Đế chế kinh doanh của Elon Musk gồm những gì?

Tỷ phú Elon Musk - Ảnh: AP

Tuần trước, đế chế này tiếp tục thu hút sự chú ý khi SpaceX, công ty tên lửa do Musk sáng lập, bắt đầu giao dịch trên Phố Wall sau thương vụ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất lịch sử. Trước đó, nhiều mảng kinh doanh của ông Musk đã dần được đưa về cùng một hệ sinh thái, bao gồm việc sáp nhập SpaceX với công ty trí tuệ nhân tạo xAI vào đầu năm nay.

Dù vậy, ông Musk vẫn giữ vai trò CEO tại nhiều doanh nghiệp, đồng thời nắm các chức danh điều hành hoặc cổ phần quan trọng ở một loạt công ty khác.

Dưới đây là bức tranh tổng quan về đế chế kinh doanh khổng lồ của tỷ phú này, theo tổng hợp của hãng tin AP:

SPACEX

Ông Musk hiện là CEO của SpaceX, công ty do ông thành lập năm 2002. Từ một doanh nghiệp chuyên phóng tên lửa, SpaceX đã mở rộng thành một tập đoàn công nghệ với nhiều mảng kinh doanh khác nhau.

Một trong những tài sản quan trọng nhất của SpaceX là Starlink, dịch vụ internet vệ tinh đang trở thành nguồn tạo tiền lớn cho công ty. Năm ngoái, Starlink ghi nhận lợi nhuận hoạt động 4,4 tỷ USD.

SpaceX hiện bao gồm cả nền tảng mạng xã hội X, trước đây là Twitter. Ông Musk mua Twitter với giá 44 tỷ USD vào năm 2022, sau đó đưa nền tảng này về xAI, công ty phát triển chatbot Grok.

Tuy nhiên, không phải mảng kinh doanh nào trong hệ sinh thái này cũng có lãi. Cả xAI và X đều đang thua lỗ. Riêng mảng trí tuệ nhân tạo (AI) ghi nhận khoản lỗ hoạt động 6,4 tỷ USD trong năm ngoái. Tính chung, SpaceX cũng lỗ hoạt động 2,6 tỷ USD trong năm 2025

Dù vậy, điều này không ngăn SpaceX tạo ra sức hút lớn trên thị trường. Tuần trước, SpaceX đánh dấu thương vụ IPO lớn nhất lịch sử với mức giá 135 USD/cổ phiếu, đưa vốn hóa công ty lên gần 1,8 nghìn tỷ USD. Sau hai phiên giao dịch đầu tiên, vốn hóa của công ty này tăng lên khoảng 2,5 nghìn tỷ USD.

Một số nhà quan sát cho rằng mức định giá này đã vượt xa giá trị thực của SpaceX. Công ty đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp dẫn đầu trong lĩnh vực AI và một ngày nào đó giúp con người sinh sống trên nhiều hành tinh. Những tham vọng này trải rộng từ xây trung tâm dữ liệu trong không gian đến đưa con người lên sao Hỏa.

Tuy nhiên, phần lớn kế hoạch của SpaceX vẫn phụ thuộc vào các công nghệ chưa được kiểm chứng và có nhu cầu vốn rất lớn.

TESLA

Ông Musk cũng là CEO của Tesla, hãng xe điện do ông lãnh đạo từ năm 2008. Từng được xem là biểu tượng của ngành xe điện toàn cầu, Tesla hiện đối mặt sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.

Năm ngoái, công ty mất vị trí nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới vào tay BYD của Trung Quốc. Doanh số Tesla cũng chịu ảnh hưởng từ các chiến dịch tẩy chay liên quan đến quan điểm chính trị của ông Musk.

Tình hình sau đó đã phần nào cải thiện, nhưng ông Musk nhiều lần cho thấy ông không quá tập trung vào khó khăn trước mắt của mảng xe điện. Thay vào đó, ông cho rằng tương lai của Tesla không chỉ nằm ở việc bán ô tô, mà còn ở tham vọng biến những chiếc xe của hãng thành lực lượng taxi tự lái.

Ngoài xe điện, Tesla đang mở rộng sang các lĩnh vực khác. Công ty đang tăng sản lượng robot phục vụ hộ gia đình và doanh nghiệp, đồng thời tiếp tục theo đuổi mảng năng lượng mặt trời sau thương vụ mua SolarCity khoảng một thập kỷ trước. SolarCity là doanh nghiệp do ông Musk và hai người anh em họ của ông thành lập.

Tesla IPO vào năm 2010 và sau đó gia nhập nhóm doanh nghiệp có vốn hóa nghìn tỷ USD trong chỉ số S&P 500. Hiện giá trị thị trường của công ty này vào khoảng 1,5 nghìn tỷ USD.

NEURALINK

Ông Musk cũng là CEO của Neuralink, công ty phát triển công nghệ giao diện não - máy tính do ông đồng sáng lập năm 2016. Neuralink theo đuổi mục tiêu kết nối hệ thần kinh của con người với máy móc. Công ty đã triển khai thử nghiệm lâm sàng trên những người bị chấn thương tủy sống, mắc bệnh xơ cứng teo cơ một bên (ALS) và một số tình trạng sức khỏe khác.

Trong vài năm gần đây, Neuralink đã công bố một số ca cấy ghép thiết bị vào não người. Đôi khi, chính ông Musk là người thông báo các cột mốc này. Hồi tháng 1, công ty cho biết đã có 21 người tham gia các cuộc thử nghiệm của công ty trên toàn cầu.

THE BORING COMPANY

Ông Musk cũng là nhà sáng lập The Boring Company, doanh nghiệp đào hầm và phát triển hệ thống vận tải ngầm đã hoạt động khoảng một thập kỷ.

Công ty này đứng sau các dự án như “Vegas Loop”, mạng lưới đường hầm ngầm dành cho xe Tesla. Hệ thống này bắt đầu vận hành quanh Trung tâm Hội nghị Las Vegas từ năm 2021.

The Boring Company từng cam kết xây dựng một mạng lưới vận tải tốc độ cao, đồng thời lên kế hoạch phát triển đường hầm tại Dubai và Nashville.

Tuy nhiên, các dự án của công ty cũng vấp phải nhiều phản ứng trái chiều. Tại Las Vegas, The Boring Company bị cáo buộc vi phạm một số quy định về an toàn và môi trường, trong khi toàn bộ tuyến đường vẫn chưa hoàn thiện. Tại Nashville, kế hoạch của công ty cũng bị một số quan chức địa phương chỉ trích.

PAYPAL VÀ CÁC DỰ ÁN TRƯỚC ĐÂY

Trước khi xây dựng đế chế kinh doanh hiện nay, ông Musk gây dựng khối tài sản ban đầu từ Zip2 và X.com, công ty sau này trở thành PayPal. Hai startup này đã được bán cho các chủ sở hữu mới từ nhiều thập kỷ trước, mang về cho ông Musk khoảng 200 triệu USD. Sau đó, ông dùng số tiền này để thành lập SpaceX và đầu tư vào Tesla.