Kinh tế Mỹ: Chi tiêu tiêu dùng vẫn là động lực tăng trưởng chính

Người dân mua sắm tại siêu thị ở California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Kinh tế Mỹ được dự báo duy trì đà tăng trưởng ổn định trong quý II/2026 nhờ chi tiêu tiêu dùng cải thiện và đầu tư mạnh vào hạ tầng Trí tuệ nhân tạo (AI), bất chấp tác động từ cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cảnh báo giá năng lượng cao và lạm phát dai dẳng có thể khiến tăng trưởng chậm lại trong nửa cuối năm.

Bộ Thương mại Mỹ dự kiến công bố số liệu ước tính lần đầu về Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) quý II trong ngày 30/7. Theo kết quả một cuộc khảo sát, nền kinh tế lớn nhất thế giới nhiều khả năng tăng trưởng với tốc độ 2,1% trong quý II, tương đương mức của quý I.
Các chuyên gia nhận định nền kinh tế Mỹ nhìn chung vẫn chống chịu tốt trước những tác động từ cuộc xung đột kéo dài sáu tháng giữa Mỹ và Iran. Một trong những yếu tố hỗ trợ là các khoản hoàn thuế lớn hơn trong năm nay, giúp các hộ gia đình bù đắp phần nào chi phí xăng dầu tăng cao do giá năng lượng leo thang.
Một chuyên gia kinh tế tại ING cho rằng kinh tế Mỹ chịu tác động từ xung đột Trung Đông ít hơn nhiều khu vực khác trên thế giới. Theo ông, chi tiêu của người tiêu dùng vẫn duy trì tích cực, trong khi làn sóng đầu tư vào công nghệ và AI tiếp tục diễn ra mạnh mẽ.
Song, kết quả khảo sát công bố trước khi có số liệu kinh tế sơ bộ tháng Sáu. Sau khi dữ liệu mới cho thấy thâm hụt thương mại hàng hóa chỉ thu hẹp nhẹ và tồn kho bán lẻ hầu như không thay đổi, các chuyên gia của JPMorgan đã hạ dự báo tăng trưởng GDP quý II xuống còn 1,5%, từ mức 2%.
Các nhà kinh tế ước tính thâm hụt thương mại có thể làm giảm tới 1 điểm phần trăm tăng trưởng GDP trong quý II, trong khi diễn biến tồn kho vẫn là yếu tố khó dự báo.
Chi tiêu tiêu dùng, chiếm hơn 2/3 hoạt động kinh tế của Mỹ, được dự báo tăng tốc sau khi chỉ tăng 0,5% trong quý I. Ngoài các khoản hoàn thuế từ đạo luật "One Big Beautiful Bill" của Tổng thống Donald Trump, nhóm hộ gia đình có thu nhập cao cũng gia tăng chi tiêu nhờ giá trị tài sản tài chính tăng mạnh.
Chi tiêu liên quan đến Vòng chung kết World Cup vừa kết thúc và các hoạt động chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của các tổ chức phi lợi nhuận cũng góp phần thúc đẩy tiêu dùng. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng các động lực này chỉ mang tính ngắn hạn và sẽ suy yếu trong những tháng tới.
Giá xăng trung bình tại Mỹ hiện đã trở lại trên 4 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít) sau khi căng thẳng tại Trung Đông bùng phát trở lại. Trong bối cảnh tiền lương chỉ tăng ngang với lạm phát, nhiều hộ gia đình đang phải sử dụng tiền tiết kiệm để duy trì chi tiêu. Tỷ lệ tiết kiệm hiện chỉ còn khoảng 3%, mức thấp nhất trong bốn năm.
Ông Joseph Briggs, chuyên gia kinh tế của Goldman Sachs, ước tính các khoản hoàn thuế và giảm nghĩa vụ thuế đã giúp thu nhập hộ gia đình tăng thêm khoảng 140 tỷ USD trong mùa quyết toán thuế năm 2026. Nhưng ông cho rằng giá năng lượng cao sẽ tiếp tục làm suy giảm sức mua của người dân trong thời gian còn lại của năm, đặc biệt là các hộ có thu nhập thấp, vốn phải dành tỷ trọng lớn ngân sách cho chi phí năng lượng.
Dù vậy, đà bùng nổ của AI đang phần nào che lấp những điểm yếu khác của nền kinh tế. Đầu tư vào các cấu trúc phi nhà ở, như nhà máy, dự kiến sẽ sụt giảm quý thứ 10 liên tiếp, trong khi đầu tư vào lĩnh vực nhà ở cũng được dự báo giảm quý thứ 6 liên tục.
Sau cuộc họp chính sách ngày 29/7, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản trong khoảng 3,50-3,75%. Tuy nhiên, ba thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã bỏ phiếu phản đối và ủng hộ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm.
Phần lớn các nhà kinh tế dự báo Fed có thể nâng lãi suất ngay trong cuộc họp tháng 9 nhằm kiểm soát lạm phát, đặc biệt khi giá năng lượng vẫn chịu sức ép từ căng thẳng địa chính trị. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến triển vọng tăng trưởng kinh tế Mỹ trong nửa cuối năm được đánh giá sẽ kém tích cực hơn.