Kinh tế láng giềng 'mắc vạ' vì cuộc chiến
Cuộc xung đột mà Mỹ và Israel phát động nhằm vào Iran không chỉ gây tổn hại nặng nề trên nhiều phương diện cho cả ba bên, mà còn làm cho kinh tế của các vương triều dầu khí trong tổ chức Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC) nhanh chóng lâm vào tình cảnh sa sút và trực diện nguy cơ suy thoái kinh tế.
Cuộc xung đột này mới vừa bước sang tháng thứ hai mà mọi dự báo về tình hình và triển vọng tăng trưởng kinh tế của 6 thành viên GCC, bao gồm Ả rập Xê út, Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất (UAE), Bahrain, Oman, Qatar và Kuwait đều đã được điều chỉnh theo hướng đi xuống.
Theo đó, mức độ tăng trưởng kinh tế của tất cả 6 thành viên này trong năm 2026 đều được dự báo sẽ giảm ít nhất 1,8 điểm phần trăm xuống còn 2,6%. Giá lương thực và thực phẩm ở những nơi này tăng mạnh, từ 40 đến 80%, có nơi lên tới 120%. Ngành du lịch cũng bị cuộc xung đột làm cho gần như tê liệt. Danh tiếng khu vực là nơi an toàn cho hoạt động đầu tư và thiên đường du lịch bị tổn hại nặng nề. Công cuộc kiến tạo “thời kỳ hậu dầu lửa và khí đốt” ở nhiều vương triều nơi đây bị ngưng trệ.
Nguyên nhân chính nằm ở khía cạnh địa lý và chính trị. Các quốc gia thành viên của GCC đều gần về địa lý với Iran. Eo biển Hormuz là một yết hầu đối với kinh tế và thương mại thế giới nói chung và quan trọng tương tự như thế đối với các vương triều này nói riêng. Kuwait và Qatar thậm chí còn phụ thuộc đến 100% vào thông thương hàng hải an toàn qua eo biển Hormuz. Hai vương triều này vì thế bị ảnh hưởng tiêu cực nhiều nhất bởi cuộc xung đột và bởi việc phía Iran kiểm soát hoàn toàn, thậm chí cả phong tỏa eo biển Hormuz.
Iraq lâm vào cuộc khủng hoảng tài chính trầm trọng bởi xuất khẩu dầu lửa chiếm tới 90% nguồn thu ngân sách của nhà nước. Cuộc xung đột đã khiến Iraq không thể xuất khẩu được dầu lửa như trước nữa. Cung cấp năng lượng của Iraq cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi nước này nhập khẩu khí đốt của Iran, mà gần như mạng lưới cơ sở hạ tầng xuất khẩu khí đốt của Iran đã bị Mỹ và Israel phá hủy.
Ả rập Xê út và UAE cũng bị thiệt hại lớn về cơ sở hạ tầng kỹ thuật cho xuất khẩu năng lượng. Mô hình hỗn hợp giữa thiên đường du lịch, trung tâm thương mại và tài chính thế giới của UAE trên thực tế gần như không còn hoạt động nữa. Cuộc xung đột đã lây lan sang những vương triều này bởi đa số các thành viên của GCC đều là đồng minh quân sự chiến lược truyền thống của Mỹ từ rất nhiều thập kỷ nay. Mỹ sử dụng những căn cứ quân sự đặt trên lãnh thổ các vương triều này phục vụ cho cuộc xung đột với Iran. Vì thế, Iran đã đáp trả bằng việc đưa chiến sự sang cả những vương triều ấy. Chính trị và địa lý như thế thì thử hỏi làm sao kinh tế và thương mại tại các vương triều Ả rập ở khu vực vùng Vịnh và Trung Đông tránh được không bị vạ lây.
Trong bối cảnh tình hình như thế và trước triển vọng hiện vẫn còn rất mờ mịt về cuộc xung đột sớm tiến đến hồi kết, các thành viên GCC đều đang phải trù liệu những đối sách trước mắt và lâu dài. Họ tìm kiếm những cách xuất khẩu dầu lửa và khí đốt khác, tránh đi qua eo biển Hormuz. Họ đều tính đưa ra những chương trình tài chính quy mô lớn để ngăn chặn suy thoái kinh tế và phục hồi tăng trưởng. Họ bắt đầu đề ra kế hoạch nhanh chóng xây dựng dự trữ chiến lược về lương thực, thực phẩm và các vật phẩm thiết yếu khác. Họ tăng cường đoàn kết và hợp tác nội khối để trợ giúp lẫn nhau, phối hợp hành động quân sự cũng như ngoại giao để ứng phó. Nhưng, vạ thì tới ngay trong khi khắc phục lại cần nhiều thời gian.
Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/kinh-te-lang-gieng-mac-va-vi-cuoc-chien-742849.html
Tin nóng
Những hệ lụy về kinh tế, năng lượng và lương thực từ chiến sự Trung Đông đã lan rộng toàn cầu và ngày càng đáng ngại, khi cuộc chiến vẫn đang leo thang.
Tổng thống Donald Trump cảnh báo đưa Iran 'trở về thời kỳ đồ đá' khi Mỹ ném bom phá hủy cây cầu được mô tả như kiệt tác kỹ thuật tại Trung Đông.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ngày 2-4 đã bác bỏ đề xuất sử dụng vũ lực để mở lại eo biển Hormuz, cho rằng một chiến dịch quân sự là 'phi thực tế' và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Hamas đã chuyển tới các bên trung gian một loạt yêu cầu và điều chỉnh đối với kế hoạch do Mỹ đề xuất, trong đó nhấn mạnh việc chấm dứt các hành động mà họ cho là vi phạm từ phía Israel.
Bất chấp các đợt không kích hằng ngày của Mỹ và Israel nhằm vào hàng loạt mục tiêu quân sự trong suốt 5 tuần qua, tình báo Mỹ đánh giá khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran vẫn còn nguyên vẹn và hàng nghìn máy bay không người lái tấn công vẫn nằm trong kho vũ khí của nước này.
Mặc dù từng bị từ chối, Ukraine vẫn không ngừng theo đuổi thương vụ mua lại lò phản ứng hạt nhân VVER-1000 từ phía Bulgaria.
Tin mới
Ngày 1-4, Tổng thống Volodymyr Zelensky cùng các quan chức Ukraine đã họp trực tuyến với các nhà đàm phán Mỹ nhằm thảo luận đề xuất ngừng bắn trong dịp Lễ Phục sinh và thúc đẩy tiến trình hòa bình.
Cuộc diễn tập bắn đạn thật đầu tiên của khu trục hạm An Khánh cho thấy năng lực tác chiến thực tế của hải quân Trung Quốc đang được nâng cao, đặc biệt tại khu vực nhạy cảm gần Đài Loan.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz cho biết, Warsaw sẽ không chuyển các hệ thống tên lửa phòng không Patriot do Mỹ sản xuất đến Trung Đông để giúp Mỹ chặn các cuộc tấn công từ Iran.
Tổng thống Donald Trump ngày 2/4 đã sa thải Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi và bổ nhiệm Thứ trưởng Tư pháp Todd Blanche, cựu luật sư riêng của ông Trump, vào vị trí quyền Bộ trưởng Tư pháp.
Trong mắt người dân châu Âu, từ vị thế là một chiếc ô bảo hộ cho sức khỏe và sự ổn định của nền kinh tế châu Âu, đồng đôla đã biến thành thủ phạm gây ra bất ổn thương mại và khủng hoảng tiền tệ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến trình đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục cho năm tài khóa tới, tập trung vào các chương trình vũ khí quy mô lớn nhằm củng cố năng lực răn đe và bổ sung kho dự trữ quân sự.
Truyền thông Iran đã công bố một đoạn video, được cho là ghi lại cảnh một máy bay không người lái Hermes 900 của Israel bị hệ thống phòng không Iran bắn hạ trên bầu trời Shiraz (Iran). Chiếc máy bay không người lái này ước tính trị giá hơn 7 triệu USD.
Ngày 2/4, hãng thông tấn nhà nước IRNA của Iran đưa tin ít nhất 8 dân thường nước này đã thiệt mạng và 95 người khác bị thương trong các cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào một cây cầu cao tốc nối thủ đô Tehran với thành phố Karaj nhằm cắt đứt tuyến tiếp vận quan trọng phục vụ vận chuyển linh kiện tên lửa và thiết bị bay không người lái. Cây cầu này là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới hậu cần phục vụ các hoạt động quân sự của Iran.