Lai Châu gỡ nút thắt truyền tải, nâng cao hiệu quả khai thác nguồn điện

Các đại biểu dự Hội nghị họp bàn tìm cách tháo gỡ các điểm nghẽn nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng về năng lượng trên địa bàn Lai Châu.

Với lợi thế về tài nguyên thủy điện, Lai Châu đang từng bước khẳng định vai trò là địa phương có tiềm năng phát triển công nghiệp năng lượng. Tuy nhiên, tình trạng quá tải lưới điện truyền tải, tiến độ đầu tư hạ tầng chưa đồng bộ đang trở thành điểm nghẽn cần sớm tháo gỡ để khai thác hiệu quả nguồn lực này.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 73 dự án thủy điện đã vận hành, tổng công suất 3.268,4MW. Trong đó, ba nhà máy thủy điện lớn Lai Châu, Bản Chát và Huội Quảng có tổng công suất 1.940MW; 58 nhà máy đấu nối lưới điện 110kV với công suất 1.247MW và 12 nhà máy đấu nối lưới điện trung áp, công suất 80MW. Riêng sản lượng điện của các nhà máy thủy điện nhỏ trong 9 tháng năm 2026 đạt khoảng 4.104 triệu kWh.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất nguồn điện phân bổ trên địa bàn tỉnh đến năm 2030 đạt 5.144MW. Ngoài ra, Lai Châu đề xuất bổ sung 89 dự án nguồn điện với tổng công suất 16.356MW, gồm điện mặt trời, thủy điện tích năng, điện gió và pin lưu trữ. Đây là dư địa quan trọng để tỉnh thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp năng lượng và đóng góp nguồn điện cho hệ thống quốc gia.

Tuy nhiên, hạ tầng truyền tải chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Hiện tỉnh có một trạm biến áp 500kV công suất 1.800 MVA và ba trạm biến áp 220kV tổng công suất 2.000MVA. Trong 38 đường dây 110kV đang vận hành, có bảy đường dây quá tải. Tình trạng này khiến một số nhà máy thủy điện tại Phong Thổ phải giảm phát từ 15-30% công suất vào thời điểm cao điểm; tại Mường Tè, có các dự án thủy điện với tổng công suất gần 80MW phải điều chỉnh tiến độ vận hành sang năm 2027 do công trình truyền tải chưa hoàn thành.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung khẳng định, sản xuất điện hiện là ngành công nghiệp chủ lực, chiếm khoảng 35% quy mô GRDP toàn tỉnh. Đến ngày 11/11/2026, thu ngân sách địa phương đạt gần 3.100 tỷ đồng, trong đó nguồn thu từ thủy điện chiếm khoảng 63,4%. Vì vậy, phát triển năng lượng không chỉ có ý nghĩa đối với tăng trưởng kinh tế, mà còn đóng góp quan trọng vào bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Tổng Công ty Điện lực miền bắc tặng giấy khen cho các chủ đầu tư làm tốt công tác phối hợp quản lý vận hành góp phần bảo đảm cung ứng điện năm 2026.

Để tháo gỡ khó khăn, tỉnh đang phối hợp triển khai nhiều dự án truyền tải trọng điểm. Trạm biến áp 220kV Phong Thổ dự tính hoàn thành trong quý II/2027; trạm biến áp 220kV Pắc Ma dự tính hoàn thành trong quý I/2027. Đường dây 220kV Pắc Ma-Mường Tè dài 30,9km đã bàn giao mặt bằng toàn bộ 64 vị trí cột, khối lượng thi công đạt khoảng 50%. Đường dây 220kV Phong Thổ-Than Uyên dài khoảng 89km đang được đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và thi công.

Tỉnh Lai Châu đề nghị Tổng công ty Điện lực miền bắc, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các công trình lưới điện 500kV, 220kV; ưu tiên cải tạo, nâng cấp lưới điện phân phối tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, biên giới, đồng thời, kiến nghị nâng công suất trạm biến áp 500kV Lai Châu nhằm đáp ứng nhu cầu giải tỏa công suất trong thời gian tới.

Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền bắc Nguyễn Đức Thiện khẳng định, Tổng công ty sẵn sàng phối hợp tỉnh và các nhà đầu tư tháo gỡ khó khăn, bố trí vốn đầu tư lưới điện đối với các dự án nguồn điện đã hoàn thành các thỏa thuận tuyến, đền bù, giải phóng mặt bằng và thủ tục liên quan. Việc đầu tư phải bảo đảm đồng bộ giữa nguồn điện, lưới điện và nhu cầu phụ tải.

Việc tháo gỡ điểm nghẽn truyền tải, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng và thu hút đầu tư nguồn điện được xác định là nhiệm vụ quan trọng để Lai Châu phát huy lợi thế, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.