Kinh nghiệm của Canada trong tự chủ an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh

Ảnh minh họa. (Nguồn: TTXVN)

Trong bối cảnh Việt Nam triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2045, kinh nghiệm của Canada là một tham chiếu đáng chú ý.

Đây là quốc gia giàu tài nguyên, có ngành dầu khí phát triển nhưng cũng đang phải giải quyết bài toán cân bằng giữa an ninh năng lượng, tăng trưởng kinh tế và chuyển đổi xanh.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Ottawa, Thạc sỹ Hoàng Cẩm Vân, chuyên gia quản lý dự án tại một công ty tư vấn năng lượng ở Canada, cho rằng bài học quan trọng nhất là cần nhìn nhận năng lượng như một vấn đề dài hạn, gắn với hạ tầng, chuỗi cung ứng, công nghệ và năng lực tự chủ quốc gia.

Theo bà Hoàng Cẩm Vân, Canada là một trong những quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn trên thế giới. Tuy nhiên, nước này luôn phải giải quyết đồng thời hai mục tiêu: phát huy lợi thế tài nguyên để củng cố vị thế cường quốc năng lượng và thực hiện các cam kết giảm phát thải khí nhà kính.

Đây là kinh nghiệm đáng tham khảo đối với các quốc gia đang xây dựng chiến lược năng lượng dài hạn, bởi bảo đảm nguồn cung không thể tách rời yêu cầu bảo vệ môi trường và đổi mới công nghệ.

Một điểm đáng chú ý khác là dù sở hữu nguồn tài nguyên dồi dào và hệ thống dầu khí phát triển, Canada vẫn đối mặt với những hạn chế về kết nối hạ tầng và mức độ phụ thuộc nhất định vào thị trường Mỹ.

Điều này cho thấy ngay cả một quốc gia giàu tài nguyên cũng chưa thể bảo đảm hoàn toàn an ninh năng lượng nếu thiếu sự chủ động và linh hoạt trong chuỗi cung ứng.

Theo bà Vân, những điều chỉnh chính sách gần đây cho thấy Canada đang chuyển sang cách tiếp cận cân bằng hơn giữa bảo đảm nguồn cung, tăng trưởng kinh tế và mục tiêu chuyển đổi xanh.

Đồng thời, nước này chú trọng phát triển đồng bộ các khâu từ thăm dò, khai thác, chế biến đến vận chuyển, cùng với việc ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả và giảm tác động môi trường.

Từ kinh nghiệm của Canada, bà Vân cho rằng điều quan trọng không chỉ nằm ở nguồn tài nguyên mà còn ở cách tổ chức toàn bộ chuỗi giá trị năng lượng. Bên cạnh những thành tựu đạt được, Canada vẫn tiếp tục thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, tích hợp năng lượng tái tạo vào sản xuất và phát triển các loại nhiên liệu bền vững nhằm nâng cao khả năng thích ứng với các yêu cầu phát triển xanh.

Đối với Việt Nam, bà Vân nhận định cần xây dựng hạ tầng năng lượng với tầm nhìn dài hạn, gắn kết các khâu từ sản xuất, truyền tải, phân phối đến tiêu thụ. Chính sách năng lượng cũng cần tránh tư duy ngắn hạn, hạn chế phụ thuộc vào một nguồn cung, một thị trường hay một loại công nghệ.

Theo chuyên gia này, Việt Nam cần tiếp cận an ninh năng lượng như một hệ sinh thái, trong đó hạ tầng, công nghệ, thể chế, thị trường và nguồn nhân lực được phát triển đồng bộ.

Trong ngắn hạn, bảo đảm đủ năng lượng cho phát triển kinh tế-xã hội vẫn là yêu cầu trọng tâm; về trung và dài hạn, nâng cao tỷ trọng năng lượng sạch, giảm phát thải và tăng hiệu quả sử dụng năng lượng cần trở thành định hướng xuyên suốt.

Kinh nghiệm của Canada cho thấy để bảo đảm an ninh năng lượng, một quốc gia cần có hạ tầng đủ mạnh, chuỗi cung ứng linh hoạt, chính sách ổn định để thu hút đầu tư dài hạn và công nghệ đủ tiên tiến để thích ứng với các yêu cầu phát triển bền vững.

Đây cũng là những yếu tố quan trọng đối với Việt Nam trong quá trình thực hiện Nghị quyết 70, hướng tới xây dựng nền năng lượng hiện đại, tự chủ và có khả năng chống chịu tốt hơn trước các biến động bên ngoài./.