Ký ức nữ kình ngư huyền thoại Việt Nam

Sớm bộc lộ năng khiếu

Tại một con phố nhỏ ở Hà Nội, căn nhà giản dị của gia đình bà Vũ Thị Sen lúc nào cũng rộn tiếng nói cười của con cháu. Không gian ấm cúng ấy không chỉ là nơi bà an hưởng tuổi già, mà còn lưu giữ cả một ký ức đáng tự hào của người nữ vận động viên từng làm rạng danh thể thao Việt Nam.

Bà Vũ Thị Sen giành Huy chương Vàng tại Đại hội Thể thao các nước mới trỗi dậy (GANEFO) châu Á lần thứ nhất năm 1966 tổ chức tại Campuchia.

Trong căn phòng quen thuộc, bà Sen thỉnh thoảng lại lấy ra những cuốn album cũ, nhẹ nhàng lật giở từng trang ảnh đã nhuốm màu thời gian. Mỗi bức ảnh là một lát cắt ký ức, đưa bà trở về những năm tháng tuổi trẻ sôi nổi, khi cô gái nhỏ từ vùng quê Nghĩa Phú mang theo ước mơ chinh phục đường đua xanh.

Ở tuổi gần 80, bà vẫn giữ được sự minh mẫn và sức khỏe dẻo dai. Cuộc sống của bà trôi qua bình yên bên chồng con, với nhịp sinh hoạt chậm rãi, đều đặn. Những bài tập vận động nhẹ mỗi ngày không chỉ giúp bà duy trì thể lực, mà còn là thói quen đã gắn bó từ những năm tháng thi đấu đỉnh cao.

Sinh ra và lớn lên giữa vùng sông nước Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình), bà Sen sớm bộc lộ năng khiếu với môn bơi ếch. Năm 1961, bà được tuyển chọn ra Hà Nội tập huấn, mở ra bước ngoặt lớn trong cuộc đời.

Chỉ một năm sau, khi mới 14 tuổi, bà đã giành chức vô địch giải bơi toàn miền Bắc, nhanh chóng trở thành gương mặt tiêu biểu của thể thao nước nhà. Trong điều kiện chiến tranh còn nhiều thiếu thốn, bà cùng đồng đội vẫn kiên trì tập luyện tại ao hồ tự nhiên, hun đúc nên ý chí và bản lĩnh thi đấu đáng nể.

Đỉnh cao sự nghiệp của bà đến vào năm 1966 tại Đại hội thể thao GANEFO ở Campuchia, khi bà giành 1 Huy chương Vàng, 1 Huy chương Bạc và lập kỷ lục châu Á. Chiến thắng ấy không chỉ là niềm tự hào cá nhân, mà còn là dấu mốc đưa bơi lội Việt Nam vươn tầm khu vực.

Nỗ lực cao nhất vì màu cờ Tổ quốc

Giờ đây, giữa không gian yên bình của gia đình, những ký ức ấy vẫn sống động qua từng câu chuyện của bà Sen kể. Trong đó, ký ức được thi đấu vào giành tấm Huy chương Vàng tại GANEFO 1966 khiến bà không khỏi xúc động mỗi lần nhắc lại.

Ở tuổi gần 80, bà Vũ Thị Sen vẫn giữ được sự minh mẫn và sức khỏe dẻo dai.

"Với tôi, mỗi lần ra sân thi đấu không đơn thuần là cuộc cạnh tranh thành tích mà còn là trách nhiệm đại diện cho hình ảnh đất nước trong hoàn cảnh chiến tranh. Khi ấy, thể thao chính là cầu nối để lá cờ Việt Nam được tung bay trên trường quốc tế, để bạn bè thế giới biết đến một dân tộc kiên cường và đầy ý chí.

Vì vậy, mỗi vận động viên đều nỗ lực thi đấu với tinh thần cao nhất, vừa đảm bảo chuyên môn, vừa giữ gìn phẩm chất và đạo đức", bà Vũ Thị Sen chia sẻ.

Một trong những khoảnh khắc khiến bà Sen nhớ nhất chính là giây phút chạm đích, khi từ làn nước ngẩng đầu lên và nghe rõ tiếng reo hò vang dội của đồng đội trên khán đài. Đó không chỉ là khoảnh khắc chiến thắng, mà còn là giây phút bà cảm nhận trọn vẹn niềm tự hào khi mang trên mình màu cờ sắc áo của Tổ quốc.

"Khi chạm vào đích, nhìn lên bảng điện tử và khán đài các bạn trong đoàn hò reo, tôi rất hạnh phúc. Lúc đó, ban tổ chức nghĩ chắc là vận động viên Trung Quốc hay nước khác chứ không nghĩ đó là vận động viên Việt Nam.

Việt Nam mình đang chịu ảnh hưởng nặng nề của chiến tranh thì khó có thành tích tốt được. Chính vì vậy, họ chỉ chuẩn bị quốc kỳ chứ không chuẩn bị quốc ca Việt Nam", bà Sen nhớ lại.

Vinh quang trong những năm tháng chiến tranh

Chia sẻ về bà Vũ Thị Sen, cựu danh thủ Lê Thế Thọ cho rằng, bà Sen là hình mẫu tiêu biểu của thế hệ vận động viên trưởng thành trong gian khó nhưng giàu nghị lực.

Những thành tích của bà Sen không chỉ mang giá trị chuyên môn mà còn thể hiện tinh thần vượt khó, khát vọng cống hiến và lòng tự hào dân tộc.

"Ở thế hệ chúng tôi, mọi vận động viên đi thi đấu họ sẵn sàng chết để mang vinh quang về cho Tổ quốc. Đó cũng chính là những phẩm chất đã góp phần làm nên một thế hệ vàng của thể thao Việt Nam trong những năm tháng đặc biệt của lịch sử", ông Thọ cho biết.

Ông Nguyễn Hồng Minh, nguyên Vụ trưởng Vụ thể thao thành tích cao chia sẻ, trong điều kiện đất nước chiến tranh, vẫn có những gương mặt thể thao tham dự các giải châu lục và thế giới giành được những thành tích cao như Huy chương Vàng bơi lội châu Á của vận động viên Vũ Thị Sen hay kỷ lục thế giới môn Bắn súng của cố xạ thủ Trần Oanh. Đó những thành tích nổi bật đã góp phần nâng cao vị thế của thể thao nước nhà trên đấu trường quốc tế.

Thành tích Huy chương Vàng bơi lội châu Á của bà Sen tại Đại hội GANEFO 1966 không chỉ đơn thuần là một chiến thắng về chuyên môn. Đó còn là biểu tượng của ý chí, của tinh thần vượt khó và khát vọng khẳng định mình của con người Việt Nam trong hoàn cảnh đất nước còn nhiều gian khổ.

Khi điều kiện tập luyện còn thiếu thốn, cơ sở vật chất hạn chế, việc một vận động viên Việt Nam có thể vươn lên đạt thành tích cấp châu lục là điều rất đáng tự hào.

"Bà Sen là người được rèn luyện từ phong trào, trưởng thành trong gian khó nhưng luôn mang trong mình tinh thần kỷ luật, ý chí vươn lên và lòng tự tôn dân tộc. Bà là tấm gương mà thế hệ sau cần nhìn vào để phấn đấu", ông Minh chia sẻ.