Lãi suất tăng, vàng biến động: Nhà đầu tư nên nhìn lại cách phân bổ tài sản

"Từ khóa của tôi luôn luôn là danh mục", ông Nguyễn Minh Tuấn - CEO AFA Capital nhấn mạnh tại tọa đàm trực tuyến "2027, Gửi tiết kiệm thôi đã đủ?!" do Chứng khoán VPS tổ chức ngày 3/11.

Theo ông Tuấn, nhiều nhà đầu tư dành phần lớn sự quan tâm cho việc tìm kiếm cổ phiếu có khả năng tăng giá hoặc liên tục dịch chuyển dòng tiền giữa các kênh đầu tư. Tuy nhiên, việc một khoản đầu tư sinh lời tốt chưa đồng nghĩa với tổng tài sản của nhà đầu tư tăng trưởng tương ứng.

Thay vì chỉ nhìn vào hiệu quả của từng khoản đầu tư, ông cho rằng cần đánh giá toàn bộ gia sản, từ nguồn thu nhập được tích lũy đến cách phân bổ vốn giữa các loại tài sản. Mục tiêu cuối cùng không phải là chọn được một vài cổ phiếu tăng giá mạnh, mà là làm sao để tổng danh mục tăng trưởng và được quản lý hiệu quả qua nhiều chu kỳ.

Không thể quyết định tỷ trọng cổ phiếu nếu chưa nhìn toàn bộ tài sản

Với câu hỏi khi thị trường giảm nên nâng tỷ trọng cổ phiếu lên bao nhiêu, ông Tuấn cho rằng không có một tỉ lệ chung áp dụng cho tất cả nhà đầu tư. Trước khi quyết định mua thêm, cần xác định cổ phiếu đang chiếm bao nhiêu trong tổng tài sản và mức độ rủi ro mà nhà đầu tư có thể chấp nhận.

Ông chia danh mục thành ba lớp, bắt đầu từ bất động sản và tài sản tài chính. Trong nhóm tài sản tài chính có tiền gửi, vàng, trái phiếu và cổ phiếu. Riêng phần đầu tư cổ phiếu có thể tiếp tục phân thành đầu tư trực tiếp, gián tiếp và tiền mặt chờ giải ngân.

Để minh họa, ông lấy ví dụ một người có tổng tài sản 10 tỷ đồng, trong đó 7 tỷ đồng là bất động sản và 3 tỷ đồng là tài sản tài chính. Nếu dành một nửa phần tài sản tài chính cho cổ phiếu, số tiền đầu tư chứng khoán là 1,5 tỷ đồng, tương đương 15% tổng tài sản.

Như vậy, nếu chỉ nhìn vào tài khoản chứng khoán, nhà đầu tư có thể cảm nhận mức độ rủi ro khác với khi đặt khoản đầu tư này trong tương quan với toàn bộ gia sản. Đây cũng là lý do ông Tuấn cho rằng việc phân bổ tài sản cần được xem xét ở phạm vi rộng hơn, thay vì chỉ tập trung vào tỷ trọng cổ phiếu.

Cách tiếp cận này không đồng nghĩa rủi ro được loại bỏ. Bất động sản có thể gặp khó khăn về thanh khoản, trong khi các tài sản tài chính cũng có khả năng đồng loạt giảm giá. Tuy nhiên, việc nhìn tổng thể giúp nhà đầu tư cân nhắc mỗi quyết định mua bán dựa trên cơ cấu tài sản hiện có, thay vì phản ứng riêng lẻ trước biến động của một kênh đầu tư.

Ông Tuấn cho biết bản thân thường tăng tỷ trọng cổ phiếu khi thị trường bi quan và giảm bớt khi thị trường thuận lợi. Dù vậy, ông lưu ý đây là cách phân bổ phù hợp với khẩu vị rủi ro cá nhân, không phải công thức có thể áp dụng cho mọi người.

"Điều quan trọng nhất trong đầu tư là phải làm cho cả danh mục lớn lên", ông nhấn mạnh.

Theo CEO AFA Capital, để tổng tài sản tăng trưởng, nhà đầu tư không thể chỉ trông chờ vào lợi nhuận từ chứng khoán mà còn cần liên tục bổ sung nguồn vốn từ lao động, kinh doanh và quản lý hiệu quả những tài sản đã tích lũy. 

Việc liên tục chuyển từ mã cổ phiếu này sang mã khác nhưng không quan tâm đến dòng tiền và quy mô gia sản có thể khiến nhà đầu tư bỏ qua mục tiêu quan trọng nhất của quá trình đầu tư.

Ông Lê Đức Khánh, Giám đốc Phân tích VPS. (Ảnh chụp màn hình).

Ở góc độ phương pháp, TS. Lê Đức Khánh - Giám đốc Phân tích VPS cho rằng nhà đầu tư chuyên nghiệp thường xác định rõ mục tiêu, có quy tắc phân tích và thời hạn nắm giữ. Trong khi đó, nhiều nhà đầu tư cá nhân vẫn giao dịch theo cảm tính, thiếu kinh nghiệm và chiến lược cụ thể. Đây là một trong những nguyên nhân khiến hiệu quả đầu tư khó duy trì ổn định.

Lãi suất tăng chưa đủ để kết luận dòng tiền rời chứng khoán

Trong cơ cấu tài sản, lãi suất cũng là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định phân bổ vốn. Theo ông Khánh, khi lãi suất tiết kiệm tăng, tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn, khiến nhà đầu tư thận trọng khi đưa tiền vào cổ phiếu.

Tuy nhiên, ông Tuấn cho rằng không thể chỉ nhìn lãi suất để kết luận dòng tiền sẽ rời khỏi chứng khoán. Điều cần so sánh là tốc độ tăng lãi suất với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận thực của doanh nghiệp.

Tiền gửi mang lại lợi tức xác định theo kỳ hạn, còn sức hấp dẫn của cổ phiếu phụ thuộc vào triển vọng kinh doanh và mức giá mua. Nếu lợi nhuận doanh nghiệp tăng đủ mạnh và định giá còn hợp lý, chứng khoán vẫn có thể thu hút nhà đầu tư ngay cả khi lãi suất đi lên. Ngược lại, lãi suất tăng trong khi lợi nhuận suy yếu sẽ gây sức ép lên thị trường.

Do đó, lựa chọn giữa tiền gửi và cổ phiếu còn phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp, khả năng chấp nhận rủi ro và thời điểm cần sử dụng tiền. Ngay cả tài sản có triển vọng tốt cũng có thể gây thua lỗ nếu nhà đầu tư buộc phải bán không đúng thời điểm.

Với vàng, ông Tuấn đề cao vai trò phòng vệ nhưng không khuyến khích mua bằng mọi giá. "Khi vàng chưa rẻ thì tiền cứ để ở tài sản thanh khoản", ông nói. 

Ông Nguyễn Minh Tuấn (trái), ông Lê Đức Khánh (giữa) và bà Lê Thị Lệ Hằng (phải) tại buổi tọa đàm ngày 3/11. (Ảnh chụp màn hình).

Theo quan điểm này, tiền gửi không chỉ là kênh nhận lãi trong thời gian chờ đợi mà còn giúp nhà đầu tư duy trì khả năng thanh khoản. Khi cơ hội đầu tư phù hợp xuất hiện, nguồn tiền sẵn có sẽ giúp họ chủ động hơn trong quyết định giải ngân, thay vì phải bán một tài sản khác để huy động vốn.

Việc phân bổ tài sản cũng không nên cố định trong suốt quá trình đầu tư mà cần thay đổi theo từng giai đoạn cuộc đời. Người trẻ có thể ưu tiên phát triển năng lực tạo thu nhập; người đang trong giai đoạn tích lũy mạnh có thể dành nhiều nguồn lực hơn cho tăng trưởng tài sản. Trong khi đó, với những người tiến gần tuổi nghỉ hưu, khả năng bảo toàn tài sản và duy trì dòng tiền cần được chú trọng hơn.

Điều này cũng có nghĩa cùng một biến động của thị trường nhưng mỗi nhà đầu tư có thể đưa ra quyết định khác nhau, tùy thuộc vào mục tiêu tài chính và nhu cầu sử dụng vốn.

Bà Lê Thị Lệ Hằng - Tổng Giám đốc CTCP Quản lý quỹ Sài Gòn (Saigon Capital), cũng nhấn mạnh việc giải ngân cần có kế hoạch, thay vì đưa toàn bộ vốn vào thị trường cùng một thời điểm. Với khoản tiền sẵn có, nhà đầu tư có thể cân nhắc giữ lại một phần ở tiền gửi và phân bổ dần phần còn lại vào các kênh đầu tư phù hợp.

"Nhảy ra nhảy vào các cổ phiếu chưa chắc đã có lãi", bà Hằng nhận xét. Theo bà, quản trị danh mục và tư duy dài hạn quan trọng hơn việc liên tục chạy theo những biến động trong từng phiên giao dịch.

Cùng quan điểm về việc quản lý tài sản từ sớm, ông Khánh khuyến nghị nhà đầu tư cần "chú ý quản lý tài sản càng sớm càng tốt", đồng thời có tầm nhìn dài hạn hơn khi tham gia thị trường cổ phiếu.