Ký ức thanh xuân trên những tuyến đường huyền thoại

Một số hình ảnh trưng bày tại triển lãm. Ảnh: H.L

Sáng 25-8, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Ban Liên lạc Cựu cán bộ Đoàn Thanh niên Việt Nam phía Nam và Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại”. Hoạt động hướng tới kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), 71 năm Ngày thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (10/9/1955 - 10/9/2026) và 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 - 20/10/2026).

Thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, hiện vật, video và những câu chuyện giàu cảm xúc, trưng bày đưa công chúng trở lại những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước - thời điểm biết bao thế hệ đã gửi lại tuổi xuân nơi tuyến lửa, góp phần làm nên độc lập, hòa bình và thống nhất đất nước.

Toàn cảnh không gian trưng bày. Ảnh: H.L

Trưng bày gồm ba chủ đề. Chủ đề thứ nhất “Những con đường huyết mạch nối liền Bắc - Nam”, tái hiện khí thế lên đường của tuổi trẻ trong những năm tháng chiến tranh. Những người trẻ đã rời mái trường, xa gia đình, gác lại những dự định riêng để góp sức làm nên Đường Trường Sơn - tuyến giao thông chiến lược với gần 20.000km đường ô tô, đưa hơn 2 triệu lượt cán bộ, chiến sĩ vào chiến trường. Qua những tư liệu được giới thiệu, hình ảnh về Đường Trường Sơn không chỉ hiện lên như một tuyến đường vận tải quân sự, mà còn là biểu tượng của ý chí, nghị lực và sức mạnh của con người Việt Nam trong chiến tranh.

Chủ đề thứ hai “Huyền thoại Đường 1C", kể câu chuyện về một tuyến đường vận chuyển đặc biệt giữa miền Tây sông nước. Trong điều kiện địa hình rừng tràm, kênh rạch chằng chịt và thường xuyên hứng chịu bom đạn, lực lượng trên tuyến đã vận chuyển hơn 13.000 tấn vũ khí cùng hàng nghìn tấn lương thực, thuốc men vào chiến trường Tây Nam Bộ. Đằng sau những con số ấy là những năm tháng gian khổ và những mất mát không thể đo đếm. Trên tuyến Đường 1C, 399 thanh niên xung phong đã hy sinh, 327 người mang thương tật vĩnh viễn.

Hiện vật của các cưụ thanh niên xung phong, cựu chiến binh. Ảnh: H.L

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của trưng bày là không gian trải nghiệm “Dòng chảy ký ức”. Sự kết hợp giữa hiện vật gốc và công nghệ hiện đại cũng tạo nên một cách tiếp cận lịch sử gần gũi hơn, đặc biệt với thế hệ trẻ. Những câu chuyện của quá khứ không chỉ được nhìn qua những bức ảnh hay đọc trên bảng giới thiệu mà còn được cảm nhận thông qua không gian, âm thanh, ánh sáng và sự tương tác.

Nếu hai chủ đề đầu đưa công chúng trở lại những năm tháng chiến tranh thì chủ đề thứ ba “Nghĩa tình còn mãi” lại nối dài câu chuyện tới những năm tháng sau ngày đất nước hòa bình. Chiến tranh kết thúc nhưng ký ức về những người đã nằm lại trên những tuyến đường huyền thoại vẫn không khép lại. Những cuộc trở về tìm đồng đội, quy tập hài cốt liệt sĩ, trao di ảnh, dựng bia và đài tưởng niệm tiếp tục được thực hiện, thể hiện nghĩa tình sâu nặng của những người ở lại đối với đồng đội đã hy sinh.

Các cựu chiến binh và cựu thanh niên xunn phong xúc động khi xem lại những hiện vật. Ảnh: H.L

Trong khuôn khổ chương trình, tọa đàm “Thanh xuân gửi lại tuyến đường 1C” cũng được tổ chức với sự tham gia của các nhân chứng. Những câu chuyện trực tiếp về lý tưởng lên đường, cuộc sống và chiến đấu trên tuyến lửa, tình đồng đội, những mất mát, hy sinh và những điều muốn gửi gắm tới thế hệ hôm nay đã tạo nên một mạch kết nối đặc biệt giữa quá khứ và hiện tại.

Đáng chú ý, những hiện vật được các cựu thanh niên xung phong, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử trao tặng trong chương trình không chỉ có giá trị về mặt lịch sử, mỗi hiện vật còn gắn với một con người, một câu chuyện và một phần ký ức chân thực về chiến tranh.

Trưng bày “Thời thanh xuân từ Đường Trường Sơn đến Đường 1C huyền thoại” mở cửa tự do từ ngày 25-8 đến 25-10-2026 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, số 36 Lý Thường Kiệt, Hà Nội.