Kỳ bầu cử của đổi mới

Việc tổ chức bầu cử sau hợp nhất tỉnh và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra nhiều thách thức. Tuy nhiên, tới thời điểm này, các nội dung đều được thực hiện theo quy định pháp luật và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm nguyên tắc dân chủ, bình đẳng và đại diện hợp lý.

Tại xã vùng cao Sín Chéng, công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử đã được triển khai sớm với tinh thần chủ động và trách nhiệm. Đến nay, các nội dung cơ bản đã hoàn thành đúng tiến độ. Với 5 đơn vị bầu cử, 22 khu vực bỏ phiếu và hơn 8.200 cử tri, tinh thần dân chủ tại Sín Chéng thể hiện rõ trong các cuộc họp thôn, bản. Cử tri được thông tin đầy đủ về mục đích, ý nghĩa của cuộc bầu cử, tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp và quy trình giới thiệu.

Ông Hoàng Trường Minh - Bí thư Đảng ủy xã Sín Chéng nhấn mạnh: “Với đặc thù địa bàn rộng, dân cư phân tán, công tác chuẩn bị cho bầu cử tại Sín Chéng gặp không ít khó khăn. Địa phương đã kịp thời thành lập, kiện toàn tổ bầu cử, ưu tiên cán bộ có kinh nghiệm để thực hiện các nhiệm vụ. “Xã có 22 khu vực bỏ phiếu tại 22 thôn. Nhờ đẩy mạnh tuyên truyền, tất cả người dân đều nắm được thời điểm bầu cử, quyền lợi và nghĩa vụ của mình” - ông Minh cho biết.

Mới đây, Ủy ban Bầu cử xã Văn Bàn tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Tại hội nghị, nhiều vấn đề thực tiễn được trao đổi và giải đáp, giúp các tổ bầu cử thống nhất cách làm. Điều này đặc biệt quan trọng đối với cấp xã - nơi trực tiếp tiếp xúc với cử tri và tổ chức các khu vực bỏ phiếu. “Sự chuẩn bị chu đáo từ cấp xã sẽ quyết định phần lớn chất lượng tổ chức bầu cử. Vì vậy, việc tổ chức tập huấn giúp cán bộ cơ sở chủ động hơn trong triển khai các nhiệm vụ tiếp theo, từ lập danh sách cử tri đến chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ ngày bỏ phiếu”, ông Vũ Xuân Thủy - Chủ tịch UBND xã Văn Bàn nhấn mạnh.

Quốc hội đã ấn định tổ chức cuộc bầu cử vào Chủ nhật (15/3/2026), sớm hơn 2 tháng so với các cuộc bầu cử trước đây, một số bước trong quy trình, thủ tục bầu cử cũng được thực hiện trong thời gian ngắn hơn so với các nhiệm kỳ trước. Tuy vậy, toàn bộ trình tự, thủ tục - từ hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách cử tri, vận động bầu cử đến bỏ phiếu, kiểm phiếu - vẫn được giữ nguyên và thực hiện chặt chẽ theo luật định, nhờ các cơ quan, địa phương chủ động hơn, chuẩn bị từ sớm, từ xa, phối hợp chặt chẽ và xử lý công việc kịp thời, khoa học hơn.

Những ngày này, lãnh đạo xã Mường Khương đang tăng cường kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại các thôn và điểm bỏ phiếu trên địa bàn. Qua kiểm tra cho thấy, việc lập và niêm yết danh sách cử tri, danh sách những người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp được thực hiện công khai, đúng quy định. Công tác trang trí khánh tiết, chuẩn bị hòm phiếu tại các điểm bầu cử đảm bảo thuận tiện, phù hợp.

Chỉ còn ít ngày nữa sẽ tới ngày bầu cử, Mường Khương yêu cầu các tổ bầu cử tiếp tục rà soát, cập nhật chính xác danh sách cử tri; đẩy mạnh tuyên truyền dưới nhiều hình thức để người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và bầu cử với tỷ lệ cao nhất. Đồng thời, xã xây dựng phương án đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn giao thông tại các khu vực bỏ phiếu, quyết tâm để ngày bầu cử diễn ra thành công, an toàn.

Tại xã Cao Sơn, qua 3 lần hiệp thương, có 36 đại biểu ứng cử đại biểu HĐND xã nhiệm kỳ 2026 - 2031. Toàn xã hiện có 8.467 cử tri tham gia bầu cử tại 18 khu vực bỏ phiếu. Đến thời điểm này, các tổ bầu cử đã hoàn thành niêm yết danh sách cử tri tại các điểm bầu cử, niêm yết danh sách người ứng cử theo quy định. Đồng thời, tăng cường công tác tuyên truyền cho Nhân dân về tầm quan trọng, ý nghĩa của cuộc bầu cử, trách nhiệm của cử tri; thời gian, địa điểm và quy trình bầu cử…

Hiện, toàn tỉnh có 2.906 thôn, tổ dân phố. Quy mô lớn, địa bàn rộng, cuộc bầu cử lại được tổ chức sớm hơn, do vậy, cùng với công tác tổ chức và nhân sự, hoạt động tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Thông qua nhiều hình thức, thông tin về bầu cử được truyền tải sâu rộng, góp phần tạo sự thống nhất cao trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. “Trưởng thôn, tổ bầu cử “đi từng ngõ, gõ từng nhà”; tuyên truyền, nhắc thời gian, địa điểm bỏ phiếu ngày 15/3. Sự chủ động ấy không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng của cử tri, mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của cán bộ thôn, bản trước ngày hội lớn”, ông Hờ A Hừ - Trưởng thôn Trống Tông, xã Mù Cang Chải chia sẻ.

Một trong những điểm mới của kỳ bầu cử lần này là triển khai, ứng dụng công nghệ thông tin trong một số công việc.

Trên thực tế, việc rút ngắn thời gian đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm và năng lực tổ chức, song cũng là động lực để đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan liên quan, bảo đảm tiến độ mà vẫn giữ vững chất lượng, tính dân chủ, công khai và minh bạch của cuộc bầu cử.

Ông Lò Văn Quý - Bí thư Chi bộ thôn Bản Đồn, xã Gia Hội cho biết: “Việc khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng VNeID giúp lập danh sách cử tri được nhanh chóng, hạn chế trùng lặp, sai sót. Tôi thấy kỳ bầu cử lần này có nhiều thuận lợi. Việc rà soát danh sách cử tri phối hợp với công an rất nhanh, thuận lợi. Thôn có hơn 500 cử tri, nếu làm thủ công như trước thì mất thời gian hơn rất nhiều. Khi chúng tôi đi tuyên truyền cho bà con về cử tri có thể truy cập VNeID để xem khu vực bỏ phiếu, phạm vi tham gia bầu cử của mình cũng như danh sách và thông tin về những người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp, bà con rất hào hứng. Ai cũng thấy những sự đổi mới rõ nét trong kỳ bầu cử lần này”.

Hay như trong công tác tuyên truyền. Ngoài thông tin trên các nền tảng mạng xã hội, trong kỳ bầu cử lần này, trí tuệ nhân tạo (AI) và MC ảo được sử dụng rất hiệu quả. Hiện nay, 99 xã, phường đều có các sản phẩm từ AI để tuyên truyền về bầu cử. Những quy định về bầu cử, quyền và nghĩa vụ của cử tri được thể hiện bằng hình ảnh, âm thanh rõ ràng, dễ nhớ, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng, nhất là người dân vùng cao, tạo sức lan tỏa nhanh chóng trong cộng đồng.

“Tuy nhiên, toàn bộ kịch bản vẫn phải do cán bộ phụ trách trực tiếp xây dựng và kiểm duyệt. Quy trình bắt đầu từ rà soát các nguồn thông tin chính thống, sau đó mới sử dụng AI hỗ trợ rút gọn câu chữ, sắp xếp nội dung theo những câu hỏi người dân thường quan tâm, rồi tiến hành dựng clip, chèn đồ họa và hoàn thiện sản phẩm, tuyệt đối không lạm dụng các yếu tố câu view, câu like…”, anh Hoàng Mạnh Tân - công chức Văn phòng Đảng ủy xã Bảo Yên - người thường xuyên sử dụng các ứng dụng công nghệ tạo clip tuyên truyền về bầu cử tại địa phương chia sẻ.

Kỳ vọng vào kỳ bầu cử với nhiều đổi mới, mỗi lá phiếu của cử tri vừa là quyền lợi, vừa trách nhiệm lớn lao, thể hiện sự tin tưởng, vào những đại biểu sẽ đại diện cho Nhân dân tại Quốc hội và HĐND các cấp.

Trình bày: Thanh Ba

Tạ Thị Hường - Nguyễn Tuấn Anh - Nông Văn Quý