Kỳ kiểm tra năng lực hành nghề bác sĩ đầu tiên tại Việt Nam dự kiến vào năm 2027

Theo PGS.TS Nguyễn Viết Tiến, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng y khoa Quốc gia, cuối năm 2027, Việt Nam dự kiến lần đầu tổ chức kỳ kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề khám chữa bệnh trên phạm vi toàn quốc. “Đây được xem là bước thay đổi lớn trong quản lý nhân lực y tế, nhằm đảm bảo chất lượng chuyên môn và an toàn cho người bệnh”, PGS.TS Nguyễn Viết Tiến nói.

Việc tổ chức kỳ kiểm tra này được quy định trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP của Chính phủ. Theo đó, người muốn được cấp giấy phép hành nghề khám chữa bệnh phải trải qua bước đánh giá năng lực chuyên môn theo quy định của pháp luật.

Mục tiêu cốt lõi của kỳ kiểm tra là đảm bảo người hành nghề có đủ kiến thức, kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp trước khi chính thức tham gia hệ thống chăm sóc sức khỏe. Khi năng lực được kiểm định chặt chẽ, chất lượng dịch vụ y tế sẽ được nâng lên, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho người bệnh.

Ngoài ra, việc đánh giá năng lực hành nghề còn góp phần chuẩn hóa nguồn nhân lực y tế theo các tiêu chuẩn chung, từng bước tiệm cận với thông lệ quốc tế. Đây cũng là mô hình được nhiều quốc gia áp dụng trong quản lý và cấp phép hành nghề cho nhân viên y tế.

“Theo lộ trình dự kiến, kỳ kiểm tra đầu tiên sẽ diễn ra vào cuối năm 2027, dành cho chức danh bác sĩ”, PGS.TS Nguyễn Viết Tiến thông tin. Thời điểm này được lựa chọn nhằm tạo đủ khoảng thời gian chuẩn bị cho cả cơ quan tổ chức lẫn người tham gia, bởi đây là lần đầu Việt Nam triển khai kỳ đánh giá quy mô toàn quốc.

Người muốn được cấp giấy phép hành nghề khám chữa bệnh phải trải qua bước đánh giá năng lực chuyên môn theo quy định của pháp luật. (Ảnh minh họa: Như Loan)

Việc triển khai cũng được thiết kế theo lộ trình từng bước, đảm bảo tính chuyển tiếp, tránh gây xáo trộn đối với người hành nghề cũng như các cơ sở đào tạo.

Cụ thể, năm 2027 áp dụng với chức danh bác sĩ. Đến năm 2028, kỳ kiểm tra sẽ mở rộng sang các chức danh y sĩ, điều dưỡng và hộ sinh. Từ năm 2029, các nhóm nghề còn lại như kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu ngoại viện và tâm lý lâm sàng sẽ tham gia đánh giá.

Theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, bác sĩ muốn tham dự kỳ kiểm tra phải đáp ứng hai điều kiện cơ bản: có văn bằng chuyên môn bác sĩ và đã hoàn thành thời gian thực hành khám chữa bệnh theo quy định của luật.

Nội dung kiểm tra sẽ được xây dựng dựa trên chuẩn năng lực nghề nghiệp cho từng chức danh. Đây là bộ tiêu chí cốt lõi để xác định những kiến thức, kỹ năng và thái độ mà người hành nghề cần có.

Các nội dung đánh giá được thiết kế theo hướng bao quát các năng lực nghề nghiệp, tương tự nhiều quốc gia đang áp dụng. Trong giai đoạn đầu, hình thức thi dự kiến là trắc nghiệm trên máy tính (MCQs).

Do đây là lần đầu tiên Việt Nam triển khai kỳ kiểm tra năng lực hành nghề, quá trình chuẩn bị được đánh giá là khá phức tạp. Từ việc xây dựng quy chế, quy trình tổ chức thi, phát triển ngân hàng câu hỏi đến đảm bảo hạ tầng kỹ thuật đều cần được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Bên cạnh đó, tâm lý lo lắng của người dự thi cũng là điều khó tránh khỏi, nhất là khi kỳ kiểm tra này gắn trực tiếp với điều kiện cấp phép hành nghề.

Tuy vậy, việc triển khai cũng có nhiều thuận lợi. Hệ thống đào tạo trong khối ngành sức khỏe hiện đã phát triển tương đối đồng đều giữa các vùng miền, tạo nền tảng để thống nhất chuẩn năng lực đào tạo.

Quan trọng hơn, việc kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề được quy định rõ trong luật, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho quá trình triển khai.

Trong quá trình xây dựng kỳ kiểm tra, Việt Nam cũng tham khảo kinh nghiệm và nhận được hỗ trợ từ nhiều chuyên gia quốc tế từng tham gia tổ chức các kỳ thi đánh giá năng lực tương tự.

“Nếu được triển khai hiệu quả, kỳ kiểm tra năng lực hành nghề không chỉ giúp chuẩn hóa đội ngũ nhân lực y tế mà còn góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống y tế trong nước”, PGS.TS Nguyễn Viết Tiến nói.

Như Loan