Lai Châu: Nâng cấp lưới điện nông thôn, tạo động lực phát triển kinh tế vùng cao
Địa hình chia cắt, dân cư phân tán khiến việc đầu tư, vận hành lưới điện tại Lai Châu còn nhiều khó khăn. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh tập trung cải tạo, nâng cấp lưới điện trung áp, hạ áp, ưu tiên các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, qua đó nâng cao chất lượng cung cấp điện, tạo nền tảng thúc đẩy sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn.
Ưu tiên đầu tư lưới điện tại các địa bàn khó khăn
Lai Châu là tỉnh miền núi, địa hình chia cắt phức tạp, dân cư phân bố không tập trung, nhiều khu dân cư nằm xa trung tâm. Đặc điểm này khiến việc đầu tư, phát triển hệ thống điện gặp không ít khó khăn. Tại một số khu vực, lưới điện được đầu tư từ lâu, đường dây có bán kính cấp điện lớn, dẫn đến tổn thất điện năng cao, chất lượng điện áp chưa ổn định; một số nơi còn tiềm ẩn nguy cơ quá tải cục bộ khi nhu cầu sử dụng điện tăng cao.
Trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân, Lai Châu xác định phát triển hạ tầng điện là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn 2026-2030, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Công ty Điện lực Lai Châu đóng điện trạm biến áp Huổi Lính, xã Mường Mô, tỉnh Lai Châu đánh dấu mốc hoàn thành 100% thôn, bản trên địa bàn tỉnh được sử dụng điện lưới quốc gia.
Theo ông Trần Văn Hùng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lai Châu, tỉnh tập trung chỉ đạo các sở, ngành, địa phương phối hợp với ngành điện rà soát hiện trạng, nhu cầu sử dụng điện để xây dựng kế hoạch đầu tư, cải tạo, nâng cấp hệ thống lưới điện phù hợp với quy hoạch và điều kiện thực tế từng địa bàn.
Trong đó, các khu vực chưa có điện lưới quốc gia, khu dân cư có chất lượng điện áp chưa bảo đảm, địa bàn có nhu cầu sử dụng điện tăng cao và những nơi có tiềm năng phát triển sản xuất, kinh doanh, chế biến nông, lâm sản, dịch vụ sẽ được ưu tiên xem xét đầu tư.
Cùng với đó, tỉnh tiếp tục phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tổng công ty Điện lực miền Bắc huy động, bố trí nguồn lực triển khai các dự án điện nông thôn; chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ đầu tư, từng bước hoàn thiện hệ thống lưới điện, bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định.
Một trong những nội dung đáng chú ý là công trình giảm bán kính cấp điện, giảm tổn thất điện năng và mở rộng phạm vi cấp điện cho các trạm biến áp tại khu vực các xã Pa Tần, Tả Lèng, Tân Phong, Đoàn Kết và Khoen On.
Theo Công ty Điện lực Lai Châu, các dự án tập trung xây dựng mới trạm biến áp phân phối, cải tạo và mở rộng đường dây trung áp, hạ áp nhằm nâng cao chất lượng và độ tin cậy cung cấp điện. Đây là những hạng mục có ý nghĩa thiết thực trong khắc phục tình trạng điện áp thấp tại các hộ cuối nguồn, san tải và giảm nguy cơ quá tải cho các trạm biến áp hiện có, nhất là trong giờ cao điểm.
Nâng chất lượng điện, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt
Đối với khu vực miền núi, khoảng cách từ trạm biến áp đến các hộ sử dụng điện, địa hình phức tạp và điều kiện vận hành lưới điện là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cung cấp điện. Vì vậy, việc đầu tư đồng bộ đường dây và trạm biến áp không chỉ nhằm mở rộng phạm vi cấp điện mà còn phải giải quyết những hạn chế tồn tại trong quá trình vận hành.
Tại các khu vực Pa Tần, Tả Lèng, Tân Phong, Đoàn Kết và Khoen On, Công ty Điện lực Lai Châu xác định việc thay thế đường dây xuống cấp, nâng tiết diện dây dẫn và bố trí lại lưới điện hợp lý sẽ góp phần giảm tổn thất điện năng, hạn chế sự cố, nâng cao khả năng vận hành an toàn, ổn định và liên tục.
Đối với các hộ dân, chất lượng điện áp được cải thiện sẽ hạn chế tình trạng điện yếu, chập chờn, đặc biệt tại những hộ ở xa trạm biến áp và cuối đường dây. Qua đó, người dân có điều kiện sử dụng các thiết bị điện sinh hoạt ổn định, an toàn và thuận tiện hơn.
Đối với các hộ sản xuất, kinh doanh, nguồn điện ổn định giúp máy móc, thiết bị hoạt động hiệu quả, hạn chế gián đoạn sản xuất và nguy cơ hư hỏng do điện áp không ổn định. Đối với những cơ sở có nhu cầu sử dụng điện lớn, việc bổ sung trạm biến áp, nâng cấp đường dây và tăng khả năng cấp điện còn tạo điều kiện đầu tư thêm máy móc, mở rộng quy mô sản xuất.

Cán bộ, nhân viên Công ty Điện lực Lai Châu trực tiếp kiểm tra, tư vấn kỹ thuật vận hành điện tại khu vực sửa chữa, bảo dưỡng xe máy trên địa bàn. Nguồn điện an toàn, ổn định chính là yếu tố then chốt giúp các cơ sở kinh doanh bảo vệ thiết bị máy móc, tránh gián đoạn công việc và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Ông Võ Mạnh Hồng - Phó Giám đốc Công ty Điện lực Lai Châu cho biết, về lâu dài, các dự án không chỉ giải quyết những hạn chế của lưới điện hiện tại mà còn tạo dự phòng năng lực cấp điện, đáp ứng nhu cầu phát triển phụ tải trong những năm tiếp theo. Qua đó, góp phần nâng cao đời sống người dân, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Đây cũng là ý nghĩa quan trọng của việc hoàn thiện hạ tầng điện đối với mục tiêu xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Khi nguồn điện được bảo đảm, người dân có thêm điều kiện ứng dụng máy móc, thiết bị vào sản xuất, chế biến, bảo quản nông sản; phát triển ngành nghề, thương mại, dịch vụ và du lịch. Qua đó, từng bước nâng cao năng suất lao động, cải thiện thu nhập và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn.
Đồng bộ giải pháp, hướng tới cung cấp điện an toàn, ổn định
Bên cạnh đầu tư xây dựng, cải tạo lưới điện, Lai Châu xác định nâng cao chất lượng quản lý, vận hành là giải pháp quan trọng để bảo đảm cung cấp điện lâu dài, nhất là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa.
Theo ông Trần Văn Hùng, Sở Công Thương tiếp tục tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển hạ tầng điện; phối hợp với địa phương và ngành điện thường xuyên rà soát hiện trạng lưới điện, dự báo nhu cầu phụ tải, kịp thời đề xuất đầu tư xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp các công trình điện. Đồng thời, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và các đơn vị liên quan tháo gỡ khó khăn, huy động nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ các dự án theo quy hoạch.
Cùng với đó, Sở Công Thương tăng cường chỉ đạo, đôn đốc Công ty Điện lực Lai Châu kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống lưới điện; chủ động phương án bảo đảm cung cấp điện trong mùa nắng nóng, mùa mưa lũ và các thời điểm phụ tải tăng cao. Việc chuẩn bị nhân lực, vật tư, thiết bị để xử lý kịp thời sự cố cũng được chú trọng nhằm hạn chế thấp nhất thời gian gián đoạn cung cấp điện.

Hạ tầng lưới điện tại khu vực miền núi Lai Châu được quan tâm đầu tư, cải tạo, nâng cấp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho người dân.
Ở góc độ đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành, Công ty Điện lực Lai Châu tập trung ba nhóm giải pháp.
Thứ nhất, ưu tiên cải tạo, thay thế đường dây xuống cấp, nâng tiết diện dây dẫn, bổ sung trạm biến áp để san tải, giảm bán kính cấp điện, cải thiện điện áp cuối nguồn và giảm tổn thất điện năng.
Thứ hai, từng bước hoàn thiện kết cấu lưới điện, tăng cường các điểm phân đoạn, kết nối mạch vòng và khả năng chuyển nguồn, qua đó thu hẹp phạm vi và rút ngắn thời gian mất điện khi xảy ra sự cố.
Thứ ba, tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng thiết bị, phát quang hành lang tuyến; thường xuyên theo dõi tình trạng mang tải, thực hiện cân pha, san tải và xử lý kịp thời những điểm có nguy cơ sự cố, tổn thất điện năng cao.
Đối với các hộ dân sinh sống phân tán tại vùng sâu, vùng xa, nơi chưa có điều kiện đầu tư lưới điện quốc gia, Sở Công Thương tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương tham mưu triển khai chính sách hỗ trợ hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ và thiết bị điện sau công tơ theo nghị quyết của HĐND tỉnh; đồng thời nghiên cứu giải pháp cấp điện phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực.
Cùng với các giải pháp đầu tư và vận hành, công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng điện an toàn, tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ công trình điện lực và phòng ngừa tai nạn điện cũng được ngành Công Thương chú trọng.
Với việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ quy hoạch, đầu tư đến quản lý vận hành, Lai Châu đặt mục tiêu phấn đấu trên 99% số hộ dân trên địa bàn tỉnh được sử dụng điện lưới quốc gia hoặc nguồn điện phù hợp. Đây không chỉ là mục tiêu hoàn thiện hạ tầng thiết yếu mà còn là nền tảng quan trọng để thúc đẩy sản xuất, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân và phát triển kinh tế - xã hội vùng cao trong giai đoạn 2026-2030.

