Kỳ vọng thay đổi tư duy làm quy hoạch

* TS Phó Đức Tùng, chuyên gia về Quy hoạch và Phát triển đô thị:

Thay đổi tư duy, phương pháp luận quy hoạch

Quy hoạch tầm nhìn 100 năm không thể là quy hoạch kinh tế xã hội 10 năm rồi nhìn ra xa hơn 100 năm, mà phải thay đổi tư duy, phương pháp luận quy hoạch. Có thể tham khảo kinh nghiệm từ Hà Lan, họ quy hoạch 1 khu vực phải chia thành 3 tầng, gồm:

Tầng dưới cùng là nền tảng tự nhiên (địa hình, mạng lưới nước, sinh thái) phải được ưu tiên hàng đầu với tầm nhìn trên 100 năm để đảm bảo tính bền vững cho các thế hệ mai sau.

Tầng 2 là hạ tầng kỹ thuật khung, chỉ có tầm nhìn 50 năm và phải được xây dựng dựa trên cơ sở phát huy tối đa nền tảng của tầng dưới.

Tầng trên cùng là không gian đô thị phải đảm bảo sự ăn khớp tuyệt đối với hai tầng nền tảng bên dưới.

* GS-TS Nguyễn Văn Phước, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật TPHCM:

An ninh nguồn nước, quản lý chất thải rắn là các yếu tố nền tảng

Sau hợp nhất, TPHCM có diện tích khoảng 6.772km2, dân số dự kiến 20-22 triệu người vào năm 2050; đồng thời giữ vai trò trung tâm tài chính quốc tế, logistics, cảng biển, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao của cả nước. Trong bối cảnh đó, câu hỏi cốt lõi là liệu nguồn nước có đủ để bảo đảm cho một siêu đô thị phát triển trong 100 năm tới hay không.

Từ thực tiễn nhiều đô thị trên thế giới, thế kỷ XXI là thời đại mà an ninh nguồn nước quyết định khả năng tăng trưởng. Vì vậy, TPHCM cần chuyển từ tư duy quy hoạch truyền thống sang quy hoạch chủ động, lấy khả năng chịu tải của tài nguyên nước làm nền tảng trước khi phân bổ các không gian phát triển.

Thành phố cần quy hoạch dựa trên ba nguyên tắc gồm: tôn trọng quy luật thủy văn tự nhiên; phát triển mô hình đô thị tuần hoàn nhằm giảm khai thác nước ngầm và tái sử dụng nước; đồng thời tăng cường liên kết vùng trong quản lý, khai thác và bảo vệ nguồn nước.

Đối với chất thải rắn, đề xuất chuyển từ tư duy quản lý chất thải sang quản lý tài nguyên đô thị, phát triển kinh tế tuần hoàn, tái chế công nghệ cao và hình thành ngành công nghiệp phục hồi tài nguyên đô thị như một động lực tăng trưởng mới cho thành phố.

* Ông Trần Bá Dương, Chủ tịch THACO:

Lấy kinh tế số làm động lực tăng trưởng mới

Để quy hoạch khả thi, cần có sự tham gia của người dân và doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh truyền thông để tạo sự đồng thuận trong xã hội. Về kinh tế, quy hoạch cần bám sát các định hướng phát triển quốc gia, lấy kinh tế số làm động lực tăng trưởng mới.

Đối với giao thông và đô thị, cần đánh giá đúng thực trạng khi tốc độ đô thị hóa đang vượt khả năng đáp ứng của hạ tầng. Vì vậy, quy hoạch phải đưa ra các giải pháp cụ thể để giải quyết ùn tắc và tăng cường kết nối giao thông nội vùng cũng như với các khu vực lân cận.

Trong lĩnh vực công nghiệp, các khu công nghiệp cần phát triển tích hợp, gắn kết doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI nhằm nâng cao năng lực sản xuất và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

* Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA:

Cần có cơ chế ưu đãi vượt trội

Về không gian phát triển, HoREA kiến nghị xác định rõ “Vùng TPHCM” mở rộng, tăng cường liên kết với các địa phương lân cận để hình thành không gian kinh tế - xã hội thống nhất. Quy hoạch cần chú trọng phát triển kinh tế biển, logistics, trung tâm tài chính quốc tế, nông nghiệp công nghệ cao và các hành lang kinh tế chiến lược kết nối vùng Đông Nam bộ, đồng bằng sông Cửu Long và quốc tế.

Song song đó, HoREA đề nghị bổ sung quy hoạch phát triển nông thôn, nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê; đánh giá đầy đủ các vấn đề ngập nước, sụt lún và biến đổi khí hậu; xác định rõ vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế. Đồng thời, cần có cơ chế ưu đãi vượt trội để thu hút nhân tài, chuyên gia đầu ngành và nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần xây dựng TPHCM phát triển nhanh, bền vững, hiện đại và có sức cạnh tranh toàn cầu.