Lãi vay tăng mạnh, nhiều người không còn 'thiết tha' mua nhà

Người mua ngày càng chần chừ

Thời gian qua, lãi suất tăng đã ảnh hưởng lớn đến thanh khoản thị trường bất động sản. Theo bà Nguyễn Hồng Vân, Giám đốc cấp cao, trưởng thị trường Hà Nội, JLL Việt Nam, trong bối cảnh lãi vay gia tăng, cách tiếp cận dòng vốn, hành vi của người mua bị thay đổi theo, người trẻ không còn nhu cầu muốn sở hữu nhà, bởi việc sở hữu nhà trở nên quá khó khăn và áp lực với họ. Thậm chí, việc “lãi suất tăng rất khủng khiếp”, theo bà Vân, đã khiến nhiều trường hợp phải cắt lỗ, không còn khả năng chi trả được ghi nhận.

Bà Vân cho biết, các dự báo mà bà tiếp cận, khả năng lãi suất giảm mạnh từ nay đến cuối năm là không cao. “Chúng ta đều mong muốn lãi suất ngân hàng giảm. Tuy nhiên, cũng phải nghĩ cho cả các ngân hàng. Bài toán về vĩ mô cần được tính toán để làm sao cân đối lãi suất hơn, những biến động xảy ra trong phạm vi hẹp hơn”, bà nói.

Cũng nhận định lãi suất sẽ chưa giảm, ít nhất từ nay đến hết quý I/2027, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch Tập đoàn G6 (G6 Group) cũng cho biết, hiện nay rất nhiều người chần chừ, chưa muốn mua nhà. “Họ thấy rằng lãi suất đang quá cao, nguồn cung sắp tới lại quá nhiều, dẫn đến sự lựa chọn của họ rất cao. Cho nên, nếu chúng ta không cẩn trọng trong vấn đề điều chỉnh nhịp về nguồn cung và điều tiết thị trường thì sẽ dẫn đến câu chuyện chủ đầu tư ngày càng làm nhiều, trong khi người mua lại ngày càng chần chừ, rất nguy hiểm” – ông nói.

Tương tự, ông Lê Đình Chung, Tổng giám đốc Công ty CP Tư vấn và Phát triển Bất động sản SGO Homes cũng cho biết mặt bằng lãi suất cao và giá nhà liên tục tăng trong một thời gian dài trong năm 2024 và 2025, khiến một bộ phận người mua cho rằng giá bất động sản đã cao so với khả năng chi trả.

“Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi cũng nhận thấy xu hướng chuyển sang đi thuê nhà. Nhiều người trẻ hiện nay đã bỏ tư tưởng phải sở hữu nhà, thay vào đó họ chọn đi thuê”, ông Chung cho hay.

Thị trường bất động sản trầm lắng do giá nhà và lãi suất cùng cao

Ở khía cạnh doanh nghiệp, theo lãnh đạo SGO Homes, hiện nay quy mô đầu tư mỗi dự án từ 1-2 nghìn tỷ đồng là rất bình thường. Tuy nhiên, mức chi phí vốn hiện tại trung bình khoảng 12-14%, so với thời điểm trước chỉ ở mức 8-10%, đang tạo ra một áp lực rất nặng nề.

“Với tình hình kinh tế thế giới cũng như Việt Nam, tôi nhận định lãi suất cho vay, đặc biệt vào cuối năm tới, chắc chắn sẽ không có sự điều chỉnh nhiều mà chỉ có thể điều chỉnh nhẹ. Sự khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vẫn sẽ duy trì như hiện tại. Có lẽ phải sang đến đầu kỳ tài chính mới của năm 2026, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp mới có thể tốt hơn” – vị đại diện doanh nghiệp nói.

Đa dạng nguồn vốn để bớt phụ thuộc ngân hàng

Trước thực trạng trên, các chuyên gia cho rằng bất động sản cần tìm đến các nguồn vốn khác, giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng. Ông Nguyễn Anh Quê cho rằng, thậm chí cần huy động nguồn vốn từ khách hàng và các nhà đầu tư đơn lẻ.

“Tuy nhiên, chúng ta phải thiết lập cơ chế kiểm soát chặt chẽ đối với việc này nhằm tránh lặp lại tình trạng giống như giai đoạn thị trường bất động sản trước năm 2013. Khi đó, việc huy động vốn diễn ra quá dễ dàng, dẫn đến nhiều chủ đầu tư sử dụng vốn không đúng mục đích và gây ra rủi ro, trở ngại lớn cho nhà đầu tư” – vị Chủ tịch G6 Group nêu quan điểm.

Còn theo bà Nguyễn Hồng Vân, một trong những kênh có thể huy động vốn nên tập trung trong thời gian tới chính là dòng vốn ngoại. “Đây nên là kênh cần được khuyến khích sắp tới để giải quyết cán cân lãi suất” – bà nói.

Ông Lê Đình Chung nhấn mạnh đến một số kênh truyền thống như trái phiếu doanh nghiệp, các quỹ đầu tư…

Tuy nhiên, ông cho rằng ở thời điểm hiện tại, kênh trái phiếu doanh nghiệp chủ yếu chỉ áp dụng được cho các chủ đầu tư lớn, có uy tín. Bởi vì trong giai đoạn vừa qua, nhiều dự án không trả được nợ đúng hạn, làm ảnh hưởng đến niềm tin của khách hàng.

Kênh thứ ba, theo ông, chính là kênh bán hàng. “Doanh nghiệp cần xây dựng sản phẩm phù hợp, đưa ra chính sách bán hàng hấp dẫn và sát với thực tế thị trường để thu hút dòng tiền và bán được sản phẩm” – vị chuyên gia khuyến nghị.

Ông cũng cho rằng, thay vì chỉ tập trung huy động vốn, các doanh nghiệp có thể phải tái cấu trúc lại tài chính của mình, thông qua giảm thiểu chi phí vận hành, tối ưu hóa nguồn nhân lực. Đặc biệt, doanh nghiệp có thể cơ cấu lại danh mục dự án, bán bớt các dự án được đánh giá không hiệu quả ở thời điểm hiện tại cho các nhà đầu tư khác để thu hút dòng vốn phục vụ hoạt động kinh doanh.

Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, thực chất, những kênh huy động vốn này không mới nhưng chúng ta chưa phát triển được.

Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đã khác. Trước đây, chúng ta chưa có hoạt động xếp hạng tín nhiệm, còn hiện nay đã có hai tổ chức xếp hạng tín nhiệm bắt đầu hoạt động và Nhà nước cũng thúc đẩy phát triển lĩnh vực này. Nếu kết quả xếp hạng tín nhiệm được công bố, nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở để đánh giá và yên tâm hơn.

Kênh thứ hai là phát triển các quỹ đầu tư tín thác bất động sản. Tại Việt Nam, loại hình quỹ này chưa phát triển. Vì vậy, hiện nay, một người muốn đầu tư bất động sản thường phải có ít nhất 500–700 triệu đồng hoặc 1 tỷ đồng.

“Nếu hình thành các quỹ đầu tư tín thác bất động sản thì người chỉ có 50 triệu đồng hoặc 100 triệu đồng vẫn có thể tham gia đầu tư thông qua quỹ. Hình thức này sẽ giúp hoạt động đầu tư trở nên đa dạng hơn” – GS.TS Hoàng Văn Cường cho hay.