Kính James Webb vén màn hành tinh siêu nóng, gió bão đảo lộn mọi định luật vũ trụ
Kính James Webb phát hiện bí ẩn bên trong hành tinh khí khổng lồ WASP-121 b.
Kính viễn vọng James Webb (JWST) vừa mang lại một khám phá chấn động khi tiết lộ sự khác biệt rõ rệt giữa bầu khí quyển ở phía buổi sáng và buổi tối của hành tinh WASP-121 b. Đây là một hành tinh khí khổng lồ siêu nóng nằm ngoài hệ mặt trời của chúng ta. Do bị khóa thủy triều, một nửa mặt của hành tinh vĩnh viễn hướng về phía ngôi sao chủ nóng bỏng, trong khi mặt đối diện luôn chìm trong bóng tối vô tận.

Kính James Webb đã phát hiện ra sự khác biệt lớn giữa bình minh và hoàng hôn trên hành tinh ngoại siêu nóng WASP-121 b.
Bằng cách phân tích ánh sáng hồng ngoại xuyên qua bầu khí quyển, James Webb phát hiện vùng ranh giới buổi tối hấp thụ nhiều ánh sáng hơn vùng buổi sáng. Hiện tượng này chứng minh những cơn gió cực mạnh đang liên tục vận chuyển nhiệt độ từ ban ngày sang ban đêm. Luồng gió di chuyển về phía đông đã làm bốc hơi và xé toạc các phân tử nước ở tầng thượng quyển, đồng thời khiến bầu khí quyển phía buổi tối bị giãn nở mạnh.
Mặc dù các mô phỏng máy tính đã dự đoán được xu hướng này, nhưng quan sát thực tế từ thiết bị NIRSpec cho thấy hiệu ứng diễn ra mạnh hơn lý thuyết. Các nhà khoa học nghi ngờ có một cơ chế làm mát bổ sung đang diễn ra ở phía buổi sáng, và thủ phạm có thể là những đám mây khoáng chất làm từ silicat. Những đám mây này có khả năng chặn bức xạ hồng ngoại từ các tầng sâu nóng hơn bên dưới bốc lên, tạo ra hiệu ứng đánh lừa thị giác.

Hình minh họa từ trên xuống của quỹ đạo ngoại hành tinh WASP-121 b quanh ngôi sao của nó.
Phương pháp đo lường biến thiên tín hiệu theo thời gian và kinh độ khi hành tinh tự quay 30 độ trong chu kỳ transit đã mở ra một chương mới cho ngành thiên văn học. Trong tương lai, nhóm nghiên cứu dự định sẽ áp dụng kỹ thuật tiên tiến này lên nhiều hành tinh khí khổng lồ siêu nóng khác để tìm kiếm quy luật chung của vũ trụ. Điều này hứa hẹn sẽ làm sáng tỏ cách các điều kiện khí quyển thay đổi cấu trúc trên những hành tinh cực đoan.
Phát hiện mới của kính James Webb trên hành tinh WASP-121 b đã chứng minh khí quyển của các thế giới cực đoan biến đổi phức tạp hơn con người từng hình dung. Việc kết hợp giữa thiết bị quang phổ tối tân và mô hình khí quyển cải tiến không chỉ giải mã thành công cơ chế chuyển dịch nhiệt lượng xuyên hành tinh, mà còn đặt nền móng vững chắc giúp giới khoa học giải mã chính xác cấu trúc vũ trụ.











