Lãi suất khó hạ sâu, giữ nhịp điều hành hợp lý trước nhiều biến số

Cuộc đua “ngầm” huy động vốn

Theo khảo sát biểu lãi suất huy động niêm yết kỳ hạn 6 tháng những ngày đầu tháng 7/2026, mặt bằng lãi suất gần như đi ngang và phổ biến ở mức dưới 7%/năm. Đây là một trong những kỳ hạn được người gửi tiền ưa chuộng nhờ cân bằng giữa mức sinh lời và tính linh hoạt, nên các ngân hàng duy trì mức lãi suất khá cạnh tranh. Theo đó, lãi suất cao nhất thuộc về BacABank (6,85%/năm), tiếp đến là HongLeong (6,8%/năm), PGBank (6,6%/năm)...

So với đầu tháng 6/2026, chỉ có HongLeong tiếp tục giảm 0,5 điểm phần trăm đối với lãi suất kỳ hạn 6 tháng; NCB cũng giảm nhẹ 0,1 điểm phần trăm, còn 6,1%/năm. Trong khi đó, hầu hết các ngân hàng còn lại giữ nguyên biểu lãi suất. Dù vậy, lãi suất kỳ hạn 6 tháng hiện vẫn cao hơn khoảng 2,4 điểm phần trăm so với giai đoạn “dậy sóng” vào cuối quý III/2025.

Nguồn: MBS. Đồ họa tư liệu

Ở kỳ hạn 24 tháng, lãi suất huy động cao nhất hiện ở mức 7%/năm, được MB và MBV áp dụng. So với đầu tháng 6, mặt bằng lãi suất gần như đi ngang, chỉ VPBank giảm 0,2 điểm phần trăm, xuống còn 5,8%/năm.

Dù vậy, cuộc đua lãi suất “ngầm” thông qua các thỏa thuận ngoài biểu niêm yết vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Trong khi lãi suất niêm yết cao nhất chỉ 7%/năm, nhiều ngân hàng vẫn chào mức lãi suất thỏa thuận 9%/năm đối với các khoản tiền gửi.

Dữ liệu khảo sát thực tế đến cuối tháng 6 của Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) cho thấy, lãi suất huy động kỳ hạn dưới 12 tháng cao nhất đạt 8,8%/năm. Tính chung, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng bình quân của các ngân hàng thương mại đạt 8,4%/năm, tăng 259 điểm cơ bản so với đầu năm.

“Dù nhiều nhà băng đã thực hiện giảm lãi suất kể từ đầu quý II/2026, song hiện lãi suất huy động vẫn neo ở mức cao” - nhóm phân tích MBS nêu thực tế.

Sở dĩ mặt bằng lãi suất vẫn duy trì ở mức cao là do đã tăng mạnh trong quý I/2026, theo đánh giá của MBS. Cùng với đó, đà tăng lãi suất huy động vẫn diễn ra ở một số ngân hàng, trong bối cảnh tín dụng tiếp tục duy trì đà tăng nhanh gấp gần 1,5 lần so với tốc độ huy động vốn.

Chia sẻ tại Hội nghị cập nhật kết quả kinh doanh, bà Nguyễn Bích Liên - Phó trưởng phòng Quản lý cân đối vốn, VietinBank cho biết, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay đều đã tăng mạnh. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự lệch pha giữa tốc độ tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng nguồn vốn của các ngân hàng, khiến thanh khoản thu hẹp và tạo áp lực buộc một số ngân hàng phải nhanh chóng nâng lãi suất huy động.

Thực tế, tốc độ huy động vốn “đuối sức” so với tín dụng đã kéo dài nhiều năm và được ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) nhấn mạnh tại họp báo của Ngân hàng Nhà nước mới đây. Theo ông Quang, cập nhật đến ngày 15/6, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn khoảng 2 điểm phần trăm.

Những khó khăn trong cân đối giữa nguồn vốn huy động và sử dụng vốn, cùng áp lực đảm bảo các tỷ lệ an toàn, đặc biệt là tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) ở mức cao, đã khiến lãi suất có xu hướng tăng trở lại, nhất là từ cuối tháng 11/2025.

Dù vậy, theo ghi nhận của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất huy động bình quân giảm khoảng 0,04 điểm phần trăm so với thời điểm trước ngày 9/4, khi Thống đốc có chỉ đạo, trong khi lãi suất cho vay giảm khoảng 0,1 điểm phần trăm.

Điều hành lãi suất chịu sức ép từ tỷ giá và tăng trưởng tín dụng

Chỉ rõ thách thức điều hành lãi suất, báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, mặt bằng lãi suất trong nước chịu nhiều sức ép, từ nhu cầu huy động vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng, cộng hưởng với áp lực lạm phát gia tăng do giá xăng dầu trong nước tăng cao theo giá thế giới và sự cạnh tranh của các kênh đầu tư thay thế.

Bên cạnh đó, một số ngân hàng trung ương lớn như Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ)... tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát, trong khi kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất mạnh đã đảo chiều.

Ông Phạm Chí Quang nhấn mạnh, nếu Việt Nam không duy trì môi trường lãi suất đủ phù hợp với mặt bằng lãi suất quốc tế, tác động tới tỷ giá sẽ rất lớn.

Để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế, việc mở rộng tín dụng cần đi kèm với các giải pháp hỗ trợ về nguồn vốn đầu vào. Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho biết, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng thông qua các công cụ như: hoán đổi ngoại tệ USD - VND; tính toán và triển khai công cụ tái cấp vốn, bảo đảm dòng tín dụng đi đúng các lĩnh vực mục tiêu và hỗ trợ thanh khoản hợp lý cho các tổ chức tín dụng, qua đó, tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Ngoài ra, theo ông Phạm Chí Quang, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ thông qua Nghị quyết số 168/NQ-CP ngày 27/6/2026 về cập nhật kịch bản tăng trưởng và giải pháp trọng tâm trong các quý còn lại để thực hiện mục tiêu tăng trưởng năm 2026 cùng việc tăng quy mô, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, nguồn vốn huy động vào hệ thống ngân hàng để phục vụ tăng trưởng tín dụng được kỳ vọng sẽ cải thiện trong thời gian tới. Khi tốc độ tăng trưởng huy động vốn được cải thiện, mặt bằng lãi suất sẽ ổn định hơn và có thể tiếp tục giảm trong thời gian tới.