Soi lượng tiền 'khủng' hơn 1,3 triệu tỷ đồng gửi nhà băng lãi suất gần bằng 0

Số liệu mới công bố của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho thấy lượng tiền gửi thanh toán của người dân trong hệ thống ngân hàng tiếp tục duy trì ở mức rất lớn, dù lãi suất gần như bằng 0.

Tính đến cuối quý IV/2025, cả nước có khoảng 232,55 triệu tài khoản thanh toán cá nhân đang hoạt động tại các ngân hàng. Tổng số dư trên các tài khoản này đạt hơn 1,3 triệu tỷ đồng.

Đây là loại tiền gửi không kỳ hạn, chủ yếu phục vụ nhu cầu thanh toán hàng ngày như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, mua sắm trực tuyến, quét mã QR hoặc sử dụng các dịch vụ ngân hàng số.

Khác với tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn, tiền gửi thanh toán thường có lãi suất rất thấp, tại nhiều ngân hàng chỉ dao động khoảng 0,1–0,2%/năm. Chẳng hạn, Vietcombank hiện niêm yết lãi suất tiền gửi không kỳ hạn ở mức 0,1%/năm, gần như không đáng kể so với lãi suất tiết kiệm.

Vì vậy, phần lớn khách hàng duy trì tiền trong các tài khoản này để phục vụ giao dịch thay vì tìm kiếm lợi tức.

Theo dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước, số dư tiền gửi thanh toán từng lần đầu vượt mốc 1 triệu tỷ đồng vào quý I/2022, sau đó giảm khi lãi suất tiền gửi có kỳ hạn tăng mạnh. Từ quý IV/2023, lượng tiền này quay trở lại trên mốc 1 triệu tỷ đồng và tiếp tục tăng trưởng cho đến nay.

Sự gia tăng mạnh của tiền gửi thanh toán phản ánh xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Hiện, khoảng 87% người trưởng thành đã sở hữu tài khoản ngân hàng, trong khi nhiều ngân hàng ghi nhận hơn 95% giao dịch được thực hiện qua kênh số.

Trong giai đoạn 2021–2025, giao dịch qua Internet tăng trung bình 60,6% mỗi năm về số lượng và 31,92% về giá trị. Giao dịch qua điện thoại di động tăng lần lượt 73,32% về số lượng và 52,55% về giá trị, còn thanh toán bằng QR Code tăng tới 106,24% về số lượng và 128,15% về giá trị.

Theo Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), các phương thức thanh toán điện tử đang dần thay thế tiền mặt trong đời sống. Năm 2025, giao dịch thanh toán trực tuyến tăng hơn 25% về số lượng so với năm trước, trong khi giao dịch rút tiền tại ATM giảm 29% về số lượng và 26% về giá trị.

Đối với các ngân hàng, nguồn tiền gửi thanh toán tăng mạnh mang lại lợi thế lớn vì đây là nguồn vốn chi phí thấp. Tỷ lệ CASA càng cao giúp nhà băng tối ưu chi phí vốn, cải thiện biên lãi ròng (NIM) và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, nếu CASA suy giảm, áp lực lên lợi nhuận ngân hàng cũng sẽ gia tăng.

Nhật Minh

Nguồn Vnbusiness: https://vnbusiness.vn/soi-luong-tien-khung-hon-13-trieu-ty-dong-gui-nha-bang-lai-suat-gan-bang-0.html