Kỳ vọng giúp đỡ người lầm lỗi qua mô hình Phiên chợ 'Xanh lại ước mơ'

Cán bộ Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Thanh Liêm hướng dẫn thủ tục vay vốn đối với người tái hòa nhập cộng đồng. Ảnh: Phùng Thống

Trong hành trình tái hòa nhập cộng đồng, một công việc ổn định luôn là điều kiện quan trọng để người chấp hành xong án phạt tù vượt qua mặc cảm, ổn định cuộc sống và hạn chế nguy cơ tái phạm. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những khó khăn lớn nhất đối với nhiều người sau khi trở về địa phương.

Theo Ban Chỉ đạo thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tỉnh, hiện toàn tỉnh đang quản lý 5.388 người trong diện tái hòa nhập cộng đồng, gồm người chấp hành xong án phạt tù, người được đặc xá, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện.

Những năm qua, cùng với công tác quản lý, giáo dục, các cấp, các ngành trong tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ người từng lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng. Từ năm 2020 đến nay, đã có 13.427 lượt người được các ngành, đoàn thể và nhân dân bảo lãnh, quản lý, giáo dục; 3.808 hồ sơ được lập đề nghị Tòa án xóa án tích cho các trường hợp đủ điều kiện; 698 trường hợp được xét miễn, giảm nghĩa vụ thi hành án với tổng số tiền gần 3 tỷ đồng.

Đặc biệt, thực hiện Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, toàn tỉnh đã có 392 người được vay vốn với tổng số tiền hơn 38,1 tỷ đồng để phát triển sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tạo việc làm cho người chấp hành xong hình phạt tù vẫn còn nhiều khó khăn. Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, từ năm 2020 đến nay, chỉ có 847 người được các tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tiếp nhận vào làm việc, chiếm khoảng 6,31% số người được quản lý, giáo dục tái hòa nhập cộng đồng. Con số này cho thấy hành trình tìm lại chỗ đứng của những người từng lầm lỗi vẫn còn không ít trở ngại.

Nhiều người sau khi trở về địa phương mong muốn làm lại cuộc đời nhưng gặp khó khăn trong tiếp cận việc làm phù hợp. Một số doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vẫn còn tâm lý e ngại, định kiến; trong khi nhiều người lao động thiếu kỹ năng nghề, thiếu thông tin tuyển dụng hoặc không đủ tự tin để tiếp cận cơ hội việc làm.

Trên thực tế, phần lớn người chấp hành xong hình phạt tù đều mong muốn có công việc ổn định để chăm lo cho gia đình và từng bước hòa nhập với cộng đồng. Nhưng khi cánh cửa việc làm khép lại, họ dễ rơi vào tâm lý mặc cảm, tự ti, thậm chí mất phương hướng.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn nguy cơ tái phạm pháp luật. Bởi vậy, tạo việc làm cho người chấp hành xong hình phạt tù không đơn thuần là giải quyết sinh kế mà còn là giải pháp quan trọng để giữ vững an ninh trật tự từ cơ sở, giúp người từng lầm lỗi có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và xã hội.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, Ban Chỉ đạo thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tỉnh đã ban hành Kế hoạch xây dựng mô hình Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” trên không gian mạng nhằm kết nối việc làm, hỗ trợ người chấp hành xong hình phạt tù ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng bền vững. Đây được xem là bước đi mới trong công tác tái hòa nhập cộng đồng, vừa phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, vừa đáp ứng nhu cầu thực tế hiện nay.

Theo Kế hoạch, mô hình Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” được triển khai trên Cổng thông tin điện tử của Trung tâm Dịch vụ việc làm Ninh Bình, với phạm vi thực hiện tại các phường, xã trên địa bàn tỉnh. Điểm đáng chú ý của mô hình là việc xây dựng cơ sở dữ liệu “người tìm việc” và “việc tìm người”.

Trong đó, dữ liệu “người tìm việc” sẽ cập nhật các thông tin cơ bản như trình độ học vấn, kỹ năng nghề, kinh nghiệm làm việc, nhu cầu việc làm; dữ liệu “việc tìm người” sẽ tổng hợp nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh. Các thông tin sẽ được thu thập, làm sạch, số hóa và cập nhật thường xuyên nhằm bảo đảm tính chính xác, thuận lợi cho việc kết nối giữa người lao động và người sử dụng lao động.

Theo đó, Công an cấp xã sẽ rà soát, thống kê, thu thập thông tin người lao động và nhu cầu tuyển dụng tại địa phương; Sở Nội vụ chỉ đạo Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh tiếp nhận, đăng tải và cập nhật thông tin tuyển dụng; các cơ quan, đoàn thể phối hợp tuyên truyền, vận động doanh nghiệp tham gia hỗ trợ người chấp hành xong hình phạt tù có việc làm ổn định.

Điều đáng ghi nhận là mô hình không chỉ hướng đến mục tiêu tạo việc làm mà còn góp phần thay đổi nhận thức xã hội về công tác tái hòa nhập cộng đồng. Mỗi doanh nghiệp sẵn sàng tiếp nhận người từng lầm lỗi vào làm việc không chỉ tạo thêm một cơ hội việc làm mà còn giúp họ có thêm niềm tin để bắt đầu lại cuộc đời.

Trong thực tế, đã có nhiều trường hợp sau khi được hỗ trợ vay vốn, học nghề, giới thiệu việc làm đã từng bước ổn định cuộc sống, trở thành lao động chính trong gia đình, tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương. Điều đó cho thấy, khi được trao cơ hội và đồng hành đúng lúc, người từng lầm lỗi hoàn toàn có thể vươn lên bằng chính sức lao động chân chính của mình.

Tái hòa nhập cộng đồng chưa bao giờ là trách nhiệm riêng của lực lượng chức năng. Đó là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn xã hội. Bởi phía sau mỗi người từng lầm lỗi còn có gia đình, khát vọng được sống lương thiện và được cộng đồng đón nhận.

Phiên chợ “Xanh lại ước mơ” vì thế không chỉ mang ý nghĩa của một mô hình hỗ trợ việc làm trên không gian mạng. Quan trọng hơn, đó là thông điệp về sự sẻ chia, nhân văn và trách nhiệm cộng đồng đối với những người đang nỗ lực làm lại cuộc đời.