Kỳ nghỉ hè 8 tuần của giáo viên: Có một kiểu 'áp lực' mang tên không lên lớp

Giáo viên và học sinh trong sự kiện tổ chức vào dịp nghỉ hè. Ảnh: TVT

Kỳ nghỉ hè 8 tuần mang giá trị nhân văn

Nếu căn cứ trên các văn bản quy phạm pháp luật, nhà giáo hoàn toàn có thể yên tâm về chế độ đãi ngộ đối với sức lao động của mình. Sự quan tâm của nhà nước dành cho đội ngũ giáo viên được thể hiện nhất quán qua nhiều thời kỳ.

Khoản 5 Điều 70 Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 cùng Điều 3 Nghị định 84/2020/NĐ-CP đã khẳng định rõ: "Thời gian nghỉ hè hằng năm của giáo viên phổ thông là 08 tuần, bao gồm cả kỳ nghỉ phép hằng năm".

Tiếp đó, Điều 6 Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT quy định chế độ làm việc của giáo viên phổ thông cũng xác định thời gian nghỉ hè là 8 tuần; trong đó giáo viên có trách nhiệm tham gia bồi dưỡng chuyên môn hoặc công tác thi cử khi được cấp có thẩm quyền triệu tập.

Đặc biệt, Khoản 3 Điều 14 Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 và Điều 17 Nghị định 93/2026/NĐ-CP một lần nữa khẳng định nhà giáo tại các cơ sở giáo dục phổ thông được hưởng trọn vẹn 8 tuần nghỉ hè.

Những con số và quy định ấy chứa đựng giá trị nhân văn sâu sắc, nhằm tạo điều kiện cho thầy cô có khoảng thời gian cần thiết để tái tạo sức lao động sau một năm học miệt mài cống hiến.

Bức tranh thực tế chưa bao giờ trọn vẹn

Thế nhưng, thực tế không phải giáo viên nào cũng có được một kỳ nghỉ hè trọn vẹn. Đối với giáo viên trung học phổ thông, tháng 6 và tháng 7 hiếm khi là khoảng thời gian ngơi nghỉ đúng nghĩa.

Năm học khép lại về mặt giảng dạy, nhưng công việc hành chính thì dường như chưa có ngày tổng kết.

Cuối tháng 5, khi học sinh rời ghế nhà trường, giáo viên vẫn miệt mài xử lý hàng đống hồ sơ, thủ tục. Việc xét thi đua, khen thưởng kéo dài dây dưa đến giữa tháng 6.

Học bạ số được coi là hiện đại, có thể thao tác bất cứ lúc nào và ở đâu, nên sự tiện lợi của công nghệ đôi khi lại phát sinh không ít phiền hà.

Mặc dù sau lễ tổng kết, không còn tiếng trống tiết học nhưng không gian trường lớp lại văng vẳng tiếng trống thi. Kỳ thi Tuyển sinh vào lớp 10 và Tốt nghiệp trung học phổ thông mang lại áp lực không hề nhỏ.

Chỉ một sai sót nhỏ trong quy trình cũng có thể dẫn đến kỷ luật, khiến giáo viên làm nhiệm vụ coi thi luôn trong trạng thái căng thẳng. Vì thế, họ buộc phải học thuộc từng điều khoản quy chế để đảm bảo tính chính xác tuyệt đối.

Áp lực ấy còn nhân lên ở khâu chấm thi, đặc biệt là đối với giáo viên môn Ngữ văn. Họ phải tập trung cao độ để thẩm thấu từng dòng chữ, trăn trở trước từng ý văn, cân não giữa cái đúng và cái hay để không làm mất đi cơ hội của học trò.

Chấm thi xong, thầy cô cũng chưa thể yên lòng mà phập phồng chờ đợi phúc khảo, không dám đi đâu xa vì phải sẵn sàng có mặt đối thoại bất cứ lúc nào.

Chưa dừng lại ở đó, chuỗi lịch tập huấn liên tục, từ bồi dưỡng bộ sách giáo khoa thống nhất, tập huấn ứng dụng AI trong giảng dạy, cho đến các chương trình tích hợp kỹ năng sống, hay khảo sát năng lực ngoại ngữ để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Ở tại trường, một số thầy cô được phân công trả hồ sơ cho học sinh khối 9, khối 12 và tiếp nhận hồ sơ nhập học lớp 10; một số khác tham gia hỗ trợ tư vấn chọn tổ hợp môn học cho học sinh đầu cấp.

Ngoài ra còn biết bao nhiệm vụ khác như tổ chức ôn tập, coi thi, chấm thi lại, xét lên lớp, hoặc bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi...

Điều đáng nói là trong số các công việc trong hè, có những nhiệm vụ chưa được quy đổi ra tiết dạy rõ ràng, vô hình trung tạo ra sự bất bình đẳng ngay trong chính đội ngũ nhà giáo.

Để kỳ nghỉ hè thực sự là khoảng thời gian tái tạo

Thực tế cho thấy, không phải nhà giáo nào cũng được nghỉ hè tương đối trọn vẹn. Còn có nhiều người phải có mặt ở trường xuyên suốt mùa hè. Tuy lặng lẽ gánh vác trách nhiệm, nhưng không có nghĩa là họ không cảm thấy chạnh lòng trước sự chênh lệch ấy!

Để kỳ nghỉ hè thực sự mang ý nghĩa nhân văn như tinh thần của luật định, Ban Giám hiệu nhà trường cần quan tâm, ghi nhận và có cơ chế đãi ngộ, hỗ trợ tương xứng với những giáo viên phải đảm nhận công việc trong hè.

Đồng thời, các cơ sở giáo dục cần thực hiện nghiêm túc, hợp lý các quy định tại Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT, nhằm cân bằng giữa thời gian làm việc và thời gian nghỉ ngơi của nhà giáo.

Nghề giáo là nghề cao quý nên mỗi thầy cô cần được quan tâm về sức khỏe và cảm xúc. Một kỳ nghỉ hè 8 tuần thực chất và trọn vẹn chính là sự đầu tư nhân văn nhất cho chất lượng giáo dục.