Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Hành động, đổi mới, 'đánh thức' những kỳ vọng lớn lao của toàn xã hội

Sáng 7/4, tại Hội trường Diên Hồng (Nhà Quốc hội, Hà Nội), với sự đồng thuận tuyệt đối của 495/495 đại biểu tham gia biểu quyết, Quốc hội khóa XVI đã chính thức thông qua Nghị quyết bầu đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XIV, đại biểu Quốc hội khóa XVI, giữ chức Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.

Ngay sau khi được tín nhiệm bầu giữ cương vị mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thực hiện nghi thức tuyên thệ trước Quốc hội, đồng bào, cử tri cả nước và có bài phát biểu nhậm chức.

Trong bài phát biểu nhậm chức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Trong bối cảnh tình hình có nhiều thách thức mang tính thời đại, trong nước triển khai nhiều chủ trương chiến lược với các mục tiêu lớn có ý nghĩa lịch sử, ưu tiên hàng đầu của Tôi trên cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững; nâng cao mọi mặt đời sống của nhân dân, để nhân dân được thụ hưởng mọi thành quả của phát triển; gia tăng đóng góp của Việt Nam cho hòa bình, ổn định, phát triển, tiến bộ ở khu vực và thế giới".

Đồng thời,Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: "Trong thực hiện nhiệm vụ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trọng tâm hàng đầu là quán triệt sâu sắc, thực hành triệt để quan điểm 'Dân là gốc', phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân, huy động sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Mục tiêu cao nhất, đích đến cuối cùng là nhân dân được thụ hưởng thành quả của phát triển".

Lòng tin của nhân dân là nguồn lực lớn nhất của quốc gia

Có thể nói, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI không chỉ mở ra một nhiệm kỳ mới, mà còn đánh thức những kỳ vọng lớn lao của toàn xã hội. Đó là kỳ vọng về một Quốc hội đổi mới mạnh mẽ hơn, hành động quyết liệt hơn và thực sự trở thành nơi hội tụ trí tuệ, bản lĩnh, vì lợi ích của nhân dân và tương lai đất nước.

Trong dòng chảy liên tục của đời sống chính trị quốc gia, mỗi kỳ họp đầu tiên của một nhiệm kỳ Quốc hội luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Nhưng lần này, cảm nhận rõ ràng hơn bao giờ hết sự kết tinh của niềm tin, của khát vọng phát triển và những đòi hỏi ngày càng cao từ thực tiễn. Không chỉ là sự khởi đầu mang tính thủ tục, Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI thực sự là điểm đặt nền móng cho cả một chặng đường 5 năm phía trước.

Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở chương trình nghị sự, mà ở tinh thần bao trùm, đó là tinh thần đổi mới. Khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội đan xen thách thức, Quốc hội không thể chỉ vận hành theo lối cũ. Những yêu cầu về cải cách thể chế, về nâng cao năng lực quản trị quốc gia và thích ứng với biến động toàn cầu… đòi hỏi một tư duy mới, cách làm mới và quyết tâm chính trị cao hơn.

Do đó, Kỳ họp lần này mang theo một thông điệp rõ ràng: Đã đến lúc hành động phải nhanh hơn, quyết liệt hơn và hiệu quả hơn. Niềm tin của cử tri được gửi gắm qua lá phiếu trong cuộc bầu cử vừa qua không phải là sự trao gửi vô điều kiện. Đó là sự lựa chọn có cân nhắc, kỳ vọng vào những đại biểu đủ tâm và đủ tầm, có thể đại diện cho tiếng nói của nhân dân. Chính vì vậy, mỗi quyết định tại nghị trường không còn đơn thuần là vấn đề chính sách, mà còn là phép thử đối với trách nhiệm và bản lĩnh của từng đại biểu.

Phát biểu trong lễ nhậm chức, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh việc xây dựng một Chính phủ liêm chính, kỷ luật, bản lĩnh và trách nhiệm. "Tôi ý thức sâu sắc rằng, lòng tin của nhân dân là nguồn lực lớn nhất của quốc gia. Muốn phát triển nhanh thì bộ máy phải trong sạch, cán bộ phải liêm chính, công vụ phải kỷ cương. Chính phủ cam kết hành động với quyết tâm cao nhất, đặt lợi ích quốc gia-dân tộc và hạnh phúc của nhân dân lên trên hết, trước hết. Tiếp tục đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu và kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Xử lý nghiêm tình trạng né tránh, vô cảm trước khó khăn của người dân, doanh nghiệp; thực hiện hiệu quả cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung", Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định.

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Kỳ họp là kiện toàn bộ máy lãnh đạo cấp cao của Nhà nước. Đây không chỉ là yêu cầu về tổ chức, mà còn mang ý nghĩa sâu xa hơn: Bảo đảm sự ổn định, kế thừa và phát triển của hệ thống chính trị. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở công tác nhân sự, Kỳ họp sẽ chưa thể đáp ứng được những kỳ vọng lớn hơn từ xã hội. Điều mà người dân chờ đợi không phải chỉ là “ai giữ vị trí nào”, mà là “đất nước sẽ thay đổi ra sao”.

Chính vì vậy, trọng tâm của nhiệm kỳ mới phải được đặt vào chất lượng hoạt động. Trước hết là hoạt động lập pháp. Trong một thế giới biến động nhanh, hệ thống pháp luật không thể chậm nhịp. Mỗi đạo luật cần đi thẳng vào những điểm nghẽn của thực tiễn, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, mở đường cho đổi mới sáng tạo và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Luật không chỉ đúng về mặt chủ trương mà phải "sống" được trong đời sống.

Bên cạnh đó, chức năng giám sát cần được thực hiện một cách thực chất hơn. Giám sát không phải để ghi nhận vấn đề mà để tạo ra thay đổi. Những phiên chất vấn cần đi đến tận cùng của vấn đề, không né tránh, không hình thức. Chỉ khi đó, nghị trường mới thực sự trở thành nơi phản ánh trung thực hơi thở của đời sống xã hội.

Hành động, đổi mới, đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết

Một điểm nhấn quan trọng khác là yêu cầu về chuyển đổi số trong hoạt động của Quốc hội. Trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi mọi lĩnh vực, việc xây dựng một Quốc hội hiện đại, minh bạch và gần dân hơn thông qua nền tảng số không còn là lựa chọn, mà là tất yếu. Khi công nghệ được áp dụng hiệu quả, khoảng cách giữa cử tri và nghị trường sẽ được rút ngắn, giúp người dân có thể theo dõi, giám sát và tham gia vào quá trình hoạch định chính sách một cách thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, dù cơ chế hay công nghệ có tiên tiến đến đâu, yếu tố quyết định vẫn là con người. Mỗi đại biểu Quốc hội không chỉ là người tham gia biểu quyết, mà còn là cầu nối giữa nhân dân và Nhà nước. Sự gần gũi với cử tri, khả năng lắng nghe và phản ánh trung thực ý kiến của người dân chính là thước đo quan trọng nhất đối với một đại biểu.

Trong nhiệm kỳ mới, yêu cầu này càng trở nên rõ ràng hơn. Cử tri không chỉ mong muốn được “nghe nói”, mà còn muốn thấy sự thay đổi cụ thể trong đời sống hằng ngày. Từ những vấn đề lớn như phát triển kinh tế bền vững, bảo đảm an sinh xã hội đến những vấn đề thiết thực như việc làm, giáo dục, y tế… tất cả đều cần những chính sách đúng và kịp thời.

Thực tế hiện nay cũng đặt ra không ít thách thức. Tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, các vấn đề toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, an ninh lương thực… ngày càng tác động sâu sắc đến từng quốc gia. Trong bối cảnh đó, Quốc hội không chỉ cần tầm nhìn dài hạn, mà còn phải có khả năng phản ứng nhanh và linh hoạt trước những biến động khó lường.

Niềm tin của cử tri vừa là động lực, vừa là áp lực. Mỗi quyết sách đúng đắn sẽ củng cố niềm tin ấy, tạo ra động lực phát triển mới. Nhưng ngược lại, mỗi sự chậm trễ hay thiếu hiệu quả cũng sẽ làm xói mòn niềm tin. Điều đó đòi hỏi Quốc hội không ngừng tự đổi mới, không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động của mình.

Vì thế, Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI không chỉ mang ý nghĩa mở đầu, mà còn là lời cam kết. Cam kết về một nhiệm kỳ hành động, một nhiệm kỳ của đổi mới và một nhiệm kỳ đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết.

Hành trình phía trước chắc chắn sẽ không dễ dàng. Nhưng với nền tảng là niềm tin của cử tri, cùng với quyết tâm đổi mới và tinh thần trách nhiệm, Quốc hội khóa XVI có đầy đủ điều kiện để tạo ra những dấu ấn mới.

Khi những kỳ vọng được chuyển hóa thành hành động cụ thể, khi những quyết sách thực sự đi vào cuộc sống, đó cũng là lúc niềm tin được củng cố và khát vọng phát triển của đất nước được hiện thực hóa.