Kinh tế tập thể hỗ trợ kinh tế tư nhân

Ở chiều ngược lại, các hộ gia đình, doanh nghiệp tư nhân bao tiêu sản phẩm, đưa công nghệ mới vào sản xuất, chế biến. Sự liên kết này đang tạo nên mối quan hệ bổ trợ, giúp các thành phần kinh tế cùng phát triển và đóng góp vào tăng trưởng chung của tỉnh.

Các hợp tác xã luôn chủ động tham gia các hội chợ xúc tiến thương mại ở trong, ngoài tỉnh để tìm kiếm đối tác liên kết tiêu thụ sản phẩm, nhất là những doanh nghiệp tư nhân.

Từ những nỗ lực của kinh tế tập thể

Hướng tới chuyển đổi xanh, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp về nguồn nguyên liệu “sạch” và mở rộng thị trường tiêu thụ, các HTX trên địa bàn Thái Nguyên đang từng bước chuyển từ phương thức sản xuất, kinh doanh truyền thống sang mô hình hiện đại, ứng dụng công nghệ và gắn với thị trường.

Trong đó, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế tuần hoàn được đẩy mạnh, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng khả năng tham gia vào các chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Tại nhiều HTX, chuyển đổi xanh bắt đầu từ việc ứng dụng khoa học - công nghệ. Đơn cử, HTX trà an toàn Phú Đô (xã Vô Tranh) là đơn vị tiên phong, chuyển từ canh tác truyền thống sang sản xuất hữu cơ. 

Gần đây, HTX ứng dụng than sinh học (biochar) - sản phẩm từ nhiệt phân phụ phẩm nông nghiệp - vào quy trình chăm sóc chè. Việc đưa than sinh học vào đất giúp cải thiện cấu trúc, tăng khả năng giữ nước, dinh dưỡng và hệ vi sinh vật có lợi, đồng thời giảm thoái hóa đất.

Giải pháp này không chỉ tận dụng hiệu quả phụ phẩm, giảm phát thải khí nhà kính mà còn hướng tới nền nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện với môi trường. Giám đốc HTX Hoàng Văn Tuấn khẳng định: Sản xuất xanh giúp tạo ra nguồn nguyên liệu chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường, là điều kiện tiên quyết để liên kết bền vững với doanh nghiệp.

Nhiều năm nay, Công ty CP Chè Hà Thái đã liên kết với các hộ dân, tổ hợp tác trên địa bàn tỉnh xây dựng vùng nguyên liệu sạch phục vụ sản xuất, chế biến chè.

Không chỉ thay đổi phương thức sản xuất, nhiều HTX còn chủ động đổi mới cách tiếp cận thị trường, từ bán hàng truyền thống sang kinh doanh đa kênh, kết hợp trực tuyến để nâng cao hiệu quả tiêu thụ. Nhờ ứng dụng chuyển đổi số, doanh thu từ các kênh trực tuyến của nhiều HTX bình quân tăng khoảng 30% mỗi năm.

HTX trà Trung du Tân Cương là một ví dụ. Đơn vị đã ứng dụng hiệu quả các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội để đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

Ông Nguyễn Thanh Dương, Giám đốc HTX, chia sẻ: Nhiều năm nay, sản phẩm của HTX gồm trà đinh, tôm nõn, búp đặc sản... đã được bán trực tuyến trên các nền tảng số, mạng xã hội và website chính thức của đơn vị. Chúng tôi mong muốn qua nền tảng số có thể kết nối với các doanh nghiệp để phát triển thêm nhiều sản phẩm mới, nâng cao năng lực sản xuất, kinh doanh.

Theo đại diện Liên minh HTX tỉnh, hiện nay, các HTX trên địa bàn đã cơ bản sản xuất theo hướng VietGAP, tiến tới sản phẩm sạch, hữu cơ. Chuyển đổi số được triển khai trong quản lý, thanh toán, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Một số HTX còn tận dụng phụ phẩm để tái sử dụng trong các quy trình sản xuất khác, từng bước hình thành kinh tế tuần hoàn.

Thực tế này cho thấy, chuyển đổi số tại các HTX không chỉ phục vụ bán hàng mà còn hỗ trợ quản trị sản xuất, từng bước hình thành các mô hình kinh tế phù hợp. Đây là điều kiện để HTX có thể “bắt tay” với doanh nghiệp tư nhân trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. 

Nhằm tìm kiếm đối tác trong sản xuất, kinh doanh, Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên hỗ trợ các HTX tham gia các hội chợ xúc tiến thương mại trong, ngoài tỉnh.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, cho hay: Giai đoạn 2026-2030, Thái Nguyên sẽ phát triển kinh tế tập thể theo hướng hiện đại, tự chủ và bền vững, gắn với Luật HTX năm 2023. Tỉnh ưu tiên các HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị, OCOP, chuyển đổi số, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử.

Mục tiêu này cho thấy kinh tế tập thể tại Thái Nguyên đang được định hướng theo hướng hiện đại, bền vững, không chỉ nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường mà còn tạo điều kiện để liên kết với doanh nghiệp nhờ nâng cao năng lực quản trị, chất lượng nhân sự. Cùng với đó là chuẩn hóa chất lượng, quy mô sản phẩm; chấp hành các quy định của pháp luật và tận dụng hiệu quả chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

Đến sự hợp tác trong sản xuất, kinh doanh

Tại Thái Nguyên, một trong những cách thức rõ nét để kinh tế tập thể hỗ trợ kinh tế tư nhân là liên kết, cung cấp nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, kinh doanh. Không ít HTX đã trở thành nguồn cung ổn định cho doanh nghiệp, góp phần hình thành các chuỗi sản xuất, tiêu thụ.

Đơn cử, HTX gà đồi hữu cơ Tân Phú, xã Tân Khánh, cung cấp gà thương phẩm, trứng gà cho Công ty CP Tập đoàn Khách sạn Đông Á, địa chỉ tại số 668, đường Phan Đình Phùng. Thông qua liên kết, doanh nghiệp có nguồn nguyên liệu bảo đảm an toàn thực phẩm phục vụ nhu cầu bữa ăn tại nhà hàng, khu nghỉ dưỡng; HTX có đầu ra ổn định, đời sống các thành viên từng bước được nâng lên.

Nông sản sạch của các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh đã đến gần hơn với người tiêu dùng thông qua các hội chợ, kênh bán hàng online, đặc biệt là thông qua sự hỗ trợ của các doanh nghiệp tư nhân.

Đối với chè - cây trồng chủ lực của tỉnh, mối liên kết giữa người dân, THT, HTX và doanh nghiệp cũng được triển khai khá hiệu quả. Bà Nguyễn Thị Hiền, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Chè Hà Thái, cho biết: Có nhà máy sản xuất chè nằm trên địa bàn xã Phú Xuyên nên doanh nghiệp luôn xác định liên kết với các hộ dân, THT để xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, bảo đảm quy định về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc...

Nhờ các chính sách hỗ trợ cùng sự tạo điều kiện của các cấp, ngành chức năng, không ít THT, HTX đã phát huy vai trò “cầu nối”, đưa sản phẩm chè đến thị trường trong và ngoài tỉnh.

Không chỉ cung ứng nguyên liệu, kinh tế tập thể còn giúp doanh nghiệp giảm một phần chi phí trong khâu chế biến thô, sấy, bảo quản sản phẩm.

Việc ký kết cung ứng giữa hộ nông dân và doanh nghiệp cũng góp phần chia sẻ rủi ro trong sản xuất, kinh doanh, bởi doanh nghiệp duy trì được nguồn hàng ổn định, còn người sản xuất có đầu ra rõ ràng.

Theo ông Nguyễn Thành Nam, Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên, việc liên kết giữa kinh tế tập thể và tư nhân giúp tập hợp những hộ nhỏ lẻ thành vùng nguyên liệu. Đáng nói, người dân trong vùng sản xuất tập trung được cung ứng vật tư, giống cây trồng, vật nuôi với giá tốt; được hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm.

Sự liên kết này còn góp phần giảm chi phí trung gian cho các bên; giúp người dân, THT, HTX dễ dàng tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, công nghệ mới; xây dựng thương hiệu chung cho sản phẩm địa phương và thúc đẩy chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn.

Các hợp tác xã trong tỉnh không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp tư nhân trong quá trình liên kết sản xuất, tiêu thụ.

Các THT, HTX đang hỗ trợ tích cực cho kinh tế tư nhân, trở thành nhân tố quan trọng hình thành chuỗi giá trị. Tuy nhiên, liên kết giữa hai khu vực này vẫn gặp không ít rào cản.

Phần lớn THT, HTX quy mô nhỏ lẻ, trong khi doanh nghiệp tư nhân còn hạn chế điều kiện tham gia các liên kết lớn. Quan hệ hợp tác phần nhiều mới dừng ở mua bán ngắn hạn, thiếu tính chiến lược. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu vốn lưu động và năng lực xây dựng thương hiệu yếu của khối kinh tế tập thể cũng gây khó khăn. Bởi vậy, cần có lộ trình thúc đẩy liên kết thực chất, ổn định và bền vững hơn.

Để mối liên kết giữa kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực phát triển bền vững, Thái Nguyên cần tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức và đổi mới các chính sách hỗ trợ theo hướng đồng bộ, dễ tiếp cận.

Khi những “mắt xích” trong chuỗi sản xuất được kết nối chặt chẽ hơn, các THT, HTX sẽ có thêm động lực nâng cao năng lực, doanh nghiệp đảm bảo được nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng. Qua đó, mối quan hệ bổ trợ này sẽ được củng cố, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.