Thị trường kim cương trầm lắng, người mua chú trọng kiểm tra nguồn gốc và giấy kiểm định

Tâm lý thận trọng bao trùm thị trường, người tiêu dùng dành nhiều thời gian kiểm tra nguồn gốc, giấy kiểm định và chính sách thu mua trước khi quyết định xuống tiền.

Thị trường kim cương trầm lắng, người mua chú trọng kiểm tra nguồn gốc và giấy kiểm định. Ảnh: BNEWS phát

Chiều 23/7, ghi nhận tại một số cửa hàng kinh doanh kim cương ở khu vực trung tâm Hà Nội cho thấy, lượng khách đến tham quan, mua sắm khá thưa thớt so với thời điểm trước. Các showroom vẫn duy trì hoạt động bình thường, trưng bày đầy đủ các dòng sản phẩm, song không khí giao dịch diễn ra khá trầm lắng.

Tại một cửa hàng kinh doanh kim cương trên phố Trần Nhân Tông, thay vì tập trung chốt đơn như trước, nhân viên bán hàng dành phần lớn thời gian để giải đáp các câu hỏi của khách về xuất xứ, chứng nhận chất lượng và quy trình kiểm định sản phẩm.

Theo nhân viên cửa hàng, mỗi viên kim cương khi bán ra đều đi kèm giấy kiểm định của tổ chức giám định độc lập, có mã QR để khách hàng tự tra cứu thông tin trên hệ thống và được khắc mã số laser trên viên đá nhằm đối chiếu với giấy chứng nhận.

Theo giới kinh doanh, nhu cầu sở hữu kim cương không biến mất nhưng tâm lý thị trường đã thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây khách hàng chủ yếu quan tâm đến mẫu mã, giá bán và thương hiệu thì nay yếu tố minh bạch về nguồn gốc, giấy kiểm định quốc tế cũng như chính sách thu mua lại trở thành tiêu chí được đặt lên hàng đầu.

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh ngành kim hoàn Việt Nam đang chịu tác động mạnh từ việc cơ quan chức năng liên tiếp mở rộng điều tra Chuyên án 268V về đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia.

Ngày 20/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố thêm 4 bị can về tội "Buôn lậu", đồng thời thu giữ thêm 354 viên kim cương các loại với tổng trị giá khoảng 68,8 tỷ đồng. Kết quả điều tra ban đầu xác định, từ năm 2022 đến năm 2024, đường dây này đã đưa hơn 3.400 viên kim cương nhập lậu, tổng giá trị ước tính trên 500 tỷ đồng, vào hệ thống bán lẻ của Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) để tiêu thụ, thu lợi bất chính.

Thông tin về chuyên án được đánh giá đã tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường trang sức, khiến niềm tin của người tiêu dùng bị ảnh hưởng đáng kể. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp kinh doanh kim cương phải tăng cường minh bạch thông tin sản phẩm và điều chỉnh chính sách bán hàng nhằm củng cố niềm tin của khách hàng.

Trước đó, vụ án liên quan đến nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ cũng khiến thị trường xôn xao. Người này bị cáo buộc tham gia xử lý hàng chục nghìn viên kim cương nhập lậu, trong đó có hành vi mài, xóa mã GIA cũ, khắc mã mới và thực hiện quy trình kiểm định để đưa sản phẩm ra thị trường.

Trong thông cáo phát đi mới đây, PNJ cam kết thực hiện đầy đủ 100% nghĩa vụ mua lại đối với tất cả các giao dịch của khách hàng. Tuy nhiên, thay vì thanh toán ngay trong ngày như trước, doanh nghiệp sẽ thực hiện chi trả sau khi hoàn tất quy trình kiểm định, xác nhận giá trị sản phẩm và bố trí nguồn thanh khoản phù hợp. Trong trường hợp nhu cầu giao dịch vượt quá năng lực xử lý trong ngày, PNJ cho biết vẫn bảo đảm thanh toán đầy đủ theo lộ trình đã công bố.

Doanh nghiệp nhấn mạnh đây là biện pháp quản trị thanh khoản mang tính tạm thời trong giai đoạn thị trường có biến động bất thường và sẽ được điều chỉnh khi điều kiện thị trường ổn định trở lại.

Đối với kim cương rời, khách hàng có thể lựa chọn đổi sang kim cương rời khác hoặc nhận tiền theo quy định, không chuyển đổi sang trang sức hoặc vàng miếng nhằm tuân thủ quy định hiện hành. Với các nhóm sản phẩm khác, khách hàng có thể chuyển đổi toàn bộ hoặc một phần giá trị mua lại sang các sản phẩm đang được PNJ kinh doanh hoặc nhận tiền theo lộ trình thanh toán.

Ban lãnh đạo PNJ khẳng định ưu tiên hiện nay là bảo vệ thanh khoản, duy trì hoạt động liên tục và đảm bảo giá trị dài hạn của doanh nghiệp. Theo doanh nghiệp, những khó khăn hiện tại chủ yếu xuất phát từ biến động của thị trường, không phản ánh sự suy giảm trong hoạt động kinh doanh cốt lõi hay năng lực tài chính trung và dài hạn.

Hai vụ án nêu trên không có nghĩa toàn bộ kim cương lưu thông trên thị trường hay được phân phối qua các hệ thống bán lẻ đều là hàng giả. Điều mà thị trường đang quan tâm là tính hợp pháp của nguồn gốc hàng hóa, độ tin cậy của mã định danh, chứng thư kiểm định đi kèm cũng như tính độc lập, minh bạch trong quy trình giám định. Tuy nhiên, tâm lý lo ngại của người tiêu dùng đã nhanh chóng lan rộng, tạo áp lực đáng kể lên thanh khoản của nhiều doanh nghiệp trong ngành.