Kinh tế di sản: Từ lượng giá di sản đến phát triển bền vững

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế sáng tạo, di sản văn hóa và thiên nhiên ngày càng được nhìn nhận như một nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững. Không chỉ mang giá trị văn hóa - lịch sử, di sản còn có giá trị kinh tế - xã hội rõ ràng.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, lĩnh vực kinh tế di sản vẫn còn nhiều khoảng trống nghiên cứu, bao gồm khung lý thuyết chưa hoàn chỉnh, thiếu công cụ định giá giá trị di sản, cũng như các mô hình quản trị và phân phối lợi ích hài hòa giữa bảo tồn và phát triển. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu cần thiết phải có các diễn đàn học thuật chuyên sâu nhằm trao đổi, thảo luận và đề xuất giải pháp chính sách phù hợp.

PGS.TS. Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn phát biểu khai mạc hội thảo

Phát biểu khai mạc, PGS. TS. Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn nhấn mạnh, Hội thảo thể hiện tư duy tiên phong của nhà trường trong việc gắn kết giữa lý luận và thực tiễn để giải quyết những vấn đề cấp thiết của đất nước hiện nay, tạo nền tảng cho Việt Nam phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Theo PGS. TS. Đặng Hồng Sơn, trong bối cảnh đương đại, di sản không chỉ là những “thực thể đóng băng” để bảo tồn, mà đã trở thành nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển, tăng trưởng kinh tế bền vững. Thực tế Việt Nam sở hữu kho di sản vô cùng phong phú nhưng vẫn đang đứng trước những thách thức lớn giữa yêu cầu bảo tồn và áp lực tăng trưởng.

Quang cảnh hội thảo

Việc tổ chức hội thảo là một trong những bước đi quan trọng nhằm thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, góp phần cụ thể hóa các quan điểm của Đảng về xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc trong giai đoạn mới; đẩy mạnh vai trò của văn hóa trong nền kinh tế sáng tạo.

PGS. TS. Đặng Hồng Sơn cho biết, từ trí tuệ tập thể tại hội thảo, Ban tổ chức sẽ xây dựng các báo cáo tư vấn chính sách gửi đến cơ quan quản lý, từ đó góp phần xây dựng các giải pháp mang tính định hướng để giải quyết bài toán hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, khai thác các nguồn tài nguyên văn hóa, biến chúng thành nguồn lực nội sinh cho sự phát triển bền vững. Bởi nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh thì văn hóa sẽ quyết định khả năng đi xa…

Những kết quả từ hội thảo cũng sẽ là chất liệu quý báu để nhà trường cập nhật chương trình đào tạo, giúp giảng viên và sinh viên tiếp cận được xu thế nghiên cứu, thực hành trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển đất nước.

Hội thảo tạo diễn đàn học thuật chuyên sâu nhằm thảo luận lý thuyết, thực tiễn và giải pháp phát triển kinh tế di sản bền vững

Tại hội thảo, các ý kiến tập trung làm rõ cơ sở lý luận và khung tiếp cận về kinh tế di sản trong khoa học xã hội và nhân văn hiện đại; chia sẻ các kết quả nghiên cứu, mô hình và kinh nghiệm thực tiễn trong khai thác và phát huy giá trị di sản.

Vấn đề lượng giá di sản văn hóa cũng bước đầu được đặt ra, nhằm tạo cơ sở hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực, đầu tư cho bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Nhiều chuyên gia cũng đề xuất giải pháp giải quyết quan hệ giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế theo hướng bền vững; hoàn thiện thể chế, chính sách và phát triển kinh tế di sản trong bối cảnh hiện nay...