Kinh tế biển Phú Quốc: Biến tiềm năng thành động lực - Bài 2: Hạ tầng và logistics giúp Phú Quốc bứt phá

Việc Phú Quốc được lựa chọn đăng cai APEC 2027 không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại mà còn mở ra một chu kỳ phát triển mới cho đảo Ngọc.

Hạ tầng kéo dài không gian

Sau khi hợp nhất hai tỉnh An Giang và Kiên Giang, tỉnh An Giang mới sở hữu diện tích tự nhiên gần 10.000km², 150km đường biên giới, 150 hòn đảo lớn nhỏ và quy mô dân số hơn 5 triệu người, trở thành tỉnh có diện tích lớn nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Kế thừa hệ sinh thái đa dạng, địa hình đặc trưng hiếm có và không gian biển đảo chiến lược, An Giang không chỉ là cửa ngõ giao thương quốc tế mà đang định vị mình thành một trung tâm kinh tế động lực mới của Nam Bộ. Mục tiêu được đặt ra rõ ràng: tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 11% trở lên mỗi năm.

Trong cấu trúc 5 tiểu vùng kinh tế - xã hội chuyên biệt của tỉnh, đặc khu Phú Quốc giữ vai trò đầu tàu, được quy hoạch thành đô thị loại I mang tầm quốc tế, tập trung phát triển du lịch biển đảo đẳng cấp quốc tế, dịch vụ cao cấp, y tế quốc tế và kinh tế biển - đảo - biên giới.

Nhưng để hiện thực hóa tầm nhìn đó, câu hỏi cốt lõi đặt ra là: Phú Quốc cần gì trước tiên? Câu trả lời chính là từ quy hoạch. Hàng loạt dự án đang được khởi động, triển khai đều chỉ về một hướng: hạ tầng giao thông và logistics sẽ tạo động lực tăng trưởng cho Phú quốc.

Một hòn đảo, dù sở hữu thiên nhiên tuyệt đẹp hay tiềm năng du lịch vô tận, vẫn sẽ mãi bị giới hạn nếu không thể kết nối thông suốt với thế giới bên ngoài. Phú Quốc hiểu rõ điều đó! Chính vì vậy, trong đợt công bố Quy hoạch và Xúc tiến đầu tư tỉnh An Giang năm 2026 vào giữa tháng 5 vừa qua, hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược đã được ký kết MOU, với tổng vốn đầu tư gần 100.000 tỷ đồng. Tất cả đều tập trung vào ba trụ cột: đường bộ, cảng biển và sân bay.

Trục giao thông chính của đặc khu Phú Quốc.

Phú Quốc đang triển khai đồng thời nhiều tuyến đường huyết mạch, tạo thành hệ thống giao thông đa chiều bao phủ toàn đảo. Trong đó trục cảnh quan ven biển phía Đông với chiều dài 44,7km, tổng kinh phí đầu tư 14.100 tỷ đồng. Đây được đánh giá không đơn thuần là con đường mà là hành lang phát triển mới, mở ra chuỗi đô thị và du lịch dọc bờ Đông vốn còn hoang sơ và chưa được khai thác.

Còn Đại lộ Đông - Tây xây dựng 10 làn xe với tổng xây dựng 6.780 tỷ đồng được nhìn nhận là trục giao thông xương sống kết nối xuyên đảo, đủ năng lực vận hành như đường băng dã chiến trong các tình huống khẩn cấp , một thiết kế mang tầm tư duy chiến lược quốc phòng - dân sự kép.

Ngoài ra Phú quốc cũng đang nâng cấp ĐT 975B đoạn Cửa Lấp - Cửa Cạn dài khoảng18 km, kinh phí 8.200 tỷ đồng) và ĐT 973 đoạn An Thới - Bãi Thơm dài khoảng 39,3 km tổng kinh phí 11.400 tỷ đồng. Hai tuyến này cộng lại sẽ xóa sổ hoàn toàn nút thắt kết nối Bắc - Nam đảo, vốn là điểm nghẽn kinh niên kìm hãm sự phát triển đồng đều của Phú Quốc.

Song đột phá nhất trong hệ thống logistics nội đảo chính là tuyến tàu điện đô thị LRT dài 18km, tổng vốn gần 9.000 tỷ đồng, kết nối sân bay với Trung tâm Hội nghị APEC. Vận hành hoàn toàn bằng điện, giảm đến 99% khí thải so với phương tiện cá nhân, rút ngắn hành trình xuống còn 20 phút - đây không chỉ là giải pháp giao thông xanh mà còn là tín hiệu rõ ràng: Phú Quốc đang xây dựng hạ tầng của một đô thị đảo thế kỷ 21, không phải vá víu hạ tầng của thế kỷ trước.

Nếu đường bộ và LRT là hệ tuần hoàn nội tại, thì Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc chính là trái tim kết nối đảo ngọc với toàn cầu.

Theo quy hoạch, sân bay sẽ được mở rộng lên khoảng 1.050ha, nâng công suất lên 20 triệu lượt khách/năm vào 2027 và hướng tới 50 triệu lượt vào 2050. Khi hoàn thành, Phú Quốc sẽ sở hữu một trong những trung tâm trung chuyển hàng không lớn của khu vực Đông Nam Á - năng lực đón khách quốc tế tăng gấp nhiều lần hiện tại.

Thống kê từ UBND tỉnh An Giang, từ ngày 1/7/2025 đến nay, tỉnh đã thu hút thành công 29 dự án với tổng vốn đầu tư đạt 161.908 tỷ đồng. Đây là nguồn lực thực chất đã đi vào các bước hoàn thiện thủ tục hành chính, chuẩn bị mặt bằng đầu tư xây dựng hạ tầng tại địa phương.

Trao đổi với báo chí, ông Hồ Văn Mừng - Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết, hạ tầng giao thông đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển Phú Quốc. Vì vậy UBND tỉnh đã ký biên bản hợp tác với các nhà đầu tư, tập đoàn kinh tế lớn tập trung đầu tư phát triển hạ tầng giao thông như đường bộ, cảng hàng không, thủy nội địa…, góp phần giúp An Giang phát triển thêm ngành nghề kinh tế mới là sửa chữa, vận hành bảo trì hàng không, tàu thủy và logistics…

Logistics khai thông nguồn lực

Bài học phổ quát từ các địa phương phát triển đột phá trong cả nước cho thấy: khi hạ tầng được dựng lên, đất đai được khơi thông, không gian cho công nghiệp, du lịch, dịch vụ được mở rộng theo. Sự dịch chuyển đất đai, phân bố lại dân cư và nguồn lao động sau khi có hạ tầng sẽ hình thành những vùng tăng trưởng mới, điều mà không một chính sách ưu đãi đơn lẻ nào có thể tạo ra nếu thiếu nền tảng kết nối vật lý.

Tại Phú Quốc, logic đó đang được hiện thực hóa. Những tuyến đường mới không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, chúng tái định hình giá trị đất đai, mở ra các khu vực phát triển còn nguyên vẹn, tạo điều kiện cho làn sóng đầu tư thứ hai và thứ ba đổ vào những vùng trước đây còn cô lập.

Về hạ tầng, không gian cho công nghiệp, du lịch, dịch vụ ở hòn đảo Phú Quốc, ông Trần Minh Khoa - Chủ tịch UBND đặc khu Phú Quốc cho biết, Phú Quốc là đảo lớn nhất Việt Nam (diện tích gần bằng với Singapore), Phú Quốc đã chú trọng đầu tư phát triển đường thủy, đường biển và đường hàng không vì vậy khách du lịch, các nhà đầu tư đến đảo rất thuận tiện.

Cùng quan điểm, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng nhấn mạnh: không gian phát triển được tổ chức lại theo hướng liên kết chặt chẽ giữa đất liền - sông - biển - đảo - biên giới, tạo thành một chỉnh thể thống nhất, phát huy tối đa lợi thế tổng hợp sau sáp nhập, hướng tới các vùng động lực tăng trưởng mới với hiệu quả đầu tư và năng lực cạnh tranh cao hơn trong dài hạn.

Theo đó, Phú Quốc đang tăng tốc hoàn thiện hạ tầng ở quy mô lớn nhất từ trước đến nay, với một deadline không thể lùi: Tuần lễ cấp cao APEC 2027.

Thực tế cho thấy, việc Phú Quốc được lựa chọn đăng cai APEC 2027 không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại mà còn mở ra một chu kỳ phát triển mới cho đảo Ngọc. Theo giới chuyên gia kinh tế, các thành phố từng đăng cai APEC đều ghi nhận sự chuyển mình rõ nét, từ hạ tầng, du lịch đến bất động sản và thương mại dịch vụ. Điển hình, sau APEC 2017, Đà Nẵng đã vươn lên trở thành một trong những thành phố đáng sống bậc nhất, đồng thời chứng kiến lượng khách quốc tế tăng trưởng mạnh mẽ.

Lãnh đạo tỉnh An Giang cũng cho biết, APEC 2027 được kỳ vọng sẽ đóng vai trò đòn bẩy đối với Phú Quốc, tạo động lực thúc đẩy quá trình nâng cấp hạ tầng và nâng tầm vị thế điểm đến, là bước ngoặt giúp Phú Quốc chuyển mình từ một điểm đến thuần nghỉ dưỡng thành đô thị đa chức năng, tích hợp hội nghị quốc tế, thương mại, dịch vụ và tài chính.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định, đây là bước đột phá để nâng cấp, phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng, giá trị văn hóa, thương hiệu, chất lượng dịch vụ, kỹ năng quản trị và năng lực cạnh tranh của An Giang, cũng như Đặc khu Phú Quốc, tạo tiền đề cho sự phát triển nhanh và bền vững hơn trong tương lai. Từ đó, Phú Quốc được kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút dòng vốn dồi dào và trở thành điểm đến chiến lược của các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

“Phú Quốc đang bước vào giai đoạn tăng tốc trên mọi mặt với sự tham gia của các tập đoàn lớn, trong đó Sun Group đảm nhiệm hàng loạt dự án hạ tầng và công trình trọng điểm. Đây là nền tảng để nâng tầm vị thế và năng lực cạnh tranh của Phú Quốc trong tương lai” - PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định.

(Còn nữa)