Lãi suất đã chạm đỉnh hay còn dư địa tăng?

Các nhận định cho thấy áp lực huy động vốn vẫn hiện hữu khi tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi, dù một số tín hiệu đang cho thấy thanh khoản hệ thống đã cải thiện từ cuối quý III.

Tại Hội nghị nhà đầu tư diễn ra chiều 15/10, bà Ngô Thu Hà, Tổng giám đốc SHB chia sẻ ngân hàng đã dự báo xu hướng tăng lãi suất tiền gửi từ cuối năm ngoái, qua đó chủ động huy động nguồn vốn đa dạng kỳ hạn để tối ưu chi phí. Việc điều chỉnh lãi suất cho vay gần đây chủ yếu áp dụng với các khoản vay thả nổi theo định kỳ 3 tháng một lần, trong khi ngân hàng vẫn duy trì các gói ưu đãi cho hạ tầng, tín dụng xanh, nông nghiệp nông thôn và các động lực tăng trưởng.

Các nhận định cho thấy áp lực huy động vốn vẫn hiện hữu khi tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi.

Phân tích sâu hơn, ông Lê Đăng Khoa, Phó tổng giám đốc SHB nhận định lãi suất huy động trên thị trường 1 sau quá trình tăng liên tục từ quý III/2025 đến nay đã lập đỉnh và khó tăng thêm, dự kiến duy trì ổn định đến quý II/2027. Động lực chính đến từ các chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước nhằm hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Kho bạc và thị trường mở luôn có xu hướng bơm tiền hỗ trợ khi lãi suất liên ngân hàng biến động.

Đối với thị trường liên ngân hàng, ông Khoa cho biết lãi suất kỳ hạn 1 tuần đến 1 tháng hiện dao động quanh mức 4% đến 5% mỗi năm và khó bứt phá thêm do nhà điều hành luôn sẵn sàng can thiệp, trong khi các kỳ hạn 6 đến 12 tháng đang có chiều hướng hạ nhiệt. Lãnh đạo SHB nhấn mạnh thanh khoản toàn hệ thống hiện vẫn dồi dào, những đợt tăng vọt của lãi suất qua đêm chỉ mang tính thời điểm.

Cũng chia sẻ về câu chuyện nguồn vốn, ông Phạm Như Ánh, Tổng giám đốc MB cho rằng thanh khoản hệ thống thời gian qua ở trạng thái cực kỳ khó khăn, đẩy cả lãi suất huy động và cho vay lên cao. Nguyên nhân xuất phát từ nhu cầu vốn khổng lồ của các siêu dự án đang triển khai cùng xu hướng gia tăng đầu tư của khối cá nhân.

Về xu hướng những tháng cuối năm 2026, CEO MB dự báo mặt bằng lãi suất nhìn chung sẽ đi ngang. Tuy nhiên, việc lãi suất không thể tăng thêm chủ yếu nhờ định hướng điều hành và can thiệp bằng mệnh lệnh hành chính của cơ quan quản lý, thay vì đến từ sự cải thiện thực chất của thanh khoản. Dù lãi suất huy động danh nghĩa đi ngang, ngân hàng vẫn đối mặt với áp lực chi phí khi các khoản tiền gửi giá rẻ trước đây đáo hạn sẽ được tái tục ở mức lãi suất cao hơn.

Đối với triển vọng năm 2027, ông Ánh tỏ ra dè dặt và cho rằng kịch bản lãi suất phụ thuộc lớn vào tốc độ giải ngân đầu tư công nhằm đưa dòng tiền trở lại lưu thông. Về giải pháp nội tại, MB đẩy mạnh huy động vốn từ thị trường trái phiếu quốc tế và phát hành giấy tờ có giá. Tốc độ huy động tiền gửi của nhà băng này đang cao gần gấp đôi bình quân toàn ngành, qua đó duy trì sự cân bằng giữa thị trường 1 và thị trường 2 mà không cần chạy đua tăng lãi suất.

Tương tự, ban lãnh đạo HDBank đưa ra đánh giá lạc quan hơn khi cho rằng áp lực huy động vốn đã vơi bớt nhờ tốc độ tăng trưởng tiền gửi toàn hệ thống dần bắt kịp đà tăng của tín dụng cùng sự điều hành linh hoạt từ nhà điều hành. HDBank dự báo lãi suất cho vay sẽ đi ngang hoặc có cơ hội giảm nhẹ vào cuối năm, dù điều này có thể tạo sức ép nhất định lên biên lãi thuần của các nhà băng.

Góc nhìn từ Vietcombank và Techcombank cho thấy lãi suất huy động khó có thể giảm trong cuối năm bởi nhu cầu vốn phục vụ đầu tư công và hạ tầng còn rất lớn, tốc độ tăng trưởng tiền gửi chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng tín dụng. Do đó, cuộc cạnh tranh huy động vốn trên thị trường dân cư vẫn tiềm ẩn nhiều áp lực.

Tại Hội nghị nhà đầu tư của ACB, ban lãnh đạo ngân hàng này phân tích rằng đợt tăng lãi suất hiện tại bắt nguồn từ nhu cầu vốn mở rộng chứ không phải rủi ro thanh khoản như giai đoạn năm 2022. Áp lực hiện nay chịu tác động kép từ khoảng cách tăng trưởng giữa tín dụng và huy động trong nhiều năm, cộng hưởng với áp lực lạm phát chi phí đẩy do giá dầu thế giới tăng từ các xung đột địa chính trị.

Theo ACB, mặt bằng lãi suất sẽ chỉ thực sự định hình trạng thái ổn định khi hội tụ đủ ba yếu tố bao gồm sự hạ nhiệt của giá dầu cùng căng thẳng địa chính trị thế giới, sự phối hợp linh hoạt giữa chính sách tiền tệ và tài khóa, cùng sự hồi lưu vững chắc của dòng tiền nhàn rỗi quay trở lại hệ thống ngân hàng.