Lai Châu hoàn thành mục tiêu 100% thôn, bản có điện lưới quốc gia

Đưa điện vượt núi đến bản cuối cùng

Trong nhiều năm qua, việc đưa điện lưới quốc gia đến các thôn, bản vùng sâu, vùng xa luôn được tỉnh Lai Châu xác định là nhiệm vụ quan trọng, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh, giữ vững quốc phòng, an ninh và thu hẹp khoảng cách giữa các vùng. Với địa hình chia cắt mạnh, nhiều khu dân cư nằm sâu trong vùng núi cao, xa hệ thống điện hiện hữu, đầu tư hạ tầng điện tại Lai Châu đòi hỏi nguồn lực lớn, sự phối hợp đồng bộ và quyết tâm cao của các cấp, các ngành.

Huổi Lính là một trong những bản đặc biệt khó khăn của xã Mường Mô. Bản nằm giữa khu vực núi cao, đường giao thông đi lại còn nhiều trở ngại, khoảng cách từ khu dân cư đến lưới điện hiện hữu khá xa. Trong thời gian dài, 67 hộ đồng bào Mông tại đây chưa được sử dụng điện lưới quốc gia. Sinh hoạt, học tập, tiếp cận thông tin và tổ chức sản xuất của người dân vì vậy còn nhiều hạn chế

Cán bộ kỹ thuật Công ty Điện lực Lai Châu đóng điện công trình cấp điện cho hai bản Huổi Dạo và Huổi Lính tỉnh Lai Châu.

Từ mong mỏi chính đáng của người dân, tỉnh Lai Châu kiên trì đề xuất, huy động nguồn lực và phối hợp với ngành điện triển khai phương án cấp điện cho những bản còn “trắng điện”. Theo ông Trần Kim Long, Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu, mục tiêu cấp điện cho các thôn, bản và các hộ dân chưa có điện luôn được Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Lai Châu quan tâm, chỉ đạo; đồng thời được đưa vào nghị quyết đại hội đảng bộ tỉnh qua các nhiệm kỳ.

Ngày 20/10/2025, đoàn công tác của tỉnh Lai Châu do Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Ngân làm trưởng đoàn đã làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam về các nhiệm vụ đầu tư, phát triển hạ tầng điện trên địa bàn. Tại buổi làm việc, Tập đoàn Điện lực Việt Nam thống nhất chủ trương, giao Tổng công ty Điện lực miền Bắc tổ chức đầu tư cấp điện lưới quốc gia cho các hộ dân tại ba bản chưa có điện, gồm Huổi Dạo, Huổi Lính thuộc xã Mường Mô và Tia Ma Mủ thuộc xã Tà Tổng.

Để dự án sớm được triển khai, UBND tỉnh Lai Châu tạo điều kiện về thủ tục, phối hợp tháo gỡ khó khăn và bố trí nguồn vốn đối ứng phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, qua đó góp phần giảm suất đầu tư. Công ty Điện lực Lai Châu chủ động bám sát Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Tổng công ty Điện lực miền Bắc, hoàn thiện hồ sơ, phương án kỹ thuật, kế hoạch vốn cùng các điều kiện cần thiết.

Ngày 20/11/2025, Tổng công ty Điện lực miền Bắc ban hành quyết định phê duyệt danh mục, kế hoạch vốn, giao Công ty Điện lực Lai Châu triển khai dự án cấp điện cho ba bản với tổng mức đầu tư 32,6 tỷ đồng. Riêng hạng mục cấp điện cho hai bản Huổi Dạo và Huổi Lính có tổng mức đầu tư 18,146 tỷ đồng.

Công trình tại xã Mường Mô được đầu tư đồng bộ, gồm nâng cấp 2,489 km đường dây 35 kV hiện có; xây dựng mới 9,745 km đường dây 35 kV; lắp đặt hai trạm biến áp, mỗi trạm công suất 100 kVA; xây dựng 5,131 km đường dây hạ áp 0,4 kV cùng hệ thống công tơ và đường điện phục vụ các hộ dân. Khối lượng thi công không quá lớn nếu đặt trong điều kiện đồng bằng, nhưng tại khu vực núi cao, địa hình hiểm trở, mỗi hạng mục đều đặt ra nhiều khó khăn về khảo sát, vận chuyển, tập kết vật tư và tổ chức thi công.

Hai bản Huổi Dạo và Huổi Lính có tổng cộng 144 hộ dân. Việc đầu tư lưới điện không chỉ bảo đảm điều kiện sử dụng điện an toàn, ổn định cho các gia đình mà còn góp phần hoàn thiện hạ tầng thiết yếu của địa phương. Đặc biệt, khi Huổi Lính - bản cuối cùng chưa có điện lưới quốc gia - chính thức được đóng điện, mục tiêu phủ điện đến toàn bộ thôn, bản trên địa bàn tỉnh đã trở thành hiện thực.

Vượt địa hình hiểm trở, đưa công trình về đích

Quá trình khảo sát, thiết kế và thi công diễn ra trong điều kiện không thuận lợi. Đường vào bản có nhiều đoạn đèo dốc, mặt đường hẹp, việc vận chuyển cột điện, máy biến áp, dây dẫn, cát, đá và các thiết bị nặng gặp nhiều trở ngại. Một số vị trí móng cột nằm xa đường giao thông, buộc đơn vị thi công phải tổ chức vận chuyển thủ công hoặc áp dụng phương án phù hợp với địa hình.

Cùng với khó khăn về giao thông, công tác giải phóng mặt bằng cũng phát sinh nhiều vấn đề cần xử lý. Tuyến điện đi qua khu vực sản xuất, đất rừng và địa hình phức tạp, đòi hỏi sự đồng thuận của người dân, sự vào cuộc của chính quyền cơ sở và quá trình tuyên truyền, vận động kiên trì. Công ty Điện lực Lai Châu phối hợp với UBND xã, ban quản lý các bản rà soát từng vị trí, thống nhất phương án thi công, hạn chế thấp nhất ảnh hưởng đến đất đai, cây trồng và sinh hoạt của người dân.

Ông Trần Kim Long - Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu phát biểu tại lễ đóng điện tại hai bản Huổi Dạo và Huổi Lính tỉnh Lai Châu.

Lãnh đạo Công ty Điện lực Lai Châu thường xuyên kiểm tra hiện trường, làm việc với chính quyền địa phương, đơn vị tư vấn, giám sát và nhà thầu để kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Các phòng, ban chuyên môn được giao kiểm soát chặt chẽ tiến độ, chất lượng, nhân lực, vật tư và thiết bị. Trước mùa mưa, nhà thầu tập trung vận chuyển, tập kết cột điện, máy biến áp, cát, đá và vật liệu xây dựng vào những vị trí cần thiết, tạo điều kiện triển khai các hạng mục theo kế hoạch.

Tuy nhiên, thời tiết vùng cao diễn biến bất thường. Nhiều đợt mưa lớn kéo dài khiến đường vào bản trơn trượt, một số điểm có nguy cơ sạt lở, việc vận chuyển vật tư bị gián đoạn. Công nhân phải thi công trong điều kiện mặt bằng chật hẹp, độ dốc lớn, vừa bảo đảm tiến độ, vừa tuân thủ nghiêm yêu cầu an toàn lao động và an toàn điện.

Trước những khó khăn phát sinh, chủ đầu tư và nhà thầu chủ động điều chỉnh phương án, tranh thủ thời tiết thuận lợi, tăng cường nhân lực tại các vị trí trọng điểm. Những hạng mục có thể triển khai song song được tổ chức đồng thời; vật tư, thiết bị được kiểm soát từ khâu tiếp nhận, vận chuyển đến lắp đặt. Sự phối hợp của chính quyền và người dân hai bản giúp công tác giải phóng mặt bằng, bảo vệ hành lang tuyến và tổ chức thi công thuận lợi hơn.

Theo đại diện Công ty Điện lực Lai Châu, yếu tố quan trọng giúp dự án được triển khai đúng kế hoạch là sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo tỉnh, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực miền Bắc; cùng tinh thần trách nhiệm của các đơn vị tham gia. Trên công trường, cán bộ, kỹ sư và công nhân bám địa bàn, xử lý từng khó khăn cụ thể, quyết tâm đưa điện về bản đúng tiến độ.

Đến ngày 21/6/2026, toàn bộ hạng mục xây lắp của công trình cấp điện cho Huổi Dạo và Huổi Lính hoàn thành. Công ty Điện lực Lai Châu chỉ đạo các phòng chuyên môn và Điện lực Nậm Hàng tổ chức kiểm tra, nghiệm thu kỹ thuật, rà soát điều kiện an toàn trước khi đóng điện. Hệ thống công tơ, đường điện trong nhà và thủ tục ký hợp đồng mua bán điện với các hộ dân cũng được hoàn tất.

Việc công trình hoàn thành đúng tiến độ thể hiện nỗ lực của ngành điện trong thực hiện nhiệm vụ chính trị tại địa bàn đặc biệt khó khăn. Đây cũng là kết quả của quá trình phối hợp giữa tỉnh Lai Châu với Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực miền Bắc; giữa chủ đầu tư, nhà thầu, chính quyền cơ sở và người dân.

Ánh điện mở ra cơ hội phát triển vùng cao

Tại lễ đóng điện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu ông Nguyễn Sỹ Cảnh nhấn mạnh, công trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đặc biệt đối với đồng bào Mông tại bản Huổi Lính. Dòng điện lưới quốc gia chính thức bừng sáng đáp ứng niềm mong mỏi của người dân, đồng thời tạo thêm điều kiện để các hộ nghèo, hộ cận nghèo phát triển kinh tế, cải thiện sinh hoạt và từng bước vươn lên thoát nghèo.

Ông Nguyễn Sỹ Cảnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu phát biểu tại buổi lễ đóng điện.

Đối với 67 hộ dân bản Huổi Lính, điện lưới quốc gia không chỉ thay đổi điều kiện chiếu sáng. Từ đây, người dân có thể sử dụng ổn định các thiết bị điện phục vụ sinh hoạt như quạt, tủ lạnh, máy bơm nước, thiết bị nghe nhìn; có điều kiện bảo quản nông sản, thực phẩm và ứng dụng máy móc quy mô hộ gia đình vào sản xuất. Trẻ em có ánh sáng học tập vào buổi tối; người dân thuận lợi hơn khi tiếp cận thông tin, kiến thức, khoa học kỹ thuật và các dịch vụ thiết yếu.

Niềm vui của người dân tại lễ đóng điện cho thấy giá trị của công trình không chỉ được đo bằng chiều dài đường dây, số trạm biến áp hay tổng mức đầu tư. Đó còn là sự thay đổi trong đời sống hằng ngày, là cơ hội để người dân chủ động hơn trong sản xuất, học tập và tiếp cận các thành tựu của đời sống hiện đại.

Việc cấp điện cho Huổi Lính giúp Lai Châu hoàn thành mục tiêu 956/956 thôn, bản có điện lưới quốc gia, đạt tỷ lệ 100%. Tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện trên địa bàn tỉnh nâng lên 97,81%, tiến gần mục tiêu đến năm 2030 có 99% số hộ được sử dụng điện lưới quốc gia theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV.

Kết quả này có ý nghĩa đặc biệt đối với một tỉnh miền núi, biên giới, địa hình phức tạp và dân cư phân bố không tập trung. Để đưa điện đến những khu vực cuối cùng, chi phí đầu tư thường cao hơn khu vực thuận lợi, trong khi số hộ hưởng lợi không lớn. Vì vậy, mỗi công trình điện vùng cao đều thể hiện sự ưu tiên dành cho an sinh xã hội, bảo đảm người dân được tiếp cận hạ tầng thiết yếu, không để các bản xa bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển.

Lãnh đạo UBND tỉnh Lai Châu tặng quà cho người dân 2 bản tại buổi lễ.

Cùng với đường giao thông, trường học, cơ sở y tế và hạ tầng viễn thông, điện lưới quốc gia là điều kiện quan trọng để thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xây dựng nông thôn mới, phát triển sản xuất hàng hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đối với các hộ nghèo, hộ cận nghèo, tiếp cận điện ổn định có thể tạo ra thay đổi thiết thực, từ giảm chi phí sinh hoạt, nâng cao hiệu quả lao động đến mở rộng khả năng tiếp cận thị trường và các dịch vụ công.

Để nguồn điện phát huy hiệu quả lâu dài, địa phương và ngành điện cần tiếp tục hướng dẫn người dân sử dụng điện an toàn, tiết kiệm; thường xuyên kiểm tra, bảo vệ hành lang lưới điện; kịp thời xử lý nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão. Người dân cũng cần được tuyên truyền về cách lựa chọn, lắp đặt thiết bị phù hợp, phòng ngừa cháy nổ và sử dụng điện phục vụ sản xuất theo hướng hiệu quả, bền vững.

Đối với Huổi Dạo và Huổi Lính, đóng điện mới là bước khởi đầu. Khi ánh sáng về bản, yêu cầu tiếp theo là khai thác hiệu quả lợi thế từ hạ tầng điện để phát triển sinh kế, nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe và đời sống văn hóa. Sự hỗ trợ của các cấp, các ngành cần tiếp tục gắn với nhu cầu thực tế của người dân, nhất là hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, hỗ trợ mô hình kinh tế hộ, kết nối tiêu thụ sản phẩm và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ số.

Người dân chứng kiến ánh điện được thắp sáng trong mỗi gia đình.

Ánh điện tại Huổi Lính mang nhiều hơn ý nghĩa của một công trình hạ tầng. Đó là kết quả của quyết tâm chính trị, sự đầu tư có trọng tâm, sự đồng hành của ngành điện và sự đồng thuận của người dân; là dấu mốc cho nỗ lực đưa các dịch vụ thiết yếu đến những nơi khó khăn nhất.

Từ ngày 6/7/2026, bản cuối cùng của Lai Châu chưa có điện lưới quốc gia đã sáng điện, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển bao trùm, bền vững trên vùng cao Tây Bắc.