Ký ức ngày giải phóng

Từ làng quê Minh Hóa đến trận đánh cuối cùng

Sinh ra trên mảnh đất Minh Hóa giàu truyền thống cách mạng, tháng 12/1966, chàng thanh niên Trương Quang Siều rời quê hương lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào Trung đoàn 66, Sư đoàn 304-đơn vị từng lập nhiều chiến công vang dội trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trong đội hình của Trung đoàn 66, người lính trẻ Trương Quang Siều cùng đồng đội trải qua nhiều chiến trường ác liệt. Từ Quảng Trị đỏ lửa, đến chiến dịch giải phóng Đà Nẵng, mỗi bước tiến quân đều thấm đẫm mồ hôi, máu và ý chí quyết thắng.

Sau thắng lợi ở Đà Nẵng, ngày 7/4/1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi vào chiến trường miền Nam mệnh lệnh: Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng giờ, từng phút, xốc tới mặt trận giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng. Mệnh lệnh ấy trở thành lời hiệu triệu thôi thúc các binh đoàn tiến nhanh về Sài Gòn trong chiến dịch cuối cùng.

“Nghe mệnh lệnh của Đại tướng, ai cũng hiểu thời khắc quyết định của dân tộc đã đến. Bộ đội hành quân suốt ngày đêm, vừa đi vừa đánh địch, lòng chỉ có một ý nghĩ là phải vào Sài Gòn thật nhanh”, đại tá Trương Quang Siều nhớ lại.

Đại tá Trương Quang Siều trò chuyện cùng phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị - Ảnh: H.N

Ngày 20/4/1975, các đơn vị tập kết tại đồn điền cao su Ông Quế (Đồng Nai) để chuẩn bị cho những trận đánh cuối cùng. Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 cùng Lữ đoàn Tăng thiết giáp 203 của Quân đoàn 2 được giao nhiệm vụ tổ chức thành binh đoàn thọc sâu, tiến công vào 4 mục tiêu trọng yếu: Dinh Độc Lập, Tổng nha Cảnh sát, Đài phát thanh và Thương cảng Sài Gòn. Khi ấy, ông Trương Quang Siều là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 66, Sư đoàn 304. Đơn vị của ông nhận nhiệm vụ đánh chiếm Đài phát thanh, đồng thời là lực lượng bộ binh đi đầu cùng xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập và Cục an ninh quân đội ngụy.

Nửa đêm 29/4/1975, Tiểu đoàn 8 vượt sông Buông, tiến ra xa lộ Biên Hòa-Sài Gòn. Gần sáng ngày 30/4/1975, đơn vị nhanh chóng đánh bật lực lượng địch chống cự trên cầu Xa Lộ, rồi thần tốc tiến về trung tâm thành phố.

“Khi cách cầu Sài Gòn chừng 500m, trung đoàn trưởng lệnh triển khai đội hình chiến đấu. Cuộc chiến giành cầu diễn ra vô cùng ác liệt. Ta bị bắn cháy 2 xe tăng, nhiều cán bộ chiến sĩ hy sinh, bị thương. Nhưng chỉ hơn 30 phút sau, quân ta làm chủ cầu Sài Gòn”, đại tá Trương Quang Siều nhớ lại.

9 giờ 30 phút, đội hình tiếp tục tiến về Dinh Độc Lập và Đài phát thanh. Đến cầu Thị Nghè, quân địch tiếp tục chặn đánh nhưng nhanh chóng bị đập tan. Sau khi vượt cầu Thị Nghè, Đại đội 6 của Tiểu đoàn 8 cùng Tiểu đoàn 7 và lực lượng xe tăng 203 tiến vào Dinh Độc Lập. Đại đội 5 của Tiểu đoàn 8 tiến theo đường Nguyễn Bỉnh Khiêm đánh chiếm Đài phát thanh. Đúng 10 giờ 30 phút, Đài phát thanh Sài Gòn hoàn toàn thuộc quyền kiểm soát của quân giải phóng.

Chỉ ít phút sau, lúc 10 giờ 45 phút, một bộ phận của Tiểu đoàn 8 cùng các cánh quân khác đánh thẳng vào Dinh Độc Lập, bắt sống Tổng thống chính quyền Sài Gòn Dương Văn Minh cùng toàn bộ nội các. Đến 11 giờ 30 phút, lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, báo hiệu Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.

Ký ức còn mãi với thời gian

Đại tá Trương Quang Siều nhớ lại trong xúc động: “Đó là khoảnh khắc thiêng liêng nhất trong đời binh nghiệp của tôi. Anh em ôm chầm lấy nhau. Có đồng chí gọi tên quê hương mình thật to, có người lặng lẽ nhìn lá cờ đỏ sao vàng bay trong gió mà nước mắt cứ chảy. Sau bao năm chiến đấu, cuối cùng đất nước đã hòa bình, Bắc-Nam sum họp một nhà”.

“Niềm vui chiến thắng hôm ấy cũng xen lẫn những phút lặng người nhớ đồng đội đã ngã xuống trên suốt chặng đường hành quân. Với những người lính trực tiếp bước qua cánh cổng Dinh Độc Lập như chúng tôi, chiến thắng không chỉ là kết thúc chiến tranh, mà còn là sự trả giá bằng biết bao máu xương của cả dân tộc”, đại tá Trương Quang Siều trầm ngâm khi nghĩ về ngày giải phóng.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông Trương Quang Siều tiếp tục gắn bó với quân đội. Năm 1992, ông được phong quân hàm đại tá, giữ chức Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Bình (cũ). Khi nghỉ hưu, ông trở về quê nhà, sống bình dị giữa xóm làng thân thuộc tại xã Minh Hóa. Và mỗi dịp tháng tư về, ký ức của ngày đại thắng lại hiện lên vẹn nguyên trong tâm trí người cựu binh năm xưa. Với đại tá Trương Quang Siều, đó không chỉ là một dấu mốc lịch sử của dân tộc, mà còn là ký ức đẹp đẽ nhất của đời lính.