Kỳ 2: Vì sao vẫn có những 'khoảng trống'?

Công tác tạo nguồn, các lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng cho quần chúng ưu tú luôn được các đảng bộ khu vực Gia Nghĩa chú trọng

Khi nguồn quần chúng không còn ở lại

Ở Xuân Hương - Đà Lạt, một địa phương có 4.367 đảng viên, chỉ tiêu kết nạp năm 2026 là 139 người. Đến ngày 25/9, địa phương kết nạp 119 người, đạt 85,61% kế hoạch. Con số còn thiếu không quá lớn, nhưng phía sau khoảng cách ấy là một bài toán không thể giải quyết chỉ bằng việc “tìm thêm người”.

Theo Trưởng Ban Xây dựng Đảng Đảng ủy phường Xuân Hương - Đà Lạt Trịnh Minh Lâm, nguồn phát triển Đảng trong khu dân cư hiện không thật sự dồi dào. Phần đông đảng viên là người nghỉ hưu chuyển sinh hoạt Đảng về địa phương; trong khi nhiều người trẻ học tập, làm việc ở nơi khác, không gắn bó lâu dài với địa bàn cư trú. Nguồn vì thế không chỉ ít, mà còn biến động. Sự biến động ấy làm thay đổi cả cách tạo nguồn. Một người trẻ hôm nay còn ở địa phương nhưng vài tháng sau có thể đi học, đi làm nơi khác; một người tích cực trong phong trào chưa chắc đã xác định động cơ phấn đấu lâu dài. Nếu chỉ chờ đến khi giao chỉ tiêu mới rà soát nguồn, tổ chức đảng rất dễ rơi vào thế bị động.

Tại Chi bộ tổ dân phố Đa Hòa, sau khi sáp nhập các tổ dân phố Hàm Nghi, Mimosa và Đa Hòa, chi bộ được giao chỉ tiêu kết nạp 4 đảng viên trong năm 2026. Đến cuối tháng 9, chưa có trường hợp nào được kết nạp; 2 hồ sơ đang được hoàn thiện, dự kiến xem xét trong tháng 10. Bí thư Chi bộ Dương Thị Hiền Thảo cho biết: “Khó khăn lớn nhất hiện nay trong công tác phát triển Đảng của chi bộ là khan hiếm nguồn”. Nhưng “khan hiếm nguồn” không đồng nghĩa với không có người để tiếp cận. Một số người trẻ, dù được tổ chức đảng quan tâm, theo dõi để bồi dưỡng nguồn kế cận, vẫn đặt câu hỏi: “Vào Đảng để được gì?”. Câu hỏi ấy cho thấy khoảng cách không chỉ nằm ở việc nhận diện một người có triển vọng, mà còn ở chỗ người đó có lựa chọn và tự nguyện bước vào quá trình phấn đấu hay không.

Chi bộ tổ dân phố Đa Hòa nói riêng và các chi bộ khu dân cư trên địa bàn phường Xuân Hương - Đà Lạt nói chung có đông đảng viên nhưng chủ yếu là hưu trí, nguồn trẻ khan hiếm

Từ một quần chúng được nhận diện đến khi trở thành nguồn phát triển Đảng vẫn cần sự theo dõi, bồi dưỡng và dẫn dắt của tổ chức đảng. Trong điều kiện nguồn trẻ biến động, quá trình ấy càng đòi hỏi sự chủ động và kiên trì, thay vì chỉ trông vào những danh sách có sẵn.

Những khoảng trống trong tạo nguồn không chỉ được đặt ra từ thực tiễn cơ sở. Trên cơ sở kết quả phát triển đảng viên 6 tháng đầu năm 2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ghi nhận những cấp ủy, tổ chức đảng có giải pháp sáng tạo, quyết liệt; đồng thời thẳng thắn chỉ ra kết quả giữa các địa phương, cơ quan, đơn vị chưa đồng đều. Một số cấp ủy chưa quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo; công tác tạo nguồn còn thiếu chủ động, việc kiểm tra, đôn đốc chưa thường xuyên, tiến độ còn chậm so với mục tiêu, yêu cầu. Ban Thường vụ Tỉnh ủy yêu cầu những đảng ủy có tỷ lệ phát triển đảng viên thấp, chưa bảo đảm tiến độ phải có giải pháp khắc phục, phấn đấu hoàn thành 100% chỉ tiêu được giao ngay trong quý III/2026.

Nhìn từ cơ sở lên cấp tỉnh, bài toán vì thế không chỉ là có bao nhiêu quần chúng, mà còn là cách tổ chức đảng nhận diện, tạo nguồn và theo sát nguồn ấy như thế nào.

Sâu sát cơ sở, kịp thời nắm bắt khó khăn trong công tác tạo nguồn là giải pháp để Quảng Trực hoàn thành chỉ tiêu phát triển 12/12 đảng viên năm 2026 trong quý III

Đạt chỉ tiêu, nguồn vẫn chưa thể dừng

Nếu Xuân Hương - Đà Lạt cho thấy cái khó của một địa bàn khi nguồn trẻ biến động, thì Đam Rông 3 lại cho thấy một chiều khác của bài toán. Trong 9 tháng năm 2026, địa phương kết nạp 18 đảng viên, đạt 112,5% kế hoạch năm. Nhưng với Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Đam Rông 3 Nguyễn Thị Hồng Thuyên, con số ấy không phải điểm kết thúc.

Theo bà, phát triển đảng viên phải đi đôi với nâng cao chất lượng, không chạy theo số lượng. Sau khi kết nạp, đảng viên tiếp tục được phân công, rèn luyện, giao nhiệm vụ để phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, nhất là tại các chi bộ thôn và trong cộng đồng dân cư. Cách nhìn ấy đặt vấn đề phát triển Đảng ra ngoài khuôn khổ của một con số được tính vào cuối năm. Một quần chúng được đưa vào diện theo dõi chưa đồng nghĩa sẽ đủ điều kiện kết nạp; và kết nạp cũng chưa phải điểm kết thúc của quá trình rèn luyện. Điều quan trọng là người được lựa chọn có tiếp tục trưởng thành qua công việc, trách nhiệm và môi trường thực tiễn hay không.

Kết luận 58-KL/TW ngày 26/6/2026 của Bộ Chính trị đặt yêu cầu đổi mới công tác tạo nguồn, phát triển đảng viên theo hướng chủ động, phù hợp với đặc thù từng địa phương, cơ quan, đơn vị; coi trọng chất lượng, không chạy theo số lượng, không hạ thấp tiêu chuẩn. Việc phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú phải gắn với rèn luyện, thử thách trong thực tiễn.

Nhìn từ đó, “nguồn” không thể được xem đơn giản là số người có khả năng bổ sung vào chỉ tiêu của một năm. Một người có triển vọng cần được đặt trong một quá trình đủ dài để tổ chức đảng hiểu người đó, còn người đó hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình khi đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Nguồn chỉ thực sự trở thành nguồn khi đi qua một quá trình: nhận diện - theo dõi - bồi dưỡng - thử thách - lựa chọn. Và quá trình ấy không kết thúc ở lễ kết nạp. Người mới vào Đảng vẫn cần được giao việc, rèn luyện, kiểm chứng bằng kết quả thực tế để tiếp tục trưởng thành.

Phát triển đảng viên là nhiệm vụ quan trọng nhằm bổ sung thêm nguồn lực, sức mạnh cho Đảng

Nguồn phải rộng, nhưng không thể “chín ép”

Con số 110/124 địa phương hoàn thành chỉ tiêu cho thấy những chuyển động tích cực, nhưng 14 địa phương còn lại cũng cho thấy bài toán tạo nguồn chưa thể giải bằng một cách làm chung. Phía sau con số ấy là những bài toán khác nhau về nguồn: nơi nguồn trẻ mỏng, nơi lao động thường xuyên dịch chuyển, nơi có quần chúng tích cực nhưng chưa đủ thời gian rèn luyện, thử thách. Vì thế, không thể quy những khoảng trống ấy về một nguyên nhân, càng không thể vì áp lực chỉ tiêu mà rút ngắn quá trình trưởng thành của một quần chúng.

Chủ động tạo nguồn, vì thế, không phải tìm cho đủ số người để hoàn thành kế hoạch. Đó là nhận diện sớm, theo dõi sát, tạo môi trường để quần chúng được thử thách qua công việc và trách nhiệm; đồng thời kiên trì chờ đến khi đủ điều kiện để lựa chọn. Tạo nguồn phải được thực hiện từ sớm, liên tục và gắn với từng địa bàn, từng nhóm quần chúng; không để đến khi chỉ tiêu đã cận kề mới bắt đầu tìm kiếm. Một quần chúng được đưa vào diện theo dõi chưa đồng nghĩa đã đủ điều kiện kết nạp; cũng như lễ kết nạp không khép lại quá trình rèn luyện.

Các chi bộ thôn tại xã Đam Rông 3 chú trọng công tác phát triển đảng viên gắn với nâng cao chất lượng

Nhưng chủ động không có nghĩa là nóng vội. Nguồn phải được mở rộng, song tiêu chuẩn không thể thu hẹp. Áp lực về số lượng không thể trở thành lý do để “chín ép” một quần chúng chưa đủ thời gian phấn đấu, chưa được thử thách đầy đủ trong thực tiễn. Bởi vậy, việc 14 địa phương chưa hoàn thành chỉ tiêu không chỉ cho thấy phần việc còn lại về số lượng, mà còn đặt ra yêu cầu phải tạo nguồn phù hợp với thực tế, thay vì áp dụng một cách làm chung.

Khoảng trống vì thế không chỉ nằm ở nơi chưa đủ chỉ tiêu, mà còn nằm giữa một quần chúng có triển vọng và một nguồn đã đủ độ chín để kết nạp. Lấp khoảng trống ấy không thể bằng một mùa kết nạp. Đó phải là quá trình tạo nguồn liên tục, để hôm nay có người được phát hiện, ngày mai có người đủ trưởng thành để Đảng lựa chọn.