Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026: Đề thi môn Ngữ văn đảm bảo mục tiêu xét tuyển

Đề thi phù hợp với khả năng tư duy của người trẻ

Phụ huynh chia sẻ cảm xúc với thí sinh sau khi hoàn thành môn thi đầu kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm Trường THCS Ngô Quyền (phường Bạch Mai). Ảnh: Khánh Hòa/TTXVN

Dự thi tại điểm thi Trường Trung học cơ sở Trần Đăng Ninh (phường Hà Đông, Hà Nội), thí sinh Nguyễn Huyền Anh cho biết, khi tiếp cận đề thi, em không bất ngờ vì đây là cấu trúc đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố vào kỳ thi năm 2025. Em vận dụng tư duy, khả năng lập luận và bình tĩnh làm bài. Đối với em, đây là một đề thi thú vị, phù hợp với khả năng tư duy của người trẻ. Điểm có thể không được cao nhưng em nghĩ đó mới là mục tiêu của kỳ thi.

Hoàn thành bài thi môn Ngữ văn với tâm trạng vui vẻ, thí sinh Lê Minh Quân, dự thi tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Trần Hưng Đạo - Thanh Xuân (phường Thanh Xuân, Hà Nội) cho biết, chuẩn bị cho kỳ thi, em đã tăng cường luyện tập các dạng bài đọc hiểu, nghị luận xã hội và nghị luận văn học nên không gặp khó khi làm bài. Tuy nhiên, em không quá kỳ vọng sẽ giành điểm cao bởi đề thi có những yêu cầu mà thí sinh cần phải có tư duy xã hội rất tốt mới có thể hoàn thiện.

Nhận xét về đề thi môn Ngữ văn, một số giáo viên cho rằng, nhìn chung, các câu hỏi đọc hiểu vừa sức với học sinh khi kiểm tra những kiến thức, kĩ năng thuộc “Yêu cầu cần đạt” của môn Ngữ văn 2018 trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đảm bảo đúng các mức độ nhận thức, đặc biệt có ý nghĩa thực tiễn với cuộc sống, cách sống của các em sau này.

Ở phần Đọc hiểu, hai câu hỏi số 1 và 2 đều thuộc mức độ nhận biết, yêu cầu thí sinh xác định những chi tiết nội dung trong văn bản “CODE VÀ CAT”. Những chi tiết này đã có sẵn trong đoạn 2 và đoạn 4 của văn bản nên không làm khó cho thí sinh, những thí sinh có lực học trung bình cũng hoàn toàn có khả năng đạt điểm tối đa. Khả năng phân loại chủ yếu xuất hiện trong các câu hỏi 3, 4, 5 ở các mức độ thông hiểu và vận dụng khi yêu cầu thí sinh có sự sâu sắc của tư duy và trải nghiệm.

Tiến sĩ Trịnh Thu Tuyết, nguyên giáo viên Ngữ văn Trường Trung học phổ thông chuyên Chu Văn An, cho rằng, phần Viết trong đề thi đảm bảo đúng cấu trúc định dạng theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Trong đó, câu 1 - câu nghị luận xã hội đưa ra một vấn đề thuộc giải pháp, đó là yêu cầu thí sinh viết một đoạn văn nghị luận khoảng 200 chữ trả lời câu hỏi: “Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”? Bản thân câu hỏi trong phần lệnh đã đặt ra một vấn đề thời đại không chỉ tác động vào tư duy của thí sinh mà còn kích thích hứng thú, niềm tự hào dân tộc… giúp thí sinh có thể đưa ra những con đường, những giải pháp, những hướng đi… thông minh, thực tiễn thấm đượm niềm hứng khởi, sự tự tin và có cơ sở khoa học cho sự phát triển của kĩ thuật công nghệ Việt Nam.

Câu 2 viết bài nghị luận văn học yêu cầu thí sinh viết bài văn nghị luận phân tích bài thơ “Những chiếc lá” của tác giả Nguyễn Đình Thi. Với ngữ liệu nghị luận là bài thơ “Những chiếc lá” của Nguyễn Đình Thi, bài thơ thể hiện rất rõ phong cách nghệ thuật của một nhà thơ giàu suy tưởng, với những xúc cảm và tư duy sâu sắc, gợi mở những vấn đề mang tính triết học lớn lao của cuộc sống, bài thơ sẽ là một thử thách không dễ dàng đối với khả năng đọc hiểu, tiếp nhận, cảm thụ và phân tích của thí sinh.

Cho rằng đề thi đã hiện thực hóa rõ yêu cầu phân hóa và phục vụ tốt mục tiêu xét tuyển, cô giáo Nguyễn Thị Quỳnh Anh (Hệ thống Tuyển sinh 247) nhận xét, đề thi đã hưởng ứng đúng tinh thần của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 khi các câu hỏi đi theo hệ thống thể loại. Điều này giải quyết được tình trạng học thuộc lòng, học tủ, đòi hỏi học sinh phải nắm chắc kiến thức về đặc trưng các thể loại, đánh giá được năng lực đọc hiểu, cảm thụ, phân tích của từng học sinh.

Cô Quỳnh Anh nhận xét, ngữ liệu đề thi giàu giá trị nhân văn, hướng đến những khát khao sống và cống hiến của cá nhân. Dự kiến phổ điểm năm nay khó cao, số lượng điểm giỏi sẽ không nhiều với mức 7,5 - 8,5 điểm, đạt mục tiêu đánh giá đúng năng lực, không chỉ dừng ở xét tốt nghiệp.

Đề thi Ngữ văn mang tính thời sự

Đồng hành cùng sĩ tử tại điểm thi trường THPT Nguyễn Gia Thiều (Hà Nội). Ảnh: Minh Quyết/TTXVN

Cùng với thí sinh cả nước, trưa 11/6, gần 143.000 thí sinh tại Thành phố Hồ Chí Minh đã hoàn thành bài thi môn Ngữ văn. Đề thi năm nay được nhiều giáo viên và thí sinh đánh giá hay, mang tính thời sự và có khả năng phân hóa.

Em Như Ngọc, học sinh Trường Trung học phổ thông Marie Curie (phường Xuân Hòa) chia sẻ, em ấn tượng với phần nghị luận xã hội vì đặt ra vấn đề mang tính thời sự và thực tiễn, đó là làm thế nào để đất nước phát triển được đội ngũ nhân tài, từ đó tạo ra các công nghệ hiện đại, góp phần thúc đẩy con người và xã hội ngày càng tiến bộ.

Vấn đề đặt ra ở phần này rất hay, với cách đặt câu hỏi “Làm thế nào” giúp học sinh thể hiện được suy nghĩ, quan điểm cá nhân. Tính gợi mở của câu hỏi cũng giúp người trẻ cùng nhìn nhận về trách nhiệm của bản thân trong học tập, rèn luyện và đóng góp cho sự phát triển của đất nước. Như Ngọc cho rằng, để đóng góp cho đất nước, trước hết mỗi người cần không ngừng trau dồi kiến thức, bởi “kiến thức là vô tận” và những điều lớn lao luôn bắt đầu từ các hành động nhỏ.

Tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Gia Định (phường Thạnh Mỹ Tây), em Anh Quân cho biết: Em gặp khó ở câu 2 phần Viết do chưa phân bổ thời gian hợp lý. Vì dành khá nhiều thời gian cho các phần trước, em chỉ còn khoảng 30 phút cho câu này nên chưa hoàn thiện bài như mong muốn.

Trong khi đó, em Cẩm Thy chia sẻ, em không thật sự tự tin sẽ đạt trọn điểm phần Đọc hiểu, nhưng làm khá tốt phần Viết và dự đoán bài thi có thể đạt trên 7 điểm. Ở phần nghị luận văn học, em mất khoảng 10 phút để phân tích và định hướng cách triển khai. Dù có một số ý chưa kịp đưa vào bài, nhưng nhìn chung phần làm của em bài khá ổn. Theo Cẩm Thy, phần thú vị nhất trong đề năm nay là câu 1 phần Viết khi đặt câu hỏi với người trẻ về việc làm thế nào để có những “Steve Jobs ở Việt Nam”.

Nhiều giáo viên đánh giá đề năm nay hay, có chiều sâu và đảm bảo khả năng phân hóa. Đặc biệt câu 1 phần Viết là điểm nhấn của đề khi đòi hỏi thí sinh không chỉ có kỹ năng lập luận mà còn cần vốn hiểu biết xã hội, tư duy độc lập và sự nhạy bén trước các vấn đề thời đại. Chủ đề về công nghệ và đổi mới sáng tạo mang hơi thở của cuộc sống hiện đại, tạo điều kiện để học sinh bộc lộ quan điểm và chiều sâu nhận thức.

Cô Trần Thị Thu Hiền, Tổ trưởng chuyên môn tổ Ngữ văn, Trường Trung học phổ thông Ten Lơ Man (phường Bến Thành) nhận định, đề bám sát dạng cấu trúc, sát yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, tập trung vào kỹ năng đọc hiểu, viết; tránh được tình trạng máy móc, học tủ. Với đề này, học sinh nắm kiến thức thể loại, kỹ năng của dạng bài sẽ hoàn thành bài ở mức khá; học sinh dễ đạt mức điểm 6-7, còn mức điểm cao hơn phụ thuộc vào khả năng diễn đạt, cảm nhận văn chương.

Trong đề có một số ý có sự phân hóa khi đòi hỏi thí sinh có kỹ năng và kiến thức xã hội. Như câu 5 phần Đọc hiểu, để lấy được trọn điểm, bên cạnh nội dung ngữ liệu các em cần có kiến thức xã hội, thường thức. Câu 1 phần Viết, để đạt tối đa, học sinh cần có cái nhìn nhạy bén, hiểu biết thực tế. Ở câu 2 phần Viết, phần đông học sinh thực hiện đúng kỹ năng dạng bài sẽ dễ đạt mức 2-2,5 điểm (trên mức tối đa 4 điểm); mức điểm cao hơn sẽ dành cho các bạn có khả năng cảm nhận và viết tốt, do ngữ liệu mới học sinh chưa học qua.

Theo cô Hiền, đề năm nay mang tính thời sự, với ngữ liệu phần Đọc hiểu phù hợp để người học sinh đưa ra các góc nhìn trong bối cảnh công nghệ, số hóa hiện nay. Ngữ liệu phần Viết giàu giá trị nhân văn, mang đậm chất suy tư về triết lý sống, sự cống hiến thầm lặng và vẻ đẹp của sự hóa thân. Trong ngữ liệu và cách hỏi có độ mở để học sinh có thể thể hiện quan điểm.

Chiều 11/6, các thí sinh sẽ làm bài thi môn Toán - môn thi bắt buộc thứ hai trong kỳ thi, trước khi bước vào làm bài thi các môn tự chọn vào sáng 12/6.