Kỳ vọng 'động lực mới' thúc đẩy tiến trình hòa bình Nga - Ukraine

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Phương Đông do Nga đăng cai ở thành phố Vladivostok bên bờ Thái Bình Dương ngày 3/9 (giờ địa phương), Tổng thống Vladimir Putin cho biết, một số quốc gia trong đó có Mỹ và Trung Quốc, sẵn sàng đóng góp cho việc đạt được một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine, Reuters đưa tin.

Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu tại . Ảnh: Reuters

Theo nhà lãnh đạo Nga, vấn đề cuối cùng vẫn phải được giải quyết bởi hai bên trực tiếp tham chiến là Nga và Ukraine. “Có cơ hội hay không? Theo quan điểm của tôi, có”, ông Putin nói, đồng thời cảm ơn các bên đang nỗ lực đóng góp cho việc giải quyết xung đột.

Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Nga xác nhận vẫn giữ liên lạc với Ukraine. “Thật khó để nói vào lúc này rằng liệu các cuộc liên lạc này sẽ dẫn đến một thỏa thuận, khi xét đến những tuyên bố gần đây của giới lãnh đạo cấp cao của Ukraine. Tuy nhiên, các cuộc liên lạc vẫn tồn tại và đang tiếp diễn thường xuyên, chủ yếu là thông qua các kênh tình báo”, ông Putin nói.

Cùng ngày, trong bài phát biểu qua video, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đang chuẩn bị đón các đại diện của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông xác nhận các cuộc gặp với phái đoàn Mỹ dự kiến diễn ra tại cả Moskva và Kiev trong những ngày tới, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Washington tiếp tục tham gia các nỗ lực ngoại giao.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha trước đó cũng nhận định tiến trình hòa bình đang xuất hiện “động lực mới”, với hoạt động chính trị và ngoại giao được đẩy mạnh hơn. “Tôi tin rằng giờ đây chúng ta sẽ có một động lực mới trong các nỗ lực hòa bình, với sự trở lại của giai đoạn tích cực tham gia chính trị và ngoại giao tại nhiều thủ đô trên thế giới”, ông Sybiha nêu.

Tổng thống Ukraine Zelensky gặp Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar ở Kiev ngày 3/9. Ảnh: UPO

Từ Washington, Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày bày tỏ mong muốn cuộc xung đột Nga - Ukraine, vốn gây nhiều tổn thất cho cả hai bên, sớm chấm dứt. “Tôi chỉ muốn thấy điều đó kết thúc. Tôi tin rằng chúng ta sẽ đạt được điều đó”, ông Trump phát biểu.

Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực trên chưa đi kèm dấu hiệu cụ thể cho thấy hai bên đã thu hẹp được các bất đồng then chốt. Ngược lại, Tổng thống Nga Putin cho rằng những hành động gần đây của Ukraine đang làm phức tạp triển vọng đối thoại song phương.

Theo ông Putin, các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại dân sự và những cảnh báo của Ukraine liên quan nguy cơ đối với máy bay dân sự trên không phận Nga là yếu tố gây thêm trở ngại đối với hòa bình. Ông cảnh báo Moskva có thể gia tăng các cuộc tập kích nhằm vào hạ tầng năng lượng của Ukraine nếu Kiev tiếp tục tấn công các cơ sở dầu mỏ của Nga.

Các bên hiện chưa nêu chi tiết về khả năng nối lại các cuộc đàm phán về Ukraine. Tuy nhiên, các nhà ngoại giao Nga, Mỹ và Ukraine xác nhận các đặc phái viên của Tổng thống Trump là các ông Steve Witkoff và Jared Kushner sắp có các chuyến thăm tới Moskva và Kiev trong vài ngày tới. Hai nhân vật này giữ vai trò chủ chốt trong nỗ lực của Washington nhằm thúc đẩy một thỏa thuận chấm dứt xung đột và lần gần nhất tới Moskva là vào tháng 1/2026.

Xung đột Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ năm. Lần gần nhất hai bên tham gia đàm phán do Mỹ làm trung gian là hồi tháng 2/2026, nhưng chưa đạt được thỏa thuận.

Trở ngại lớn nhất trong đàm phán xoay quanh vấn đề lãnh thổ Donbass cũng như quyền kiểm soát Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Nga nhiều lần khẳng định chỉ chấp nhận một thỏa thuận hòa bình nếu Ukraine rút toàn bộ lực lượng khỏi Donbass. Mỹ được cho là đã đề nghị Ukraine nhượng bộ. Tuy nhiên, Kiev vẫn bác bỏ khả năng thỏa hiệp về vấn đề lãnh thổ.

Bất đồng về lãnh thổ là rào cản lớn trong đàm phán Nga-Ukraine. Ảnh: Anadolu

Những tháng gần đây, khi Washington phải tập trung vào cuộc chiến tại Iran, Nga và Ukraine tiếp tục gia tăng các cuộc tập kích tầm xa nhằm vào lãnh thổ của nhau. Hoạt động quân sự trên biển cũng leo thang, với các vụ tấn công nhằm vào cảng và tàu thương mại, làm gia tăng sức ép đối với hoạt động xuất khẩu ngũ cốc và thị trường lương thực toàn cầu.

Theo NBC News, ngoài nỗ lực của Mỹ, Ấn Độ cũng đang thúc đẩy tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột ở Ukraine. Trong cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm đầu tuần, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi mô tả cuộc chiến ở Ukraine cần phải chấm dứt vì lợi ích của nhân loại và New Delhi sẽ ủng hộ mọi nỗ lực để ngăn chặn cuộc chiến.

“Như ngài đã biết, Ấn Độ ủng hộ mọi nỗ lực hòa bình và chúng tôi sẽ tiếp tục làm như vậy trong tương lai. Mỗi ngày chiến sự (ở Ukraine) tiếp diễn, nhân loại sẽ thụt lùi một bước, còn mỗi bước tiến tới hòa bình sẽ mang lại cho toàn nhân loại niềm hy vọng thực sự. Chúng ta cần chuyển từ chiến tranh không hồi kết sang chấm dứt chiến tranh, sang ngừng bắn”, ông Modi nói.

Đáp lại đề nghị của Thủ tướng Ấn Độ, Tổng thống Putin nói: “Cảm ơn Thủ tướng rất nhiều. Chúng ta đang tiến bước trên con đường này”.

Sau cuộc gặp giữa hai ông Putin - Modi, Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar ngày 3/9 đã có chuyến công du tới Kiev. Phát biểu tại cuộc gặp với Ngoại trưởng Ukraine Sybiha ở Kiev, Ngoại trưởng Ấn Độ S. Jaishankar cho biết: “Nếu Ấn Độ có thể giúp đỡ bằng bất kỳ cách nào, chúng tôi sẵn sàng”.