Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI: Đổi mới công nghệ đi đôi với minh bạch thông tin trong hoạt động chứng khoán

Tại phiên thảo luận, các đại biểu cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động của thị trường chứng khoán; đẩy mạnh cải cách, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, thúc đẩy ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đơn giản hóa điều kiện kinh doanh nhưng cần kiểm soát chặt chẽ

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: CTV

Theo đó, các đại biểu đánh giá cao dự án luật đã bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán, góp phần tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Bên cạnh đó, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán lần này cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển thị trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn mới.

Các đại biểu nêu ý kiến, luật cần được xây dựng với trọng tâm là tháo gỡ những vướng mắc trong thực tiễn, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Đồng thời, các quy định mới hướng tới đáp ứng yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và triển khai các sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực chứng khoán.

Các đại biểu Quốc hội thành phố Đồng Nai tham dự phiên thảo luận tại hội trường. Ảnh: CTV

Về cải cách thủ tục hành chính, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát các quy định liên quan đến chào bán chứng khoán, đăng ký công ty đại chúng, đăng ký hoạt động lưu ký chứng khoán và các thủ tục khác thuộc lĩnh vực quản lý. Việc cắt giảm, đơn giản hóa được thực hiện phải gắn với yêu cầu xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, tăng cường kiểm tra, giám sát và quản trị rủi ro, bảo đảm thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng không làm giảm yêu cầu an toàn của thị trường.

Một nội dung mới đáng chú ý của dự án luật là bổ sung quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán. Theo các đại biểu, quy định mới này cần tạo cơ sở pháp lý cho việc thử nghiệm các công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới trong phạm vi xác định, trước khi xem xét triển khai trên diện rộng. Các tổ chức tham gia phải đáp ứng điều kiện theo quy định, hoạt động trong giới hạn được cấp phép và chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Ngoài ra, luật cần hoàn thiện các quy định về giao dịch điện tử, hoạt động của công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, người hành nghề chứng khoán và quỹ đầu tư chứng khoán; điều chỉnh một số nội dung liên quan đến dịch vụ, nghiệp vụ chứng khoán nhằm phù hợp với thực tiễn và yêu cầu phát triển của thị trường.

Đối với tổ chức thị trường giao dịch chứng khoán, cần sửa đổi các quy định liên quan đến mô hình hoạt động của các sở giao dịch, tạo cơ sở để nghiên cứu, lựa chọn phương án tổ chức phù hợp, hướng tới nâng cao hiệu quả vận hành và tinh gọn bộ máy. Các quy định chuyển tiếp được thiết kế nhằm duy trì hoạt động bình thường của thị trường trong quá trình triển khai phương án mới.

Hoàn thiện thể chế chứng khoán, đáp ứng yêu cầu hoạt động của thị trường

Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trao đổi với lãnh đạo thành phố Đồng Nai về phát triển kinh tế - xã hội gắn với đô thị sân bay. Ảnh: CTV

Kết luận phiên thảo luận tại hội trường, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, qua thảo luận tại tổ và hội trường, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi luật để phát triển thị trường vốn, đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường sau khi nâng hạng, đồng thời đề nghị cần mở rộng hoạt động đổi mới công nghệ đi đôi với minh bạch thông tin, tăng cường giám sát và bảo vệ nhà đầu tư.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, các ý kiến đề nghị rà soát kỹ lưỡng, làm rõ nguyên tắc, phạm vi, thời hạn, giới hạn miễn, loại trừ trách nhiệm và nguyên tắc bảo vệ nhà đầu tư; tuyệt đối không miễn trách nhiệm đối với hành vi gian lận, cố ý vi phạm hoặc lợi dụng thử nghiệm để trục lợi; đồng thời đề nghị làm rõ việc xử lý tài sản, dữ liệu, hợp đồng khi thử nghiệm dừng, kết thúc và cơ chế bồi thường thiệt hại cho nhà đầu tư.

Về cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, qua thảo luận, các đại biểu cơ bản tán thành, một số ý kiến đề nghị rà soát kỹ để hoàn thiện các quy định về điều kiện, tiêu chuẩn của người đại diện theo pháp luật. Khi cắt giảm điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính, cần chuẩn bị đầy đủ công cụ hậu kiểm, kết nối dữ liệu và cảnh báo rủi ro; việc đơn giản hóa thủ tục chào bán cần gắn với chất lượng thông tin, điều kiện niêm yết và trách nhiệm bảo vệ nhà đầu tư.

Về tổ chức kinh doanh chứng khoán, người hành nghề và quỹ đầu tư, đại biểu đề nghị kiểm soát xung đột lợi ích, tách biệt tài sản khách hàng, làm rõ trách nhiệm của công ty chứng khoán khi làm đại lý, quản lý tài sản bảo đảm, đại diện người sở hữu trái phiếu; cân nhắc tính cần thiết tương xứng của việc thu hồi chứng chỉ và các yêu cầu đối với người đại diện theo pháp luật. Đối với quỹ hoán đổi danh mục, cần làm rõ điều kiện với tài sản hoán đổi, việc định giá và kiểm soát rủi ro tập trung khi điều chỉnh giới hạn đầu tư.

Liên quan tới chính sách phát triển nguồn nhân lực, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát kỹ lưỡng, làm rõ cơ sở, căn cứ thuyết phục đối với chính sách và cơ chế đãi ngộ nguồn nhân lực, làm rõ đối tượng, nguồn lực và thẩm quyền; đồng thời đề nghị rà soát để hoàn thiện các quy định về chính sách hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng chứng khoán, công nghệ thông tin nhằm bảo đảm thị trường hoạt động an toàn, thông suốt, công khai và minh bạch.

Về mô hình sở giao dịch chứng khoán, các ý kiến tán thành không quy định cứng mô hình mà giao Thủ tướng Chính phủ quyết định; việc lựa chọn mô hình cần có đánh giá tác động và lộ trình phù hợp. Có ý kiến đề nghị luật xác định các nguyên tắc về tổ chức, quản trị, vận hành và giám sát để bảo đảm hoạt động liên tục. Các đại biểu đề nghị chuẩn bị đồng bộ văn bản hướng dẫn, hạ tầng, dữ liệu và nhân lực giám sát, bảo đảm công cụ hậu kiểm sẵn sàng khi luật có hiệu lực, bảo đảm an toàn dữ liệu và giao dịch điện tử. Các quy định chuyển tiếp cần rõ ràng, khả thi, không tạo khoảng trống pháp lý và duy trì hoạt động liên tục của thị trường.

Đối với các kiến nghị đề xuất bổ sung chính sách, phát triển sản phẩm mới, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cơ quan soạn thảo tiếp thu đề nghị rà soát tổng thể để bảo đảm sửa đổi Luật Chứng khoán gắn liền với phát triển thị trường vốn, giảm tỷ lệ phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, đồng thời đề nghị các cơ quan rà soát kỹ lưỡng, đánh giá tác động và tính khả thi để tiếp thu, giải trình.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, tiếp thu giải trình thấu đáo và đầy đủ các ý kiến của đại biểu, nhất là những nội dung còn có ý kiến khác nhau; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này, bảo đảm chất lượng và thời gian để đại biểu Quốc hội nghiên cứu, xem xét.