Kỳ vọng từ tổ hợp dự án bô xít tỷ đô

Hiện nay, công tác giải phóng mặt bằng đang được đẩy nhanh, với yêu cầu bảo đảm tiến độ dự án gắn với quyền lợi chính đáng và sinh kế lâu dài của người dân.

Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng

Khu vực dân cư, đất sản xuất nằm trong vùng triển khai tổ hợp dự án bô xít tại xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai.

Tại xã Nghĩa Trung, địa phương nằm trong vùng triển khai dự án, công tác kiểm đếm, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và vận động người dân bàn giao mặt bằng đang được tập trung thực hiện. Đối với nhiều hộ dân, việc thu hồi đất đồng nghĩa với việc phải di dời nhà cửa, chuyển đổi nơi sản xuất đã gắn bó nhiều năm.

Gia đình anh Lục Minh Dương có gần 4 ha đất ở và đất sản xuất nằm trong vùng dự án, với hai căn nhà cấp 4 và khoảng 600 cây sầu riêng. Đến nay, gia đình đã nhận 1,9 tỷ đồng tiền bồi thường đối với hai thửa đất, đồng thời chuẩn bị các điều kiện để bàn giao mặt bằng.

Anh Dương cho biết, việc thu hồi đất khiến diện tích sản xuất giảm đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu nhập. Dù đồng thuận với chủ trương triển khai dự án, gia đình mong muốn các thủ tục bồi thường, hỗ trợ được giải quyết nhanh chóng để sớm tìm đất mới, tiếp tục sản xuất.

Anh Lục Minh Dương ở xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai: “Vẫn biết việc thu hồi đất sẽ gây xáo trộn rất nhiều, nhưng gia đình mong muốn được đền bù đúng quy định, nhanh chóng để có thể tìm mua đất mới tiếp tục canh tác, sản xuất. Đồng thời, các chế độ hỗ trợ, đền bù cũng mong được giải quyết thỏa đáng”.

Gia đình anh Nguyễn Đình Thậm chuẩn bị di dời nhà cửa, bàn giao mặt bằng thực hiện tổ hợp dự án bô xít tại xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai.

Tương tự, gia đình anh Nguyễn Đình Thậm đã nhận gần 1 tỷ đồng tiền bồi thường đối với thửa đất có nhà ở và đất mặt tiền nằm trong phạm vi dự án. Gia đình đã chủ động cưa cây, chuẩn bị di dời nhà cửa và sẵn sàng bàn giao mặt bằng khi hoàn tất các thủ tục liên quan.

Theo anh Thậm, bên cạnh chính sách bồi thường, người dân mong muốn được hỗ trợ tạo việc làm để ổn định cuộc sống sau khi mất đất sản xuất.

Theo UBND xã Nghĩa Trung, năm 2026, địa phương có kế hoạch thu hồi 1.326,8 ha đất để thực hiện dự án. Đến nay, xã đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với khoảng 733 ha, với tổng số tiền hơn 690 tỷ đồng; người dân đã nhận khoảng 275 tỷ đồng, tương ứng diện tích khoảng 250 ha được bàn giao mặt bằng.

Ông Phan Minh Lâm, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai cho biết, địa phương đang tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân nhận tiền bồi thường, phối hợp tháo gỡ những vướng mắc nhằm đẩy nhanh tiến độ bàn giao đất cho nhà đầu tư.

Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng vẫn gặp khó khăn do một số hồ sơ cần xác minh nguồn gốc đất, nhiều chủ sử dụng đất cư trú ngoài địa phương; một số hộ dân chưa đồng thuận với đơn giá bồi thường về đất và cây trồng.

Để tháo gỡ, địa phương dự kiến thành lập các tổ công tác trực tiếp gặp gỡ, đối thoại với từng hộ, rà soát hồ sơ, xem xét các khoản hỗ trợ theo quy định và giải thích rõ chính sách bồi thường. Đồng thời, xã đang chuẩn bị quỹ tái định cư dự kiến khoảng 280 lô, gồm 10 lô phục vụ dự án nhà máy alumin và 270 lô phục vụ dự án khai thác, nhằm hỗ trợ người dân ổn định nơi ở.

Kỳ vọng động lực phát triển mới

Nhà đầu tư triển khai máy móc, phương tiện bóc tầng đất hữu cơ trên diện tích 92ha để xây dựng nhà máy alumin thuộc tổ hợp dự án bô xít tại thành phố Đồng Nai.

Tổ hợp dự án bô xít có tổng vốn đầu tư hơn 35.000 tỷ đồng, trong đó giai đoạn xây dựng cơ bản có tổng mức đầu tư 22.780 tỷ đồng. Dự án gồm các hạng mục khai thác, tuyển quặng và sản xuất alumin, được kỳ vọng tạo động lực phát triển công nghiệp và kinh tế - xã hội khu vực.

Hiện nhà đầu tư đang tập trung bóc tầng đất hữu cơ trên diện tích 92 ha để xây dựng nhà máy alumin, đồng thời phối hợp với địa phương hoàn thiện thủ tục giải phóng mặt bằng khu vực nhà máy tuyển.

Theo lộ trình cam kết, dây chuyền 1 của dự án dự kiến được triển khai từ quý IV/2026, hoàn thành và đưa vào vận hành thương mại trong quý IV/2028.

Quá trình triển khai dự án không chỉ đặt ra yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, nhà đầu tư và người dân. Trong đó, giải quyết thỏa đáng chính sách bồi thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư và tạo sinh kế sau thu hồi đất là những yếu tố quan trọng để tạo sự đồng thuận.

Máy móc, phương tiện được huy động phục vụ thi công, san gạt mặt bằng tại khu vực xây dựng nhà máy alumin thuộc tổ hợp dự án bô xít tại thành phố Đồng Nai.

Theo lãnh đạo xã Nghĩa Trung, khi đi vào hoạt động, dự án dự kiến cần hơn 2.000 lao động, góp phần tạo việc làm, thúc đẩy các hoạt động thương mại, dịch vụ và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Với những hộ dân bị thu hồi đất, cơ hội việc làm và đào tạo nghề có ý nghĩa thiết thực trong quá trình chuyển đổi sinh kế. Vì vậy, việc thực hiện các chính sách hỗ trợ cần gắn với nhu cầu thực tế, giúp người dân từng bước ổn định cuộc sống, có điều kiện tham gia vào các hoạt động kinh tế mới.

Tổ hợp dự án bô xít được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho xã Nghĩa Trung và khu vực lân cận. Đẩy nhanh giải phóng mặt bằng trên cơ sở công khai, minh bạch, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân sẽ góp phần tạo nền tảng để dự án triển khai đúng kế hoạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.