Kỳ thú Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Ðắk Nông

Một góc hồ Tà Đùng thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông nhìn từ trên cao.

Công viên địa chất toàn cầu thuộc 22 xã, phường phía Tây của tỉnh Lâm Đồng (chiếm hơn 73% diện tích tự nhiên toàn tỉnh Đắk Nông trước đây). Trải qua hàng trăm triệu năm vận động kiến tạo địa chất và nhiều đợt phun trào núi lửa, khu vực này đã hình thành hệ thống địa chất độc đáo, trong đó nổi bật là hệ thống hang động núi lửa trên đá bazan.

Chuyện từ trăm triệu năm về trước

Theo tài liệu giới thiệu dành cho du khách tại Khu du lịch Tà Đùng (xã Tà Đùng), lịch sử hình thành khu vực này bắt đầu từ khoảng 140 triệu năm trước. Lúc đó, nơi đây còn là một phần của đại dương rộng lớn với các dấu tích được tìm thấy như: đá trầm tích, hóa thạch cúc đá và các loại hóa thạch khác. Thông qua các vận động kiến tạo của lớp vỏ trái đất, phần lục địa được nâng lên và xuất hiện núi lửa. Chính những đợt phun trào núi lửa đã phủ lên khoảng một nửa diện tích khu vực lớp đá bazan màu mỡ như ngày nay.

Công viên địa chất toàn cầu còn được biết đến với dấu tích về hệ thống hang động núi lửa dài nhất khu vực Đông Nam Á. Đặc biệt, bên trong hang còn phát hiện dấu tích cư trú của người tiền sử có niên đại khoảng 10 ngàn năm trước. Ngoài ra, đây cũng là vùng đất cư trú của 3 dân tộc bản địa: Mạ, Mnông và Ê-đê.

Vào cuối những năm 70 của thế kỷ trước, làn sóng các dân tộc phía Bắc di cư đến tỉnh Đắk Nông trước đây (nay là tỉnh Lâm Đồng) để lập nghiệp, nơi đây trở thành vùng đất đa sắc màu văn hóa của hơn 40 dân tộc anh em. Sự đa sắc này đã tạo cho vùng đất công viên địa chất toàn cầu trở thành một phần của không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được tổ chức UNESCO công nhận là kiệt tác Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại năm 2005 và trở thành Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2009.

Cùng với những câu chuyện về hang động núi lửa và lịch sử văn hóa các dân tộc, công viên địa chất toàn cầu còn là những giá trị về bộ đàn đá cổ, một trong những nhạc cụ lâu đời nhất của nhân loại được chế tác từ đá bazan có niên đại 3 ngàn năm. Bên cạnh đó là hệ thống hồ nước xanh biếc với hơn 40 hòn đảo lớn nhỏ. Nhìn từ trên cao, các đảo nhỏ trải khắp mặt hồ như những vệt xanh loang trên mặt nước tạo nên khung cảnh thiên nhiên kỳ vĩ mang đặc trưng của đất Tây Nguyên.

Lần đầu đến Tà Đùng, anh Nguyễn Tấn Long (ở phường Tân Triều) cho biết: Trước chuyến đi, anh không nghĩ Việt Nam lại sở hữu một hệ thống địa chất và cảnh quan thiên nhiên độc đáo đến vậy. Anh Long bày tỏ: “Tôi rất tự hào về quê hương Việt Nam. Tôi hy vọng trong tương lai không xa, công viên địa chất sẽ trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, tạo được tiếng vang trên thị trường du lịch trong nước và quốc tế”.

Bức tranh thủy mặc giữa đại ngàn

Với những giá trị độc đáo về thiên nhiên, địa chất và văn hóa địa phương, công viên địa chất toàn cầu đã được ví von như là xứ sở của những âm điệu, Trường ca của Lửa và Nước, Bản giao hưởng của làn gió mới...

Cầu kính đầu tiên tại Tây Nguyên được xây dựng tại khu vực hồ Tà Đùng để phục vụ khách du lịch.

Một trong những điểm đến tại khu vực công viên địa chất đang “hot” hiện nay chính là hồ Tà Đùng. Hồ Tà Đùng có diện tích mặt nước hơn 5 ngàn hécta với hơn 40 hòn đảo lớn nhỏ. Từ điểm ngắm trên cao, toàn cảnh hồ hiện lên như một bức tranh thủy mặc giữa đại ngàn. Đây cũng là điểm check-in được nhiều du khách yêu thích khi đến Tà Đùng.

Ông Nguyễn Thanh Sang, Giám đốc Công ty TNHH du lịch Chuyến Đi Vàng (Golden Trip, phường Trảng Dài) chia sẻ: Mỗi năm, công ty có khá nhiều chuyến tham quan đến Tà Đùng. Tại đây, nhiều du khách mê săn mây. Những vệt mây trôi lững lờ trên mặt hồ tạo cảm giác bồng bềnh, rất thú vị. Đối với vấn đề lưu trú, Tà Đùng có nhiều khu cắm trại, homestay trên các triền đồi có view ngắm hồ nước phù hợp cho khách đoàn dưới 100 người, những gia đình, nhóm bạn…

Chia sẻ về tiềm năng du lịch của vùng đất trăm triệu năm, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch thành phố Đồng Nai Trần Thị Thu Trang cho biết: Tà Đùng là điểm đến nổi tiếng trong thời gian gần đây, được nhiều doanh nghiệp lữ hành khai thác. Trong chương trình khảo sát kết nối phát triển du lịch giữa các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn thành phố Đồng Nai và tỉnh Lâm Đồng mới đây, đơn vị đã đưa đoàn công tác đến tham quan khu vực hồ Tà Đùng để tìm hiểu về điểm đến, dịch vụ lưu trú và chính sách kết nối khai thác các tour du lịch Đồng Nai - Lâm Đồng trong thời gian tới.

Được biết, vào năm 2027, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông sẽ tới kỳ tái thẩm định của Ủy ban UNESCO. Để giữ vững danh hiệu đã được công nhận, tỉnh Lâm Đồng đang tập trung phối hợp với các nhà khoa học, cơ quan chức năng; đồng thời chỉ đạo các địa phương tích cực rà soát, bổ sung các tiêu chí theo yêu cầu của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.

Đối với những điểm đến có tiềm năng, nhiều doanh nghiệp đã quan tâm nghiên cứu đầu tư. Hiện các đơn vị đang hoàn thiện phương án quản lý rừng, sử dụng đất và thủ tục cần thiết; một số hạng mục đã được tích hợp vào quy hoạch cấp xã. Sau khi phương án được phê duyệt, địa phương sẽ xem xét triển khai các dự án phù hợp để phát huy hiệu quả các điểm đến.

Thời gian qua, Trung tâm Văn hóa và quản lý Công viên địa chất Đắk Nông đã thực hiện ký kết, công nhận đối tác chính thức của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông với các doanh nghiệp như: Công ty TNHH The Lake Hill Farm và Công ty TNHH Tư vấn đầu tư xây dựng và Dịch vụ du lịch Tây Nguyên Xanh (EVA Village)…