Ký ức của Thượng tướng Lê Chiêm về một trận đánh ác liệt

Thượng tướng Lê Chiêm cho biết, tàn quân Pol Pot bị Quân tình nguyện Việt Nam và Quân đội Hoàng gia Campuchia đánh bại trong nội địa đã chạy ra vùng biên giới tổ chức chiêu mộ lực lượng, xây dựng căn cứ. Trên hướng tỉnh Preah Vihear, địch tổ chức Sư đoàn 612 và Sư đoàn 616 thành một căn cứ trên dãy Đăng Rếch, gọi là căn cứ 547.

Thượng tướng Lê Chiêm.

Ngày 31-1-1984, Trung úy Lê Chiêm được cấp trên điều về làm Đại đội trưởng Đại đội 9, Tiểu đoàn 3 (Trung đoàn 1, Sư đoàn 2). Tuy nhiên, khi về đến trung đoàn, chỉ huy trung đoàn đã điều anh về làm Đại đội trưởng Đại đội 5 (Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 1). Chỉ huy đại đội lúc này gồm có: Trung úy Ngô Sỹ Quý, Bí thư chi bộ, Phó đại đội trưởng về chính trị; Trung úy Nguyễn Văn Quých, Phó đại đội trưởng về quân sự.

Đầu tháng 2-1984, Đại đội 5 cơ động theo đội hình của cấp trên từ Mang Yang (Gia Lai) sang Preah Vihear. Sau 3 ngày hành quân, đơn vị vào vị trí tập kết an toàn và giữ tốt bí mật. Thượng tướng Lê Chiêm nhớ lại: “Chúng tôi đã kiên trì luyện tập từ thấp lên cao, nhiều buổi trong một ngày, nhiều lần trong một buổi. Mỗi đồng chí phải mang đeo từ 35kg đến 40kg, thực hiện động tác lên xuống xe tăng để nhanh chóng cùng xe tăng cơ động tiến công”. Bước vào chiến dịch, Đại đội 5 làm lực lượng thê đội 2 của tiểu đoàn, khi có điều kiện sẽ cùng xe tăng thọc sâu đánh chiếm mục tiêu Z14 (là trận địa của đại đội bộ binh địch, có vị trí chỉ huy tiểu đoàn, kho hậu cần kỹ thuật, trạm phẫu của tiểu đoàn địch).

3 giờ ngày 25-3, toàn bộ đội hình vào chiếm lĩnh, xây dựng công sự, sẵn sàng chiến đấu khi có lệnh. 6 giờ ngày 25-3, hỏa lực của cấp trên và đơn vị bạn bắn chuẩn bị, thực hành mở cửa đánh chiếm đầu cầu trên các hướng. Sau khoảng một giờ chiến đấu, tiểu đoàn thông báo trên hai hướng của hai đại đội bạn đang gặp rất nhiều khó khăn. Địch dùng hỏa lực từ bên trong cứ điểm bắn mạnh vào đội hình ta khiến ta chưa phát triển được. Trước tình hình trên, Đại đội trưởng Lê Chiêm phát hiện bên trái đội hình địch có sơ hở, nên xin ý kiến chỉ huy tiểu đoàn tổ chức xe tăng và bộ binh thực hiện thọc sâu, đánh chiếm mục tiêu Z14. Được tiểu đoàn nhất trí, Đại đội trưởng Lê Chiêm lập tức chỉ huy bộ đội lên xe tăng (lúc này xe tăng đang cơ động vào) tiến công sâu vào bên trong, sử dụng hỏa lực tiêu diệt địch.

Cơ động được khoảng 1km, bị hỏa lực địch liên tục khống chế, không thể tiếp tục phát triển, Lê Chiêm hội ý chỉ huy đại đội và chỉ huy bộ phận xe tăng, quyết định chuyển hướng cơ động vào sát bìa rừng dãy Đăng Rếch vì như vậy xạ giới bị che khuất, địch không phát huy được hỏa lực và có rừng che phủ. Lúc này, một chiếc xe tăng bị hỏng phải dừng lại, đại đội tiếp tục tiến công. Địch lợi dụng công sự, trận địa, vật cản ra sức ngăn chặn, nhưng bộ binh và xe tăng của ta hiệp đồng chặt chẽ, lần lượt đánh chiếm từng tuyến một.

Đến 12 giờ ngày 25-3, địch tổ chức lực lượng phản kích từ Z14 ra. Đại đội 5 kiên quyết chiếm giữ địa hình, sử dụng các loại hỏa lực: Súng máy phòng không 12,7mm, ĐKZ82, đại liên, B40, B41... ngăn chặn, tiêu diệt địch từ khi chúng mới sắp xếp đội hình tiến công. Lợi dụng lúc địch suy yếu, phải co cụm lại để chống đỡ, Đại đội 5 nhanh chóng cùng xe tăng đột phá, tiến công vào Z14. Biết không thể chống cự, những tên địch sống sót tháo chạy lên dãy Đăng Rếch. Ở đây, chúng bị lực lượng của Trung đoàn 142, Sư đoàn 315 (Quân khu 5) bao vây, tiêu diệt. Hoàn thành nhiệm vụ, Đại đội 5 tổ chức lùng sục, tiêu diệt địch còn lại, thu vũ khí đưa lên xe tăng để chuyển về phía sau.

17 giờ cùng ngày, xe tăng lùi về phía sau tiếp tục nhận nhiệm vụ. Đại đội 5 củng cố đội hình, bổ sung vũ khí, trang bị, đưa thương binh về, tiếp nhận thực phẩm và nước bảo đảm cho bộ đội sẵn sàng chiến đấu.

Đến sáng 26-3, đơn vị được lệnh cơ động vào Tây Nam điểm cao 547 để nhận nhiệm vụ mới. 11 giờ ngày 26-3, chỉ huy tiểu đoàn giao nhiệm vụ: “Sử dụng Đại đội 5 tiến công trên mũi chủ yếu đánh thẳng vào trung tâm căn cứ 547, Đại đội 7 tiến công trên mũi thứ yếu, Đại đội 6 làm lực lượng dự bị”. Lúc này, quân số của các đại đội chỉ còn khoảng 50% đến 60%. Trong lúc chiến đấu, Trung úy Lê Chiêm bị mảnh đạn pháo găm vào cánh tay trái. Anh nhờ chiến sĩ liên lạc băng bó và nhắc không được cho ai biết để không ảnh hưởng đến tinh thần chiến đấu của đơn vị. Sau đó, anh đề nghị tiểu đoàn sử dụng hỏa lực bắn chế áp ngắn vào đội hình địch và đồng loạt xung phong... “Khoảng 13 giờ ngày 26-3, chúng tôi bắt liên lạc được với Đại đội 7 chiến đấu bên phải và hiệp đồng đánh địch tốt hơn...”, Thượng tướng Lê Chiêm nhớ lại.

Thượng tướng Lê Chiêm bên gia đình. Ảnh do nhân vật cung cấp

Lúc này, địch tiếp tục sử dụng một đợt hỏa lực mạnh từ bên trong căn cứ và từ bên đất Thái Lan chi viện. Quan sát động thái của địch, Đại đội trưởng Lê Chiêm dự kiến chúng sẽ tiếp tục phản kích nên đưa khẩu 12,7mm và khẩu DKZ82, hai đại liên phối hợp cùng các trung đội bộ binh hình thành thế ngăn chặn địch phản kích. Khi chiến đấu, khẩu 12,7mm đã bắn cả nghìn viên đạn vào đội hình của địch; anh em trong khẩu đội bị thương, chỉ còn hai đồng chí khỏe mạnh đã khiêng cả súng để cơ động đánh địch. Thời cơ đến, Đại đội trưởng Lê Chiêm ra lệnh cho bộ đội xung phong tiêu diệt địch, chiếm địa hình có lợi.

Đến 17 giờ ngày 26-3, Đại đội trưởng Lê Chiêm cho đơn vị dừng lại vì lúc này sức khỏe bộ đội đang giảm sút, lực lượng chỉ còn hơn 30 đồng chí và trời đã tối. 6 giờ ngày 27-3-1984, được lệnh cấp trên, Đại đội 5 tiếp tục tiến công đánh chiếm các mục tiêu bên trong nằm dưới chân điểm cao 547 về phía Tây, ba phía được núi cao bao bọc. Đợt tiến công này, địch chống trả ít hơn nên đại đội nhanh chóng đánh chiếm được mục tiêu. Các đơn vị bạn đồng thời cũng khép vòng vây trên dãy Đăng Rếch và đánh chiếm điểm cao 547.

Khoảng 11 giờ ngày 27-3, Đại tá Trương Hồng Anh, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 2 (Quân khu 5) lên kiểm tra, thăm hỏi, động viên bộ đội. Không ngờ, khoảng 30 phút sau, một tiếng nổ lớn vang lên, thông tin báo về xe Sư đoàn trưởng bị dính mìn. Đại tá Trương Hồng Anh khẩn trương được đưa về phía sau cứu chữa, nhưng người cán bộ dạn dày chiến trận ấy đã không qua khỏi. Sáng 28-3, được lệnh của trên, Đại đội trưởng Lê Chiêm bàn giao lại khu vực cho đơn vị bạn, tổ chức cho đơn vị lui quân về phía sau.

Nhắc lại trận đánh này, Thượng tướng Lê Chiêm trầm ngâm chia sẻ: “Mặc dù đã chiến đấu nhiều trận ở biên giới Tây Nam và giải phóng Campuchia, nhưng đây là trận đánh vô cùng ác liệt đối với tôi cũng như đồng đội. Chúng tôi không nghĩ mình vẫn còn sống. Những hình ảnh toàn đội hình đại đội bị pháo đánh trùm lên mù mịt không nhìn thấy ai, những hình ảnh bộ đội vật lộn với địch qua từng đoạn hào, lô cốt, ụ súng... mãi in sâu trong tâm trí chúng tôi”.