Kinh tế Việt Nam 6 tháng cuối năm 2026: Không thiếu sức ép, không thiếu cơ hội

Ông Vũ Bình Minh cho hay, trong nửa đầu năm, tăng trưởng kinh tế Việt Nam duy trì ở mức cao, các động lực chính cùng vận hành, trong khi nhiều chỉ báo nền tảng cho thấy sức chống chịu tốt hơn kỳ vọng trong bối cảnh giá năng lượng, địa chính trị và lãi suất toàn cầu còn nhiều bất định.

Ông ví năm 2026 của kinh tế Việt Nam như bốn phần thi của Đường lên đỉnh Olympia.

Quý I/2026 là khởi động - phần thi của nhịp vào guồng và tích điểm. Quý II/2026 là vượt chướng ngại vật - nơi thử thách chủ yếu đến từ bên ngoài, từ địa chính trị, giá năng lượng, đến thương mại và lãi suất toàn cầu.

Từ bức tranh đó, ông dự đoán, quý III/2026 sẽ là tăng tốc, khi áp lực không chỉ nằm ở độ khó mà còn ở thời gian. Quý IV/2026 là về đích, nơi kết quả phụ thuộc vào khả năng giữ được điểm cân bằng.

Vào guồng sớm, tích điểm vững và tăng trưởng đi lên ngay trước "cơn gió ngược"

Theo ông Minh, quý I/2026 khép lại với mức tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) ở mức 7,83%, cho thấy nền kinh tế bước vào năm mới với trạng thái chủ động hơn, đặc biệt khi đặt trong bối cảnh nền so sánh các quý liền kề trước đó đã ở mức khá cao.

Điểm đáng chú ý của quý đầu năm không nằm ở một con số đơn lẻ, mà ở chất lượng của đà khởi động. Các động lực tăng trưởng chính đã sớm vào guồng, từ đầu tư công, sản xuất công nghiệp, đến tiêu dùng và dịch vụ.

"Một phần nền tảng cho đà khởi động này đến từ những gì đã được chuẩn bị từ trước. Đầu tư công tiếp tục đóng vai trò là một trụ cột quan trọng, nhất là ở các dự án hạ tầng quy mô lớn. Với tỷ trọng chi tiêu cho hạ tầng vào khoảng 6-7% GDP - cao hơn đáng kể so với mặt bằng khu vực - Việt Nam đang tận dụng tương đối hiệu quả dư địa tài khóa trong bối cảnh dư địa nới lỏng tiền tệ không còn nhiều.

Quý I/2026 cho thấy nền kinh tế không bước vào năm mới trong trạng thái phản ứng, mà trong thế chủ động", ông Vũ Bình Minh nhấn mạnh.

Bước sang quý II/2026, "chướng ngại vật" của nền kinh tế đến từ các yếu tố bên ngoài. Đó là môi trường nhiều bất định như: Căng thẳng địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông, đẩy giá dầu và năng lượng neo cao; triển vọng tăng trưởng toàn cầu bị điều chỉnh xuống bởi nhiều tổ chức kinh tế; lộ trình lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục thiếu sự rõ ràng.

Trong khi đó, thương mại thế giới vẫn chịu ảnh hưởng của chi phí vốn cao và tâm lý thận trọng. Với nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, đây là những biến số không thể xem nhẹ.

Trong bối cảnh đó, GDP quý II/2026 ước tăng 8,39%, đưa tăng trưởng sáu tháng lên 8,18% - vượt đáng kể mức cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất của nửa đầu năm trong nhiều năm trở lại đây.

Ông Minh bày tỏ: "Điều đáng nói là nền kinh tế không chỉ đi qua phần khó hơn của chặng đua, mà còn ghi thêm điểm ngay trong lúc thế giới đem tới những cơn gió ngược".

"Phần thi" cuối cùng của năm nay không thiếu sức ép, nhưng cũng không thiếu cơ hội. Nếu Việt Nam tận dụng tốt những cơ hội này, khả năng đạt được những thành tựu lớn hơn sẽ được củng cố.

Để đạt được kết quả đó, câu trả lời nằm ở việc cấu trúc tăng trưởng đang trở nên cân bằng hơn so với các chu kỳ trước. Chế biến, chế tạo tiếp tục là trụ cột với mức tăng 10,23%, trong khi tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21%.

Nhưng khác với những giai đoạn tăng trưởng phụ thuộc nặng vào một động cơ duy nhất, bức tranh hiện nay cho thấy sự đóng góp rõ nét của các động lực trong nước.

Đầu tư hạ tầng tiếp tục lan tỏa sang xây dựng và vật liệu, đưa khu vực xây dựng tăng 9,51%. Tiêu dùng nội địa phục hồi khá thực chất với tổng mức bán lẻ tăng 12,9%. Du lịch cũng là điểm sáng, với gần 12,3 triệu lượt khách quốc tế trong sáu tháng đầu năm. Khi các động lực trong nước gánh vác được vai trò lớn hơn, nền kinh tế có thêm độ đệm để hấp thụ các cú sốc từ bên ngoài.

Ở góc độ thương mại, xuất khẩu điện tử tiếp tục là điểm sáng đáng chú ý. Việt Nam tiếp tục gia tăng vai trò trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng và lắp ráp công nghệ, đồng thời cho thấy mục tiêu dịch chuyển lên các phân khúc có giá trị gia tăng cao hơn. Đây là một chuyển động đáng lưu ý, bởi nó phản ánh không chỉ sự mở rộng về quy mô xuất khẩu, mà cả sự cải thiện về vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực.

Về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), dòng vốn đăng ký sáu tháng đầu năm đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61%; trong khi vốn thực hiện đạt 13,03 tỷ USD - mức cao nhất trong vòng 5 năm. Vốn đăng ký phản ánh kỳ vọng, nhưng vốn giải ngân mới là biểu hiện rõ nhất của niềm tin, là một chỉ dấu quan trọng cho thấy Việt Nam không chỉ tăng trưởng nhanh, mà vẫn giữ được sức hấp dẫn trong con mắt nhà đầu tư quốc tế.

Đáng chú ý hơn, hoạt động góp vốn và mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài tăng gần 90%, cho thấy dấu hiệu dịch chuyển chuỗi cung ứng vào Việt Nam đang bước sang giai đoạn sâu hơn: không chỉ xây mới, mà còn mua lại, mở rộng và tận dụng ngay năng lực sản xuất sẵn có.

Ông Bình Minh nhận thấy, đây là tín hiệu tích cực với hai điểm đáng chú ý. Thứ nhất, nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục nhìn thấy tiềm năng trung và dài hạn của Việt Nam bất chấp bất định toàn cầu.

Thứ hai, cấu trúc FDI đang cho thấy chiều sâu hơn, thay vì chỉ là câu chuyện mở rộng công suất theo chiều rộng. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, nếu được hấp thụ tốt, dòng vốn này có thể trở thành một nhân tố quan trọng giúp nâng cấp năng lực sản xuất và cải thiện chất lượng tăng trưởng trong những năm tới.

Không thiếu sức ép, không thiếu cơ hội

Với những thành tích ghi nhận được, bước sang quý III/2026, Giám Đốc Kinh doanh vốn và tiền tệ, khối thị trường vốn và dịch vụ chứng khoán tại HSBC Việt Nam cho rằng, câu hỏi đặt ra với Việt Nam không còn chỉ là nền kinh tế có còn động lực hay không, mà là các áp lực vĩ mô có dồn về cùng một thời điểm hay không.

Về tỷ giá, sức ép theo mùa vụ có khả năng tăng lên trong quý III/2026, khi nhu cầu ngoại tệ cho nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ chu kỳ sản xuất cuối năm thường cao hơn, đồng thời đây cũng là giai đoạn nhiều doanh nghiệp FDI thực hiện chuyển lợi tức về nước. Nếu Fed tiếp tục trì hoãn nới lỏng hoặc giá dầu duy trì ở mặt bằng cao, áp lực này có thể kéo dài hơn dự kiến.

Về lãi suất, chênh lệch tín dụng-huy động nới rộng hơn khiến thanh khoản tiếp tục chịu sức ép. Trong bối cảnh tăng trưởng vẫn cao kéo theo nhu cầu vốn cao nhưng lạm phát và tỷ giá cùng chịu sức ép từ môi trường bên ngoài, mặt bằng lãi suất sẽ tiếp tục phản ánh thế ‘cân bằng’ giữa hỗ trợ tăng trưởng và ổn định vĩ mô.

Đến quý IV/2026, ông Vũ Bình Minh nhận thấy, yếu tố quyết định nằm ở niềm tin - niềm tin của thị trường, của nhà đầu tư và của khu vực doanh nghiệp.

Cuối năm, các yếu tố hỗ trợ theo mùa vụ cũng có thể thuận hơn: xuất khẩu bước vào giai đoạn giao hàng cao điểm, du lịch và kiều hối thường cải thiện theo mùa vụ, trong khi nguồn cung hàng hóa trong nước có thể hỗ trợ tốt hơn cho mục tiêu kiểm soát giá.

"Nếu những điều kiện này đồng thời xuất hiện, áp lực lên tỷ giá và lạm phát có thể dịu bớt phần nào, quý IV/2026 có thể trở thành chặng về đích tích cực hơn cho nền kinh tế", ông Minh nêu quan điểm.

Bên cạnh đó, trong quý IV/2026, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán có thể được xem như một "ngôi sao hy vọng". Nếu tiến trình này tiếp tục đi đúng hướng trong các tháng tới, tác động sẽ không chỉ dừng ở thị trường cổ phiếu hay tâm lý ngắn hạn.

Điều đáng nói hơn nằm ở một ý nghĩa quan trọng về mặt cấu trúc: một thị trường được nâng hạng có thể mở rộng tập nhà đầu tư tiếp cận Việt Nam, cải thiện thanh khoản, nâng chất lượng dòng vốn và củng cố vị thế của tài sản Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Đồng thời, việc nâng hạng thị trường cũng góp phần tạo nguồn cung ngoại tệ bền hơn trong trung hạn, đây có thể là một trong những yếu tố giúp giảm bớt sức ép lên tỷ giá và tạo thêm dư địa cho điều hành chính sách.

Ông Vũ Mình Minh khẳng định: "Nói cách khác, 'phần thi' cuối cùng của năm nay không thiếu sức ép, nhưng cũng không thiếu cơ hội. Nếu Việt Nam tận dụng tốt những cơ hội này, khả năng đạt được những thành tựu lớn hơn sẽ được củng cố".

Nhìn tổng thể, nửa đầu năm 2026 cho thấy kinh tế Việt Nam đã đi qua hai "phần thi" đầu với điểm số tích cực. Phần còn lại của năm sẽ là lúc cần chứng minh thêm một điều quan trọng hơn: Không chỉ tăng nhanh, mà còn là cách về đích trong trạng thái cân bằng.