Lâm Đồng: Nhiều doanh nghiệp nợ đọng tiền sử dụng đất, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tài nguyên nước

Công tác rà soát, đôn đốc và thu hồi các khoản nợ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tiền cấp quyền khai thác tài nguyên tại Lâm Đồng đang được tăng cường, nhằm bảo đảm nguồn thu ngân sách và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, tài nguyên

Thuế tỉnh Lâm Đồng cho biết, số nợ nói trên gồm hơn 39,4 tỷ đồng tiền sử dụng đất; hơn 2.233,8 tỷ đồng tiền thuê đất; hơn 227 tỷ đồng tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tài nguyên nước và hơn 712,5 tỷ đồng tiền chậm nộp. Các khoản nợ tập trung chủ yếu tại Phòng Quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp 1, 2 và các Thuế cơ sở 1, 2, 3, 6.

Theo cơ quan thuế, nguyên nhân phát sinh nợ chủ yếu là doanh nghiệp chậm chấp hành nghĩa vụ, gặp khó khăn về tài chính hoặc không có khả năng thanh toán. Tuy nhiên, qua rà soát, vẫn có nhiều trường hợp liên quan đến trách nhiệm xử lý của các sở, ngành, địa phương và chính cơ quan thuế, khiến việc xác định hoặc thu hồi nghĩa vụ tài chính chưa thể thực hiện dứt điểm.

Đáng chú ý nhất là Công ty Cổ phần Hoàng Gia ĐL với tổng số nợ được báo cáo hơn 1.247,6 tỷ đồng, trong đó tiền thuê đất hơn 1.105,5 tỷ đồng và tiền chậm nộp hơn 142,1 tỷ đồng. Khoản nợ này phát sinh trong quá trình xác định đơn giá thuê đất đối với dự án sân golf Đồi Cù thuộc Khu nghỉ mát Đà Lạt.

Thuế tỉnh cho biết đã điều chỉnh đơn giá thuê đất chu kỳ 2017-2022 theo hướng áp dụng tỷ lệ bằng 100% giá đất ở cùng đường phố, vị trí, khu vực hoặc giá đất ở tại vùng lân cận gần nhất. Cách xác định này cũng được áp dụng cho chu kỳ 2022-2027 đối với diện tích 324.926,2 m².

Doanh nghiệp không đồng thuận với nghĩa vụ tài chính được xác định và đã khởi kiện. Tại Bản án sơ thẩm số 66/2026/HCST ngày 26/6/2026, Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng bác yêu cầu khởi kiện của doanh nghiệp. Tuy nhiên, đến ngày 14/9/2026, Tòa phúc thẩm – Tòa án nhân dân tối cao tại TP. Hồ Chí Minh ban hành Bản án số 1036/2026/HC-PT, chấp nhận kháng cáo của doanh nghiệp. Thuế tỉnh cho biết đang xử lý vụ việc theo hướng đề nghị xem xét thủ tục giám đốc thẩm. Trong khi đó, doanh nghiệp kiến nghị áp dụng đơn giá thuê đất 0,35 USD/m²/năm theo Nghị định số 135/2017/NĐ-CP; UBND tỉnh đã giao Sở Tài chính chủ trì xử lý.

Một số doanh nghiệp khác cũng có khoản nợ lớn nhưng chưa thể giải quyết do vướng mắc về hồ sơ và thủ tục đất đai. Công ty Cổ phần Dịch vụ Đô thị Đà Lạt còn nợ hơn 142,3 tỷ đồng, trong đó tiền thuê đất hơn 116,2 tỷ đồng. Vướng mắc liên quan đến quyết định phê duyệt giá đất cụ thể để tính tiền thuê đất tại khu vực Vườn hoa Đà Lạt. Thuế tỉnh đã kiến nghị rà soát, xử lý quyết định giá đất làm cơ sở xác định lại nghĩa vụ tài chính; Sở Tư pháp cũng đề nghị bổ sung cơ sở pháp lý và làm rõ hậu quả pháp lý nếu chấm dứt hiệu lực, hủy bỏ hoặc thay thế quyết định này.

Công ty TNHH Du lịch Thành Thành Công Lâm Đồng còn nợ hơn 121,8 tỷ đồng. Vụ việc liên quan đến diện tích 14,62 ha đất mặt nước chuyên dùng mà doanh nghiệp đã khởi kiện. Bản án số 124/2025/DS-ST ngày 11/12/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 1 – Lâm Đồng tuyên một số nội dung trong hợp đồng thuê đất giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý đất đai vô hiệu. Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì xử lý quyết định cho thuê đất đối với diện tích này để làm cơ sở xác định lại tiền thuê đất.

Ngoài ra, Công ty TNHH Đầu tư Sài Gòn còn nợ hơn 183,8 tỷ đồng, liên quan đến tiền thuê đất, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản và tiền chậm nộp. Giấy phép khai thác khoáng sản và quyết định thuê đất của doanh nghiệp đã hết hạn từ ngày 28/3/2022, nhưng thủ tục đóng cửa mỏ và thu hồi đất chưa được giải quyết dứt điểm. Sở Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì xử lý. Theo văn bản trả lời của sở, trong thời gian chưa có quyết định thu hồi đất, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với thời gian thực tế sử dụng đất cho đến khi hoàn tất thủ tục bàn giao hoặc gia hạn.

Bên cạnh các trường hợp nêu trên, báo cáo còn đề cập những khoản nợ liên quan đến việc điều chỉnh phiếu chuyển thông tin địa chính, xác định ưu đãi miễn tiền thuê đất đối với dự án xã hội hóa giáo dục, cũng như các dự án khai thác khoáng sản chưa hoàn tất thủ tục pháp lý. Những vướng mắc này cho thấy việc thu hồi nợ không chỉ phụ thuộc vào hoạt động đôn đốc của cơ quan thuế mà còn cần sự phối hợp, xử lý kịp thời từ các cơ quan quản lý đất đai, tài chính và tư pháp.

Đối với các doanh nghiệp đã được cơ quan thuế thực hiện cưỡng chế nhưng vẫn không chấp hành nghĩa vụ, Thuế tỉnh đã chuyển hồ sơ đến Sở Nông nghiệp và Môi trường để phối hợp xử lý thu hồi đất, giấy phép khai thác khoáng sản. Danh sách được nêu trong báo cáo có Công ty TNHH Thép Trung Nguyên, Công ty Cổ phần Du lịch Biển Hồ, Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Tân Tiến, Công ty Cổ phần Tư vấn và Đầu tư Hải Nam, Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thế Giới Xanh, cùng một số doanh nghiệp khác. Cơ quan thuế cũng cho biết các Thuế cơ sở đã có văn bản đề nghị phối hợp thu hồi đất đối với nhiều đơn vị còn nợ.

Với các khoản nợ thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp, cơ quan thuế tiếp tục đôn đốc, áp dụng biện pháp cưỡng chế theo quy định. Trường hợp Công ty Cổ phần Tư vấn và Đầu tư Tâm Anh, với số nợ hơn 21,4 tỷ đồng, đã bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế như trích tiền từ tài khoản và ngừng sử dụng hóa đơn. Nếu doanh nghiệp vẫn không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, Thuế tỉnh sẽ báo cáo, đề xuất thu hồi đất theo quy định của Luật Đất đai năm 2024.

Trong thời gian tới, Thuế tỉnh xác định tập trung rà soát, phân loại từng khoản nợ theo nguyên nhân và trách nhiệm xử lý; ưu tiên các khoản nợ lớn, kéo dài nhưng đã có đủ cơ sở pháp lý và điều kiện thu. Đối với những trường hợp vướng mắc thuộc trách nhiệm của cơ quan nhà nước, báo cáo kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương khẩn trương xử lý việc xác định giá đất, điều chỉnh hồ sơ địa chính, giải quyết thủ tục thu hồi đất, đóng cửa mỏ và hồ sơ miễn, giảm tiền thuê đất.

Cơ quan thuế cũng đề xuất đối với những vụ việc liên quan đến nhiều đơn vị, UBND tỉnh cần giao một cơ quan làm đầu mối chủ trì, xác định rõ nhiệm vụ, đơn vị phối hợp và thời hạn hoàn thành. Mục tiêu là xử lý dứt điểm các khoản nợ đủ điều kiện thu, tháo gỡ những vướng mắc kéo dài, hạn chế phát sinh nợ mới và bảo đảm các khoản thu từ đất, tài nguyên được thực hiện đúng quy định, đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước./.