Lãi suất tại Nhật Bản lên cao nhất 31 năm

Vào ngày 16/6, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) nâng lãi suất chính sách ngắn hạn từ 0,75% lên 1%. Ảnh: Reuters.

Vào ngày 16/6 (giờ địa phương), Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) quyết định nâng lãi suất chính sách ngắn hạn từ 0,75% lên 1%, đưa chi phí vay vốn lên mức cao nhất kể từ năm 1995, theo Reuters.

Động thái đánh dấu thêm một bước ngoặt quan trọng trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ khi cơ quan này tập trung kiểm soát áp lực giá cả phát sinh từ cú sốc năng lượng do cuộc chiến ở Trung Đông gây ra.

Đây là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 12/2025, qua đó đưa BOJ đi cùng xu hướng với nhiều ngân hàng trung ương lớn khác, vốn đang thắt chặt chính sách tiền tệ để chống lạm phát, trong đó có Ngân hàng Trung ương châu Âu.

Đáng chú ý, quyết định tăng lãi suất được thông qua với tỷ lệ 7 phiếu thuận và 1 phiếu chống. Thành viên hội đồng chính sách Toichiro Asada, người được Thủ tướng Sanae Takaichi đề cử và gia nhập BOJ hồi tháng 4, phản đối quyết định này vì cho rằng rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế từ cuộc xung đột Trung Đông lớn hơn rủi ro lạm phát.

Phó thống đốc BOJ Shinichi Uchida cho biết thỏa thuận hòa bình gần đây giữa Mỹ và Iran là một diễn biến tích cực, song nhấn mạnh các rủi ro lạm phát vẫn còn hiện hữu.

"So với cuộc họp trước, nguy cơ nền kinh tế suy giảm mạnh đã giảm bớt. Tuy nhiên, đà tăng giá đang lan rộng hơn và vẫn tồn tại nguy cơ lạm phát cơ bản có thể vượt khỏi mục tiêu của chúng tôi", ông Uchida phát biểu trong cuộc họp báo thay mặt Thống đốc Kazuo Ueda, người vắng mặt vì phải điều trị y tế.

Ông Hirofumi Suzuki, chiến lược gia ngoại hối trưởng tại SMBC, cho biết thị trường trước đó từng đồn đoán BOJ có thể nâng lãi suất tới 0,5 điểm %, nhưng kịch bản này đã không xảy ra.

Nếu xét về lộ trình tăng lãi suất trong tương lai, đây là tín hiệu tích cực đối với các tài sản rủi ro bởi nó cho thấy BOJ nhiều khả năng sẽ tránh các đợt tăng lãi suất quá mạnh. Theo ông Suzuki, tốc độ nâng lãi suất của BOJ sẽ diễn ra khá chậm, với các đợt tăng lãi suất cách nhau từ 6 tháng đến một năm.

Sau thông báo, chỉ số Nikkei 225 có lúc tăng tới 1%, lần đầu tiên vượt mốc 70.000 điểm và lập kỷ lục mới. Trong khi đó, đồng yen ban đầu tăng giá nhưng sau đó giảm xuống còn 160,29 yên/USD. Việc tiến sát ngưỡng 160 có thể khiến chính phủ Nhật Bản phải can thiệp vào thị trường ngoại hối.

BOJ cũng quyết định tạm dừng chương trình thu hẹp quy mô mua trái phiếu từ tháng 4 năm sau và tiếp tục mua khoảng 2.000 tỷ yen (tương đương 12,5 tỷ USD) trái phiếu chính phủ Nhật Bản mỗi tháng. Ngoài ra, ngân hàng này cũng chấm dứt việc đánh giá lại kế hoạch giảm mua trái phiếu theo chu kỳ hàng năm, nhưng vẫn để ngỏ khả năng điều chỉnh tốc độ mua vào trong trường hợp cần thiết tại các cuộc họp chính sách trong tương lai.

Thời gian qua, xung đột tại Trung Đông đã khiến quá trình hoạch định chính sách của BOJ trở nên phức tạp hơn khi giá dầu tăng làm gia tăng áp lực lạm phát, trong khi nền kinh tế Nhật Bản phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu.

Dù thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran đã giúp xoa dịu lo ngại về lạm phát toàn cầu, lạm phát giá bán buôn của Nhật Bản trong tháng 5 vẫn tăng vọt lên 6,3%, mức cao nhất trong 3 năm, cho thấy các doanh nghiệp đã bắt đầu chuyển phần chi phí năng lượng gia tăng sang khách hàng.

Các nhà phân tích dự báo lạm phát lõi của Nhật Bản sẽ tăng trở lại vượt mục tiêu 2% của BOJ vào cuối năm nay, sau khi từng giảm xuống dưới mức này nhờ các chương trình trợ cấp của chính phủ nhằm kiềm chế hóa đơn điện và năng lượng. Bên cạnh đó, đồng yen suy yếu, yếu tố làm tăng giá hàng nhập khẩu và gây áp lực lạm phát rộng hơn, cũng sẽ buộc BOJ tiếp tục duy trì lộ trình tăng lãi suất trong thời gian tới.

Động thái của BOJ diễn ra trong giai đoạn bận rộn của các ngân hàng trung ương toàn cầu. Trong khi thị trường gần như chắc chắn rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp ngày 17/6 (giờ địa phương), nhiều quan chức của ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới gần đây đã phát tín hiệu lo ngại lớn về lạm phát. Điều này khiến ngày càng nhiều nhà đầu tư tin rằng bước đi tiếp theo của Fed có thể là tăng lãi suất, thay vì cắt giảm lãi suất như kỳ vọng trước đó.