Lâm Đồng tăng tốc các công trình trọng điểm, tạo lực đẩy tăng trưởng
Từ áp lực giải ngân đến chuyển động trên công trường, Lâm Đồng đang tập trung nguồn lực tháo gỡ mặt bằng, vật liệu, năng lực nhà thầu... đưa các dự án đầu tư công trọng điểm trở thành động lực tăng trưởng.
Công trường khu vực nút giao ĐT721, xã Đạ Huoai thuộc tuyến cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc (Ảnh: Nguyễn Nghĩa)
Lực kéo tăng trưởng
Năm 2026, Lâm Đồng xác định 21 công trình, dự án trọng điểm. Trong đó, có 13 dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước và 8 dự án ngoài ngân sách.
Đây không chỉ là danh mục đầu tư lớn, mà còn là những “đòn bẩy” kết nối không gian phát triển, mở rộng năng lực hạ tầng. Bởi các dự án được đẩy nhanh tiến độ, đưa vào sử dụng sẽ thu hút dòng vốn xã hội, tạo thêm dư địa tăng trưởng cho một địa bàn rộng lớn sau sắp xếp.
Đặt trong tổng thể kế hoạch đầu tư công hơn 21.286 tỷ đồng của tỉnh năm 2026, tiến độ các công trình trọng điểm có ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ luân chuyển vốn, khối lượng xây dựng và khả năng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng.
Công trường thi công nút giao cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương (Ảnh: Tư liệu)
Bởi vậy, mệnh lệnh của Lâm Đồng hiện nay không dừng ở “đẩy nhanh”, mà là xác định rõ việc, rõ người, rõ thời hạn và đo kết quả bằng sản phẩm cụ thể trên hiện trường.
Tổng các dự án trọng điểm tại Lâm Đồng trải rộng trên nhiều lĩnh vực như: cao tốc, đường sắt tốc độ cao, sân bay, thủy lợi, xử lý chất thải, đô thị - du lịch và công nghiệp alumin.
Cấu trúc này cho thấy địa phương đang đồng thời giải ba bài toán đó là hoàn thiện kết nối giao thông, nâng năng lực sản xuất và tạo ra những cực tăng trưởng mới.
Trong số này, 2 tuyến cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với kết nối khu vực, giảm chi phí logistics và mở không gian phát triển dọc hành lang tuyến.
Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hồng Hải kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc
Theo ông Lê Ngọc Tiến, Giám đốc Sở Tài chính, đến hết quý III/2026, 13 dự án trọng điểm sử dụng vốn ngân sách tại Lâm Đồng giải ngân 1.949/4.818 tỷ đồng, đạt 40,46%.
Riêng các dự án cao tốc được bố trí gần 7.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 34% tổng kế hoạch vốn năm 2026. Quy mô này lý giải vì sao chỉ một mắt xích chậm ở giải phóng mặt bằng, tái định cư hay thủ tục thiết kế cũng có thể kéo giảm kết quả giải ngân chung.
Tại buổi làm việc với các chủ đầu tư về tiến độ các công trình trọng điểm, ngày 29/9 mới đây, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh, áp lực về tăng trưởng trong 3 tháng cuối năm rất lớn. Trong khi đó, kết quả triển khai các công trình, dự án trọng điểm sẽ tạo động lực lớn cho việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm yêu cầu UBND tỉnh, các đơn vị, địa phương đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm
Các cơ quan, đơn vị, địa phương tập trung tinh thần, trách nhiệm và nguồn lực cao nhất, quyết liệt triển khai thực hiện, phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm 2026 với kết quả cao nhất. Tất cả cùng quyết tâm không để chậm trễ trong đầu tư công làm ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng và sự phát triển chung của tỉnh.
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Y Thanh Hà Niê Kđăm
Thực tế, vai trò của các dự án trọng điểm không chỉ được đo bằng số vốn đã đưa ra nền kinh tế. Quan trọng hơn, khi hoàn thành, hạ tầng giao thông chiến lược sẽ rút ngắn thời gian đi lại, tăng khả năng kết nối các vùng sản xuất với thị trường.
Các dự án đô thị, du lịch và công nghiệp lớn mở thêm dư địa thu hút đầu tư. Hệ thống công trình thủy lợi, môi trường và tái định cư bổ sung nền tảng cho phát triển bền vững.
Quyết tâm tháo gỡ từng “điểm nghẽn"
Thực tế, tại Lâm Đồng, khoảng cách từ kế hoạch đến công trường hiện tập trung ở 4 nhóm vướng mắc. Đó là giải phóng mặt bằng và tái định cư, thủ tục chuẩn bị đầu tư, thiết kế, thiếu vật liệu xây dựng, năng lực tổ chức thi công của một số nhà thầu.
Cùng với đó, sự phối hợp giữa chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu và địa phương có lúc chưa chặt chẽ. Tiến độ nghiệm thu, thanh toán hồ sơ còn chậm, dẫn đến khối lượng hoàn thành chưa chuyển hóa kịp thời thành giá trị giải ngân.
Công nhân khoan đất đóng cọc làm cầu vượt tại nút giao cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương (Ảnh: Nguyễn Nghĩa)
Trên cơ sở thực tế này, Lâm Đồng "thiết kế" các giải pháp theo từng nút thắt cụ thể. Với mặt bằng, chủ tịch UBND xã, phường phải trực tiếp chỉ đạo, huy động cả hệ thống chính trị, cũng như bảo đảm nơi ở và sinh kế của người bị ảnh hưởng.
Với vật liệu, các địa phương rà soát nâng công suất mỏ đang hoạt động, đẩy nhanh cấp phép mỏ mới. Trong đó, Lâm Đồng ưu tiên nguồn cung cho dự án trọng điểm và nghiên cứu cơ chế điều phối liên vùng.
Đối với thi công, chủ đầu tư phải bám hiện trường. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu nhà thầu tăng nhân lực, máy móc và tổ chức thi công bù khi thời tiết thuận lợi.
Báo cáo trước Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Tức tại hội nghị trực tuyến về các công trình trọng điểm quốc gia mới đây, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải nhấn mạnh, 2 cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khươnglà những công trình, dự án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải cam kết trước Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc giải ngân 100% nguồn vốn Trung ương bố trí cho 2 dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương
Lâm Đồng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, huy động các cơ quan, đơn vị, địa phương đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện để các dự án triển khai theo kế hoạch. Tỉnh phấn đấu sẽ giải ngân 100% nguồn vốn mà Trung ương bố trí cho 2 dự án này.
Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hồng Hải
Tỉnh cũng đặt trách nhiệm người đứng đầu vào trung tâm điều hành. Đó là lấy kết quả giải ngân là một tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân.
Dự án chậm phải công khai tiến độ theo mốc thời gian cụ thể. Nguồn vốn của dự án không còn khả năng hấp thụ phải được xem xét điều chuyển sang nơi có nhu cầu và khả năng giải ngân tốt hơn.
Đối với các công trình trọng điểm, yêu cầu là xác định mục tiêu, khối lượng, sản phẩm đầu ra và tiến độ theo từng tháng, đồng thời gắn kết quả triển khai với đánh giá KPI từ quý IV/2026.
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Hồ Văn Mười khẳng định Lâm Đồng sẽ đề xuất Thủ tướng, Trung ương hủy hợp đồng và xử lý theo quy định đối với những nhà thầu yếu kém
Đối với những nhà đầu tư yếu kém, nếu không rút kinh nghiệm và có sự thay đổi, Lâm Đồng sẽ đề xuất Thủ tướng, Trung ương hủy hợp đồng và xử lý theo quy định.
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười tại buổi làm việc nghe báo cáo tiến độ triển khai thực hiện các dự án trọng điểm ngày 29/9
Thông điệp cứng rắn đi cùng yêu cầu linh hoạt trong vận động người dân. Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Mười yêu cầu Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh chủ động phối hợp với xã, phường, tăng tuyên truyền để người dân bàn giao mặt bằng;
Tuy nhiên, với trường hợp đã vận động nhiều lần vẫn cố tình chây ì, tỉnh sẽ thực hiện các biện pháp theo quy định. Mục tiêu là không để dự án chờ mặt bằng, cũng không tách tiến độ khỏi quyền lợi chính đáng của người dân.
Tín hiệu tích cực từ thực tiễn
Có thể nói, mặc dù, chưa đạt yêu cầu nhưng dòng vốn đầu tư công đã có chuyển biến rõ trong quý III/2026. Từ mức giải ngân hơn 22% vào tháng 6/2026, tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh đã tăng lên gần 55% đến hết tháng 9/2026.
Ở nhóm dự án ngoài ngân sách, chuyển động đã hiện hữu trên công trường Cảng hàng không Phan Thiết là một ví dụ. Dự án có tổng mức đầu tư 3.797 tỷ đồng. Đến nay, nhà đầu tư đã tập kết máy móc, xây dựng nhiều hạng mục.
Thi công tại dự án cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa - Chơn Thành (Ảnh: Tư liệu)
Trong đó, hạng mục đắp nền K95 đường lăn, sân đỗ đạt 78%, phát quang, san nền khu mặt đất đạt 50%, ép cọc đại trà đài kiểm soát không lưu đạt 90%. Những con số này là tín hiệu cụ thể cho thấy dự án đã chuyển từ khâu chuẩn bị sang tổ chức thi công nhiều hạng mục.
Tương tự, trên 2 tuyến cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc- Liên Khương, nguồn vốn đang được thúc đẩy mạnh hơn. Dự án Tân Phú - Bảo Lộc đã giải ngân 930/1.483 tỷ đồng đạt 62,7%. Dự án Bảo Lộc - Liên Khương đã giải ngân 504/950 tỷ đồng, đạt 53,6%.
Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Huỳnh Văn Minh cho biết, so với yêu cầu đề ra, tiến độ này vẫn còn chậm. Ngoài nguyên nhân khách quan, công tác phối hợp giữa Trung tâm Phát triển quỹ đất với các địa phương trong thời gian qua chưa thật sự tốt, còn đùn đẩy.
Lực lượng dân quân xã Đức Trọng hỗ trợ các gia đình tháo dỡ công trình, vận chuyển vật kiến trúc đến nơi ở mới thuộc dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương (Ảnh: Thy Vũ)
Hạn chế này đang được đơn vị tập trung khắc phục và đã có sự chuyển biến. Trung tâm đang tập trung nhân lực để đẩy nhanh công tác thẩm định hồ sơ phê duyệt công tác bồi thường.
"Đối với những hộ dân chưa đồng ý giá, các xã tiếp tục vận động. Riêng những hộ đã vận động nhiều lần mà cố tình không bàn giao mặt bằng, buộc phải cưỡng chế", ông Minh đề xuất.
Thực tế, tín hiệu tích cực từ các dự án hiện nay không chỉ nằm ở tỷ lệ giải ngân tăng, mà còn ở cách điều hành chuyển từ báo cáo chung sang cam kết theo dự án, theo tháng. Các đơn vị, địa phương đang chuyển dần từ xử lý thủ tục trong phòng họp sang kiểm tra hiện trường; từ giữ vốn bằng mọi giá sang chủ động điều chuyển nếu không thể hấp thụ.
Có thể thấy, quý IV/2026 là chặng "nước rút". Lâm Đồng đã, đang nỗ lực đẩy mạnh công trình trọng điểm. Lãnh đạo tỉnh đang biến quyết tâm hành chính thành nhịp độ trên công trường, qua đó, tạo lực kéo trước mắt và nền tảng phát triển lâu dài.