Lâm Đồng tìm cơ chế đồng bộ xử lý vi phạm lâm nghiệp

Quảng Sơn là một trong những địa bàn có tình trạng vi phạm lâm luật diễn biến phức tạp trong năm 2026 tại Lâm Đồng

Vi phạm diễn biến phức tạp

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, từ ngày 11/12/2025 đến 14/10/2026, toàn tỉnh ghi nhận 430 vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp. Trong đó, 163 vụ cơ quan chức năng chưa xác định được đối vi phạm, chiếm 37,9%.

Đáng chú ý, có 209 vụ phá rừng trái pháp luật, gây thiệt hại gần 36 ha rừng. Trong số này, 97 vụ chưa xác định được đối tượng vi phạm. Các hành vi khác gồm khai thác, vận chuyển, tàng trữ lâm sản trái phép và vi phạm quy định về bảo vệ động vật rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng.

Trong 10 tháng đầu năm, tỉnh Lâm Đồng xảy ra hơn 400 vụ phá rừng, chủ yếu nhằm mục đích chiếm đất

Các vụ phá rừng tập trung tại nhiều địa bàn như Đam Rông, Phúc Thọ Lâm Hà, Đắk Song, Tà Hine, Bắc Gia Nghĩa, Quảng Sơn và Tà Đùng. Diện tích rừng bị phá thường nhỏ lẻ, manh mún, chủ yếu là rừng lồ ô, tre nứa nằm giáp nương rẫy hoặc ven suối. Tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp, sử dụng đất sai mục đích cũng tiếp tục gây áp lực cho công tác quản lý.

Diện tích rừng lớn, phân bố rộng và địa hình phức tạp là những trở ngại trong tuần tra, kiểm soát. Nhiều khu vực rừng tự nhiên nằm xen kẽ đất sản xuất nông nghiệp, ở xa khu dân cư. Các đối tượng thường lợi dụng địa hình phức tạp, hoạt động vào ban đêm hoặc sáng sớm. Một số thủ đoạn như ken cây, khoan thân, đổ hóa chất khiến cây chết dần cũng gây khó khăn cho việc phát hiện vi phạm.

Cây công nghiệp nhanh chóng mọc lên sau khi những cây rừng tại xã Quảng Sơn bị chặt hạ

Tại xã Quảng Sơn, địa phương có khoảng 27.000 ha rừng. Tình hình vi phạm lâm nghiệp tại đây diễn biến rất phức tạp. Trong 10 tháng năm 2026, địa bàn xã xảy ra 32 vụ vi phạm, trong đó có 26 vụ phá rừng với diện tích gần 4,2 ha.

Chủ tịch UBND xã Quảng Sơn Đoàn Ngọc Phương cho biết, tình trạng phá rừng thường diễn ra nhỏ lẻ, khó phát hiện từ đầu. Có trường hợp, khi lực lượng chức năng phát hiện thì hành vi xâm hại rừng đã diễn ra trong thời gian dài, gây khó khăn cho việc ngăn chặn. Một số chủ rừng cũng chưa quyết liệt trong quản lý diện tích được giao.

Giá cả nông sản tăng cao tạo thêm áp lực cho công tác bảo vệ rừng tại Lâm Đồng

Đại diện Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà cho rằng, giá nông sản tăng cũng tạo thêm áp lực lên công tác bảo vệ rừng khi một số người tìm cách phá rừng, lấn chiếm đất để mở rộng sản xuất. Lực lượng bảo vệ rừng còn thiếu, trong khi việc tuyển dụng gặp khó do thu nhập chưa tương xứng với tính chất công việc.

Trên diện tích được giao quản lý, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đắk N’Tao ghi nhận 11 vụ phá rừng với diện tích thiệt hại gần 2 ha, cùng 2 vụ khai thác rừng và 1 vụ vận chuyển lâm sản trái phép. Tình trạng tái lấn chiếm vẫn xảy ra, một số diện tích đã trồng cây phục hồi rừng tiếp tục bị nhổ bỏ. Các đối tượng còn rải đinh, chặt cây chắn đường tuần tra, gây khó khăn cho lực lượng bảo vệ rừng.

Xe máy của lực lượng bảo vệ rừng tại xã Quảng Sơn bị thủng lốp do bị các đối tượng rải đinh trên đường tuần tra

Cần đồng bộ cơ chế xử lý

Không chỉ khó khăn trong phát hiện, ngăn chặn, công tác xử lý vi phạm lâm nghiệp còn vướng ở quy trình lập hồ sơ và tổ chức cưỡng chế. Dù quy định pháp luật đã có, việc vận dụng tại một số địa phương, đơn vị chưa thống nhất. Thời gian hoàn tất thủ tục kéo dài khiến việc giải tỏa, khôi phục hiện trạng gặp thêm trở ngại.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý rừng phòng hộ Lâm Hà, đơn vị đã xây dựng quy chế phối hợp để xử lý các trường hợp trồng cây trái phép trên đất rừng. Tuy nhiên, khi lập hồ sơ chuyển cấp xã xử lý, thời gian hoàn tất thủ tục có thể kéo dài. Cây trồng trên diện tích vi phạm tiếp tục phát triển, khiến việc giải tỏa gặp nhiều khó khăn.

Việc xử lý cây trồng trên đất lâm nghiệp tại nhiều địa phương của Lâm Đồng còn chưa thống nhất

Tại xã Quảng Sơn, việc xử lý cây trồng trên đất lâm nghiệp bị lấn chiếm cũng gặp vướng mắc về trình tự và căn cứ pháp lý. Địa phương đã đề nghị Sở Tư pháp hướng dẫn cụ thể để có cơ sở triển khai. Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đắk N’Tao cũng kiến nghị cần có cơ chế xử lý, cưỡng chế kịp thời, tránh tình trạng tái lấn chiếm ảnh hưởng đến kế hoạch trồng phục hồi rừng.

Đại diện Phòng PC03 Công an tỉnh cho biết, một số vụ việc tồn đọng chưa được giải quyết triệt để. Hồ sơ cưỡng chế thu hồi đất ở một số trường hợp chưa bảo đảm trình tự, thẩm quyền. Vì vậy, cần rà soát từng vụ việc, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan, tránh tình trạng chuyển hồ sơ nhưng không theo dõi, đôn đốc quá trình xử lý.

Nhiều địa phương của Lâm Đồng đề xuất có hướng dẫn cụ thể trong quá trình lập biên bản, xử lý vi phạm lâm nghiệp

Theo Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Lê Công Trường, việc cưỡng chế các trường hợp vi phạm liên quan đến đất lâm nghiệp cần căn cứ vào quy định pháp luật về đất đai, lâm nghiệp và xử lý vi phạm hành chính. Các cơ quan chức năng cần phối hợp xây dựng hướng dẫn thống nhất để chủ rừng và chính quyền địa phương có căn cứ thực hiện.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Phúc giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Tư pháp, Công an tỉnh và các đơn vị liên quan rà soát quy định, tham mưu UBND tỉnh hướng dẫn thống nhất quy trình xử lý vi phạm lâm nghiệp. Hướng dẫn cần phù hợp thực tế, làm rõ trách nhiệm của từng lực lượng trong quá trình phát hiện, lập hồ sơ, xử lý và tổ chức cưỡng chế.

Lực lượng quản lý, bảo vệ rừng của Lâm Đồng tăng cường công tác tuần tra tại những khu vực có nguy cơ vi phạm

Lãnh đạo tỉnh đồng thời yêu cầu các địa phương, chủ rừng chuyển mạnh sang phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm từ sớm, thay vì chỉ tập trung xử lý sau khi rừng đã bị xâm hại.

Công tác tuyên truyền, vận động người dân cần được thực hiện thường xuyên. Với những trường hợp không chấp hành, cơ quan chức năng phải tổ chức xử lý, cưỡng chế theo đúng quy định, bảo đảm an toàn cho lực lượng thực thi nhiệm vụ.

Lâm Đồng đang tìm cơ chế hướng dẫn thống nhất xử lý vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp