Kinh tế chăm sóc có tiềm năng tăng trưởng lớn

Toàn cảnh diễn đàn. Ảnh: Quang Khánh

Ngày 26/1, Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam (VWEC) thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Cơ quan Liên Hợp Quốc về Bình đẳng giới và Trao quyền cho Phụ nữ (UN Women) đồng tổ chức Diễn đàn Kinh tế Chăm sóc Việt Nam 2026 với chủ đề “Đổi mới mô hình kinh doanh – Thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững”.

Theo số liệu của Cục Thống kê, đến năm 2038, ước tính có hơn 20% dân số Việt Nam sẽ bước vào nhóm trên 60 tuổi, các nhu cầu về dịch vụ chăm sóc dài hạn, chăm sóc sức khỏe, chăm sóc trẻ em và hỗ trợ người yếu thế sẽ tiếp tục tăng mạnh.

Hiện nay, các chính sách và mô hình doanh nghiệp thân thiện với gia đình đang được ghi nhận là một chiến lược tạo giá trị: giúp doanh nghiệp giữ chân lao động, nâng cao sự gắn kết và năng suất, đồng thời giảm chi phí tuyển dụng và thay thế nhân sự.

Các nghiên cứu quốc tế cho thấy, cứ mỗi 1 USD đầu tư cho chăm sóc có thể tạo ra tới 4 USD lợi ích kinh tế thông qua tăng năng suất, tạo việc làm và cải thiện phúc lợi xã hội (số liệu của UN Women, 2023).

Theo Điều tra Quốc gia về sử dụng thời gian tại Việt Nam năm 2022 của Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, phụ nữ hiện vẫn đảm nhận phần lớn công việc chăm sóc không được trả lương, trung bình khoảng 3 giờ mỗi ngày, cao gấp gần hai lần so với nam giới.

Sự chênh lệch này không chỉ tạo ra “gánh nặng kép” đối với phụ nữ mà còn làm giảm năng suất lao động, hạn chế cơ hội tham gia thị trường việc làm và tác động đến chất lượng nguồn nhân lực trong dài hạn.

Diễn đàn Kinh tế Chăm sóc Việt Nam 2026 với mục tiêu đặt trọng tâm vào việc chuyển dịch từ mô hình chăm sóc dựa chủ yếu vào gia đình sang một hệ sinh thái chăm sóc chuyên nghiệp, bền vững và có sự tham gia mạnh mẽ của khu vực doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch phụ trách Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam (VCCI) Mai Thị Diệu Huyền

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch phụ trách Hội đồng Doanh nhân nữ Việt Nam (VCCI) Mai Thị Diệu Huyền cho rằng, kinh tế chăm sóc đang nổi lên như một lĩnh vực kinh tế có tiềm năng tăng trưởng lớn, góp phần tạo việc làm bền vững, nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy bình đẳng giới và tăng cường năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Thúc đẩy kinh tế chăm sóc và nhân rộng mô hình doanh nghiệp thân thiện với gia đình sẽ góp phần tăng quyền kinh tế cho phụ nữ, giúp phụ nữ có tiếng nói mạnh mẽ hơn trong mọi lĩnh vực của đời sống, bà Huyền nhấn mạnh.

Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam, bà Caroline T. Nyamayemombe

Trưởng đại diện UN Women Việt Nam, bà Caroline T. Nyamayemombe cũng nhấn mạnh vai trò của khu vực doanh nghiệp trong việc cung cấp các dịch vụ chăm sóc chất lượng, dễ tiếp cận, chất lượng đồng thời bảo đảm điều kiện làm việc và an sinh cho lực lượng lao động trong ngành chăm sóc, phần lớn là phụ nữ. Bà cho rằng, đầu tư vào kinh tế chăm sóc chính là đầu tư cho nguồn nhân lực, cho năng suất và cho sự phát triển dài hạn của nền kinh tế.

Tại Diễn đàn, các đại biểu từ Cục Dân số (Bộ Y tế), Quỹ Dân số Liên hợp quốc, Tổ chức Lao động quốc tế… đã cung cấp bức tranh tổng thể về già hóa dân số, sự phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn; tiềm năng phát triển ngành kinh tế chăm sóc tại Việt Nam; cũng như cơ hội tạo việc làm bền vững và phát triển doanh nghiệp trong lĩnh vực này.

Một số doanh nghiệp tham gia thảo luận và chia sẻ những mô hình kinh doanh thực tiễn, sáng kiến đổi mới và bài học kinh nghiệm trong việc cung cấp dịch vụ chăm sóc chất lượng, lấy con người làm trung tâm và hướng tới phát triển bền vững.

Vũ Quang