dồi dào chưa được khai thác hết. Các cải cách tiến bộ của Chính phủ và sự quan tâm đến ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) chính là chất xúc tác quan trọng để thúc đẩy sự hòa nhập.

Về phía cơ quan quản lý, ông Bùi Anh Tuấn cho biết Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chương trình 167 nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân kinh doanh bền vững giai đoạn 2022–2025. Đặc biệt, Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị mới đây đã tái khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, tiên phong trong chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Tính đến hết năm 2025, chương trình đã đào tạo chuyên sâu cho hơn 10.700 doanh nghiệp và huy động hơn 6.000 tỷ đồng để nâng cao năng lực cạnh tranh cho khu vực này.

Lãnh đạo Trường Đại học Ngoại thương cam kết tiếp tục là đối tác chiến lược của UN-ESCAP để nhân rộng các mô hình thành công. Kinh doanh bao trùm tại Việt Nam đã có những viên gạch nền móng đầu tiên; thách thức tiếp theo là làm sao để sự phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp trở nên nhịp nhàng hơn, biến những giá trị nhân văn thành nguồn sức mạnh nội sinh cho nền kinh tế dân tộc.

Thu An