Kinh tế Trung Quốc: Động lực tăng trưởng nào sẽ chi phối nửa cuối năm 2026?

Câu chuyện lớn về AI

Quảng cáo cho các loại công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) cùng những khả năng kỹ thuật của chúng phủ kín các bức tường lớn trong sân bay Trung Quốc. CNBC nhận định, cơn sốt AI và những hệ lụy kinh tế đi kèm đã lan rộng khắp Trung Quốc trong 6 tháng qua.

Từ cuộc chiến chatbot dịp Tết Nguyên đán hồi tháng Hai, đến làn sóng các tác nhân AI OpenClaw, rồi những video do AI tạo ra gây chú ý mạnh mẽ trong công chúng, và cuối cùng là đà tăng của thị trường chứng khoán và công nghệ này ngày càng trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống kinh tế - xã hội Trung Quốc.

Bên cạnh đó là những diễn biến chính sách tại Mỹ, từng khiến các mô hình Mythos và Fable của Anthropic tạm thời ngưng hoạt động, đồng thời góp phần đẩy doanh nghiệp mới niêm yết Knowledge Atlas tăng vọt để gia nhập câu lạc bộ vốn hóa thị trường trên một nghìn tỷ đô la Hong Kong.

Công ty Trung Quốc này, còn được biết đến với tên Z.ai, đã tung ra mô hình mã nguồn mở GLM 5.2, đứng đầu bảng xếp hạng hiệu năng lập trình trong thời gian Fable tạm ngừng hoạt động.

Đáng chú ý, theo ông Ting Lu, nhà kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc của Nomura, đà tăng của cổ phiếu công nghệ, vốn chiếm khoảng 30% thị trường cổ phiếu hạng A của Trung Quốc đại lục, đang giúp tạo đáy đỡ cho thị trường bất động sản vốn đang gặp nhiều khó khăn tại các đô thị lớn.

Nhiều đợt IPO mới cũng đang được lên kế hoạch, trong đó có thương vụ niêm yết của công ty xe tự hành Momenta tại Hong Kong (Trung Quốc) vừa qua, phản ánh bầu không khí sôi động tương tự như làn sóng niêm yết của các tên tuổi lớn tại Mỹ.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: liệu tâm lý hưng phấn của thị trường có đang bị đẩy lên quá mức? Kỳ nghỉ hè chính thức bắt đầu tại Trung Quốc từ ngày 1/7, có thể chỉ là khoảng lặng trước những biến động lớn hơn.

Sự kiện được mong đợi nhất trong nửa đầu năm là chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, diễn ra vào tháng 5/2026, sau khi bị trì hoãn do xung đột liên quan đến Iran. Chuyến thăm này được đánh giá là góp phần duy trì xu hướng giảm nhiệt trong quan hệ Mỹ - Trung.

Các doanh nghiệp Mỹ nhanh chóng tăng đơn đặt hàng từ các nhà cung ứng Trung Quốc, trước thời điểm một chế độ thuế quan nghiêm ngặt hơn dự kiến có hiệu lực vào cuối tháng này.

Tuy vậy, một lịch trình đã được ấn định trước có thể giúp duy trì sự ổn định trong quan hệ song phương thêm một thời gian, khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến thăm Mỹ vào cuối tháng 9. Sau cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ, hai nhà lãnh đạo Mỹ-Trung được kỳ vọng sẽ gặp nhau một lần nữa vào tháng 11, bên lề Hội nghị thượng đỉnh APEC được tổ chức tại Thâm Quyến.

Chỉ còn bốn tháng nữa, Thâm Quyến đã bắt đầu chuẩn bị cho sự kiện này, với các băng rôn quảng bá và những dự đoán về các màn trình diễn công nghệ. Suy cho cùng, đây vẫn được coi là “Thung lũng Silicon” của Trung Quốc.

Tăng trưởng mùa du lịch

Trong khi đó, theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, mùa hè năm nay dự kiến ghi nhận thêm khoảng 60 triệu lượt di chuyển bằng đường sắt so với năm ngoái, trong tổng số 1,01 tỷ lượt hành khách. Trên mạng xã hội, nhiều bài đăng thể hiện sự háo hức trước các sự kiện mùa hè cháy vé, như Bilibili World, nơi trưng bày các sản phẩm ăn theo các nhân vật nổi tiếng trên nền tảng phát trực tuyến và trò chơi của công ty.

Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu những tín hiệu này có đủ để đảo ngược đà suy giảm của doanh số bán lẻ hay không.

Ông Robin Xing, nhà kinh tế trưởng phụ trách Trung Quốc của Morgan Stanley, cùng nhóm phân tích nhận định trong báo cáo ngày 28/6 rằng, chi tiêu trong kỳ nghỉ lễ vẫn chịu ảnh hưởng bởi thị trường lao động yếu và kỳ vọng Bắc Kinh sẽ đẩy mạnh triển khai chính sách tài khóa tập trung vào đầu tư vốn (capex) bắt đầu từ quý III, chủ yếu hướng vào AI và lưới điện, thay vì kích thích tiêu dùng.

Trong thời gian đó, chuỗi các thành tựu công nghệ của Trung Quốc dự kiến sẽ tiếp tục nối dài. Thượng Hải sẽ đăng cai Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới tổ chức vào giữa tháng 7, nơi Chủ tịch Tập Cận Bình được cho là sẽ có bài phát biểu, theo ông George Chen, đối tác của The Asia Group.

Đồng thời, Bắc Kinh sẽ tổ chức Hội nghị Robot Thế giới vào cuối tháng 8.

Giám đốc thị trường vốn cổ phần khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Mergermarket, ông Perris Lee, nhận định rằng chúng ta vẫn đang ở giai đoạn rất sớm của cuộc cách mạng AI và hoạt động niêm yết sôi động tại Hong Kong (Trung Quốc) phản ánh thực tế rằng “nhà đầu tư vẫn duy trì sự hào hứng”.

Tuy nhiên, ông Lee cũng cảnh báo: “Căng thẳng địa chính trị vẫn là một rủi ro then chốt. Hiện vẫn chưa rõ liệu tác động đầy đủ của giá dầu cao hơn đã bộc lộ hết hay chưa, và các xung đột đang diễn ra cùng với bất định địa chính trị rộng hơn có thể tiếp tục ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư và hoạt động của thị trường vốn trong nửa cuối năm”.

Khi dòng tiền tiếp tục đổ vào AI, trong lúc phần còn lại của nền kinh tế kỳ vọng được nâng đỡ bởi xuất khẩu và du lịch, câu hỏi vẫn còn đó: khi nào thì bản nhạc sẽ dừng lại?