Lãi suất và thị trường bất động sản: 'Then chốt' của chu kỳ tăng trưởng mới

Đây là những vấn đề được đặt ra và thảo luận tại Hội thảo “Lãi suất và cơ hội đầu tư bất động sản trong chu kỳ tăng trưởng mới” do Báo Tiền Phong tổ chức chiều 23/3 tại Hà Nội, với sự tham gia của các cơ quan quản lý, chuyên gia kinh tế, đại diện ngân hàng và cộng đồng doanh nghiệp.

Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong Nguyễn Ngọc Tiến phát biểu tại Hội thảo. Ảnh: Vũ Quang

Phát biểu tại hội thảo, Phó Tổng Biên tập Báo Tiền Phong Nguyễn Ngọc Tiến nhấn mạnh, trong giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế, lãi suất đang trở thành một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu. Lãi suất không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp mà còn có tác động rất lớn đến thị trường bất động sản là lĩnh vực có vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Thực tế thời gian qua cho thấy thị trường bất động sản đã trải qua nhiều biến động, tâm lý nhà đầu tư có thời điểm trở nên thận trọng, người mua nhà ở thực cân nhắc kỹ lưỡng hơn trước khi xuống tiền, trong khi các doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực lớn về chi phí vốn và dòng tiền. Trong bối cảnh đó, lãi suất trở thành yếu tố then chốt, có thể quyết định khả năng phục hồi cũng như triển vọng tăng trưởng của thị trường.

Đáng chú ý, nền kinh tế Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng cao, hướng tới mức tăng trưởng hai con số trong những năm tới. Để đạt được mục tiêu này, theo ông Nguyễn Ngọc Tiến, một trong những điều kiện quan trọng là duy trì mặt bằng lãi suất ổn định và ở mức thấp hợp lý, qua đó tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, thúc đẩy đầu tư và khơi thông dòng vốn trong nền kinh tế. Đối với thị trường bất động sản, yếu tố lãi suất ổn định càng có ý nghĩa đặc biệt khi giúp người dân tự tin hơn trong việc vay mua nhà, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, triển khai dự án hiệu quả hơn. Điều này không chỉ giúp thị trường vượt qua khó khăn trước mắt mà còn đặt nền tảng cho một chu kỳ phát triển bền vững trong trung và dài hạn.

Tại hội thảo, theo các chuyên gia, tâm lý chờ đợi lãi suất giảm sâu vẫn đang tồn tại trong một bộ phận người mua, nhưng nếu kéo dài có thể khiến họ bỏ lỡ cơ hội khi giá bất động sản tăng trở lại. Thực tế cho thấy, thị trường đang có sự chuyển dịch rõ rệt về xu hướng đầu tư, trong đó người mua ngày càng ưu tiên các sản phẩm có chất lượng cao, hạ tầng đồng bộ và không gian sống tốt hơn. Những dự án nhỏ lẻ, thiếu tiện ích, không đáp ứng yêu cầu về chất lượng dần trở nên kém hấp dẫn. Nhu cầu mua để ở và đầu tư dài hạn đang gia tăng, phản ánh sự thay đổi trong hành vi và kỳ vọng của thị trường.

Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng Tống Thị Hạnh

Ở góc độ chính sách, Cục trưởng Cục Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng Tống Thị Hạnh cho biết, việc sửa đổi Luật Kinh doanh Bất động sản đang được kỳ vọng tạo ra bước đột phá về thể chế, góp phần tăng tính minh bạch và tháo gỡ các điểm nghẽn cho thị trường. Dự kiến nội dung sửa đổi sẽ được đưa vào chương trình xây dựng luật năm 2026 và trình Quốc hội xem xét, thông qua trong thời gian tới. Việc sửa luật bám sát yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật trong giai đoạn mới, trong đó phân định rõ ràng giữa pháp luật công và pháp luật tư, tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước đối với lĩnh vực công, đồng thời mở rộng quyền tự chủ và trách nhiệm của doanh nghiệp trong các quan hệ dân sự, thương mại.

Một điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh thẩm quyền quản lý bất động sản trong bối cảnh chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương từ ba cấp xuống hai cấp, nhằm bảo đảm phù hợp với thực tiễn. Dự thảo luật tập trung vào các định hướng lớn như đẩy mạnh phân cấp, trao quyền chủ động cho địa phương; đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, giảm can thiệp hành chính; bảo đảm tính đồng bộ với các luật liên quan như xây dựng, nhà ở, đất đai; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc thực tế trong điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh và quản lý hoạt động môi giới. Đặc biệt, định hướng xây dựng hệ thống dữ liệu thị trường bất động sản “đúng, đủ, sạch, sống” được xem là điểm nhấn quan trọng, hướng tới minh bạch hóa thông tin và giá giao dịch. Theo đó, Nhà nước sẽ chịu trách nhiệm cung cấp dữ liệu do mình tạo lập, trong khi doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về thông tin công bố. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ giúp phản ánh đúng giá trị thị trường, hạn chế tình trạng “thổi giá” và tạo nền tảng cho sự phát triển lành mạnh, bền vững của thị trường bất động sản – bà Hạnh nhấn mạnh.

Toàn cảnh Hội thảo

Từ góc nhìn doanh nghiệp và thị trường, TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh Bất động sản Việt Nam nhận định, để thị trường phát triển bền vững cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, đồng thời đa dạng hóa các nguồn vốn cho bất động sản, đặc biệt là phát triển kênh trái phiếu doanh nghiệp nhằm giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Về phía doanh nghiệp, cần tối ưu chi phí, nâng cao năng lực quản trị và chất lượng sản phẩm. Trong khi đó, nhà đầu tư cần giữ tâm lý bình tĩnh, tránh chạy theo tâm lý đám đông, đồng thời chủ động nắm bắt cơ hội trong chu kỳ phát triển mới của thị trường.

Các ý kiến tại hội thảo đều thống nhất rằng lãi suất sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định trong việc định hình xu hướng thị trường bất động sản thời gian tới. Việc duy trì mặt bằng lãi suất ổn định, cùng với các cải cách thể chế và chính sách minh bạch hóa thị trường, sẽ là những điều kiện quan trọng để khơi thông dòng vốn, củng cố niềm tin và tạo động lực cho thị trường bất động sản phát triển theo hướng bền vững hơn trong giai đoạn tới.

Vũ Quang