Kỳ vọng thu hút dòng vốn lớn từ Trung tâm tài chính quốc tế

Kết nối dòng vốn toàn cầu với nhu cầu phát triển

Sau một thời gian chuẩn bị khẩn trương về thể chế và khuôn khổ pháp lý, vừa qua Việt Nam chính thức công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế (IFC). Quyết định này được giới chuyên gia đánh giá là một bước đi mang tính chiến lược, không chỉ nhằm nâng cao vị thế tài chính của Việt Nam trong khu vực mà còn tạo ra một cấu trúc huy động vốn mới cho nền kinh tế.

Nhiều quỹ đầu tư lớn đánh giá IFC có thể trở thành “đầu mối” thu hút và phân bổ dòng vốn trung – dài hạn, đặc biệt cho các dự án hạ tầng và dự án quy mô lớn, những lĩnh vực mà thị trường tài chính trong nước hiện vẫn còn hạn chế về chiều sâu.

Việc Việt Nam chính thức công bố thành lập Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) được xem là bước đi chiến lược trong tiến trình nâng cấp vị thế của nền kinh tế trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM cho rằng việc hình thành trung tâm tài chính quốc tế có ý nghĩa chiến lược trong việc thu hút nguồn vốn quốc tế cho nền kinh tế Việt Nam.

Theo ông Huân, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong trung và dài hạn. Đây là mục tiêu tham vọng nhưng có cơ sở khi nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao, yếu tố then chốt chính là khả năng huy động và phân bổ nguồn lực tài chính cho nền kinh tế. “Nhu cầu vốn của Việt Nam trong giai đoạn tới là rất lớn, đặc biệt cho các dự án hạ tầng, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi số và mở rộng năng lực sản xuất”, ông Huân nhận định.

Thực tế, quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đang đặt ra yêu cầu rất lớn về nguồn lực tài chính. Các dự án hạ tầng chiến lược như sân bay, cảng biển, logistics, năng lượng, đô thị thông minh hay các ngành công nghệ cao đều cần nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý. Không chỉ vậy, quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam để đạt mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 cũng đòi hỏi nguồn vốn lên tới hàng trăm tỷ USD trong nhiều thập kỷ tới.

Trong khi đó, cấu trúc hệ thống tài chính hiện nay vẫn phụ thuộc rất lớn vào hệ thống ngân hàng. Ngân hàng vẫn là kênh dẫn vốn chủ đạo của nền kinh tế, trong khi thị trường vốn và các kênh huy động vốn quốc tế chưa phát triển tương xứng với quy mô của nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, việc hình thành IFC được kỳ vọng sẽ mở ra một kênh huy động vốn mới, giúp đa dạng hóa nguồn lực tài chính cho nền kinh tế.

Theo ông Huân, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM được định hướng trở thành nền tảng kết nối giữa dòng vốn toàn cầu và nhu cầu vốn của nền kinh tế Việt Nam. Khác với mô hình tài chính truyền thống chủ yếu dựa vào hệ thống ngân hàng trong nước, IFC sẽ tạo ra một hệ sinh thái tài chính mở, nơi các định chế tài chính quốc tế, quỹ đầu tư, ngân hàng đầu tư, công ty quản lý tài sản và doanh nghiệp có thể gặp gỡ, giao dịch và huy động vốn trực tiếp cho các dự án tại Việt Nam.

Thông qua trung tâm tài chính quốc tế, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tiếp cận trực tiếp với nhà đầu tư toàn cầu thông qua việc phát hành cổ phiếu, trái phiếu quốc tế hoặc các cấu trúc tài chính hiện đại. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng mà còn tạo ra nguồn vốn dài hạn cho các dự án phát triển kinh tế.

Nền tảng cho cấu trúc tài chính cân bằng hơn

Ở góc nhìn dài hạn, IFC không chỉ có vai trò thu hút vốn mà còn góp phần tái cấu trúc hệ thống tài chính của Việt Nam. Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, vai trò quan trọng nhất của trung tâm tài chính quốc tế là giúp Việt Nam từng bước chuyển đổi từ mô hình tài chính phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng sang một cấu trúc tài chính cân bằng hơn.

Trong cấu trúc mới này, thị trường vốn và dòng vốn quốc tế sẽ đóng vai trò ngày càng lớn trong việc cung cấp nguồn lực cho tăng trưởng.

Ty“Khi đó, nguồn vốn cho phát triển sẽ không chỉ đến từ hệ thống ngân hàng trong nước mà còn từ các quỹ đầu tư, các tổ chức tài chính quốc tế và các nhà đầu tư toàn cầu”, ông Huân nhận định.

Ở góc nhìn của đơn vị tư vấn thị trường, ông Dương Thanh Tùng – Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ Tư vấn Chiến lược, Rủi Ro và Giao dịch của Deloitte Việt Nam cho rằng cần xác định đúng vai trò của IFC trong hệ sinh thái tài chính.

Theo ông Tùng, IFC không nên chỉ được nhìn nhận như một “điểm đến” của dòng vốn, mà cần đóng vai trò như một “hệ điều hành” cho thị trường vốn quốc tế. “Nếu vận hành hiệu quả, IFC có thể giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư, nâng cao sự hiện diện của Việt Nam trong cấu trúc giao dịch tài chính toàn cầu, đồng thời hỗ trợ quản trị các rủi ro liên quan đến tỉ giá, pháp lý, thuế và hội nhập”, ông Tùng cho biết.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các trung tâm tài chính thành công như Dubai, Abu Dhabi hay Astana không chỉ dựa vào hạ tầng hiện đại hay ưu đãi thuế, mà quan trọng hơn là một gói thể chế và hệ sinh thái đồng bộ. Do đó, IFC tại Việt Nam cũng cần được xây dựng theo hướng mở cửa có kiểm soát, với các cơ chế phòng chống rửa tiền, quản trị dòng vốn và bảo đảm an ninh dữ liệu.

Việc kiểm soát rủi ro cần được thiết kế hợp lý để vừa bảo đảm an toàn hệ thống, vừa tránh tạo ra các điểm nghẽn trong quá trình vận hành thị trường. Bên cạnh đó, một yếu tố quan trọng khác là xây dựng hệ sinh thái dịch vụ tài chính đồng bộ, bao gồm các dịch vụ pháp lý, kiểm toán, định giá, ngân hàng đầu tư, tư vấn M&A, công nghệ và dữ liệu.

Những dịch vụ này được xem như một “chuỗi cung ứng vô hình” hỗ trợ cho hoạt động của trung tâm tài chính quốc tế, giúp hình thành một thị trường vốn hiện đại và minh bạch.

Theo đề xuất của các chuyên gia, lộ trình phát triển IFC tại Việt Nam có thể chia thành ba giai đoạn. Trong giai đoạn đầu, ưu tiên hàng đầu là xây dựng cơ chế cấp phép và giám sát rõ ràng, thiết lập hệ thống giải quyết tranh chấp đáng tin cậy và hoàn thiện các chuẩn tuân thủ phòng chống rửa tiền. Đồng thời, cần thu hút các đối tác “hạt giống” có năng lực vốn và kinh nghiệm quốc tế để tạo lực kéo ban đầu cho thị trường.

Ở giai đoạn tiếp theo, trung tâm tài chính sẽ mở rộng các sản phẩm thị trường vốn, chuẩn hóa thị trường trái phiếu, quỹ đầu tư và các công cụ bảo hiểm, qua đó gia tăng vai trò của nhà đầu tư tổ chức.

Khi nền tảng đã được thiết lập vững chắc, IFC có thể bước sang giai đoạn tăng tốc, mở rộng kết nối với các trung tâm tài chính trong khu vực, thu hút thêm các định chế tài chính toàn cầu và đa dạng hóa các sản phẩm quản trị rủi ro và quản lý tài sản.

Quỳnh Trang