Làm gì khi giá laptop không ngừng tăng?

Tình trạng thiếu hụt chip bộ nhớ trên toàn cầu đang bước vào giai đoạn đỉnh điểm. Theo nguồn tin từ chuỗi cung ứng của DigiTimes, 3 nhà sản xuất DRAM và HBM lớn nhất thế giới đã bán sạch 100% sản lượng cho đến hết năm 2027. Tại Việt Nam, giá linh kiện cũng lên theo ngày từ cuối năm 2025.

Từ đầu năm, mặt bằng giá mới cũng được cập nhật cho nhiều loại máy tính xách tay. Đồng thời sau mỗi quý, chi phí để sở hữu thiết bị lại có biến động. Mùa mua sắm tựu trường trở nên khác thường khi nhiều nhà sản xuất im ắng, chưa cập nhật dải sản phẩm mới. Số còn lại cũng tìm cách thay đổi cách tiếp cận khi giảm giá là phương án không khả thi lúc này.

Tri Thức - Znews có cuộc trò chuyện với ông Eric Lee, Giám đốc ASUS khu vực Đông Nam Á về dự phóng thị trường thời gian tới và người dùng nên ứng phó ra sao khi laptop không ngừng tăng giá.

Eric Lee

Giám đốc ASUS khu vực Đông Nam Á

Chờ đợi không phải giải pháp

1.

Theo ông, biến động giá laptop là cơn bão sẽ qua hay một mặt bằng giá mới sẽ ở lại?

Đợt tăng giá lần này xuất phát từ thay đổi mang tính dài hạn của toàn ngành bán dẫn. Động lực cốt lõi là cuộc đua AI: các tập đoàn công nghệ dồn tổng lực vào hạ tầng máy chủ và bộ nhớ băng thông cao, qua đó thu hẹp mảng chip nhớ thương mại dành cho thiết bị cá nhân.

Chừng nào AI còn "sốt", nguồn cung RAM phổ thông vẫn chưa thể ổn định. Trong ngắn và trung hạn, giá có thể còn tăng, khó quay về mức cũ. Theo dự báo, đà tăng này có thể kéo dài đến tận 2028, thời điểm các nhà máy công suất mới đi vào vận hành.

Nhu cầu SSD cũng đang bị đẩy lên cao khi bộ nhớ lưu trữ dần thay thế một phần năng lực tính toán. Chúng tôi đang nghiên cứu các giải pháp nền tảng thay thế để người dùng cá nhân không phải cạnh tranh chi phí trực tiếp với máy chủ AI, nhưng việc này cần sự phối hợp của toàn chuỗi cung ứng và cần thêm thời gian.

“Chừng nào AI còn ‘sốt’, nguồn cung RAM phổ thông vẫn chưa thể ổn định.”

2.

Giá tăng, lượng máy bán ra toàn cầu được dự báo giảm 10-15%, nhưng doanh thu PC của ASUS quý I lại tăng 25%. Vì sao có sự lệch pha này?

Khi lượng máy sụt giảm, doanh thu vẫn tăng là nhờ giá trung bình trên mỗi sản phẩm tăng mạnh, bù đắp phần giảm về số lượng.

Động lực nằm ở thay đổi cơ cấu sản phẩm, đặc biệt là làn sóng AI PC và các dòng cao cấp. Khi chi phí linh kiện cốt lõi tăng, tư duy người tiêu dùng dịch chuyển rõ rệt. Họ sẵn sàng đầu tư vào một chiếc máy "tốt hơn" để dùng được lâu hơn. Tại Việt Nam, AI PC đã chiếm 31,3% ở nhóm máy dùng AI CPU và GPU (số liệu tháng 6 từ GfK). Với ASUS, Vivobook S và Zenbook hiện đóng góp tới 30% tổng số máy tính xách tay, không tính gaming, bán ra trong nước.

Người tiêu dùng đang tính bài toán đầu tư dài hạn hơn. Thay vì cắt ngân sách để chọn máy giá rẻ nhưng nhanh lỗi thời, họ sẵn sàng đầu tư cho máy cấu hình cao, tích hợp công nghệ mới. Doanh số AI PC của ASUS tăng 299% theo năm (nhóm Next Gen AIPC, theo dữ liệu kích hoạt Microsoft). Tư duy ở đây là thà bỏ một khoản hợp lý ngay từ đầu cho máy tốt, còn hơn tốn chi phí thay mới sau một thời gian ngắn.

Thay đổi thứ hai nằm ở phương thức thanh toán. Trả góp 0%, trả chậm và thu cũ đổi mới (trade-in) đang đóng vai trò đòn bẩy, giúp người dùng quyết định mà không chịu áp lực dòng tiền ngắn hạn.

10-15%

Mức giảm được dự báo của lượng máy bán ra toàn cầu.

25%

Mức tăng doanh thu PC của ASUS trong quý I.

31,3%

Tỷ trọng AI PC tại Việt Nam ở nhóm máy dùng AI CPU và GPU.

299%

Mức tăng theo năm của doanh số AI PC ASUS.

3.

Một số hãng đang hoãn ra sản phẩm mới để quan sát thêm. Chiến lược ra mắt của ASUS tại Việt Nam có bị "giãn" không?

Hoàn toàn không. Minh chứng là hàng loạt model thế hệ mới tích hợp sâu AI vẫn liên tiếp ra mắt như Zenbook DUO, Zenbook S14/S16 dùng chip mới của Intel/AMD, Zenbook A14/A16 dùng chip Qualcomm với thời lượng pin dài. Ở phân khúc phổ thông, Vivobook S14/S16 và TUF Gaming nhỏ gọn cũng đã lên kệ kịp mùa mua sắm. Thay vì lo vòng đời sản phẩm bị kéo dài, điều người dùng nên chuẩn bị lúc này là một tư duy tiêu dùng thông minh hơn.

Dù áp lực giá gia tăng, ASUS vẫn tăng trưởng 9,9% so với cùng kỳ, theo dữ liệu kích hoạt Microsoft, cao hơn mặt bằng chung thị trường. Việt Nam cũng là thị trường trọng điểm của tập đoàn, được ưu tiên hàng hóa.

Chúng tôi đã chốt lượng đơn hàng cho mùa khai trường với các chuỗi bán lẻ lớn từ rất sớm. Nhu cầu chung có dấu hiệu giảm nhẹ trong quý III khi mặt bằng giá mới đi vào thực tế, nhưng các chương trình trợ giá quy mô lớn từ đối tác bán lẻ giúp sản phẩm duy trì sức hút. Ưu tiên dành cho Việt Nam không chỉ ở số lượng mà còn ở cơ cấu hàng hóa chọn lọc. Vivobook S và Zenbook cho phân khúc mỏng nhẹ, cao cấp, TUF Gaming cho game thủ và học sinh, sinh viên.

Nhu cầu xử lý nhiều tác vụ trên cùng thiết bị khiến người mua cân nhắc cấu hình và thời gian sử dụng, thay vì chỉ nhìn vào giá bán ban đầu.

Chọn máy tính sao mới đúng?

4.

Microsoft khuyến nghị 32 GB RAM cho Windows 11, laptop AI cũng cần bộ nhớ lớn, nhưng RAM ngày càng đắt. ASUS giải bài toán này ra sao ở phân khúc 25 triệu đồng, nơi đông người mua Việt Nam nhất?

Với phân khúc này, nhu cầu cốt lõi vẫn là học tập, văn phòng, duyệt web và giải trí đa phương tiện. Ở các tác vụ đó, 8 GB hoặc 16 GB RAM hoàn toàn đảm bảo trải nghiệm mượt mà. Chúng tôi tối ưu hệ thống để người dùng không phải trả thêm chi phí cho những thông số vượt quá nhu cầu thực tế hàng ngày.

Song song, để đưa trải nghiệm AI tới đại đa số người dùng mà không đội giá, ASUS hợp tác với cả Intel, AMD và Qualcomm. Việc đa dạng hóa nền tảng phần cứng tạo thêm không gian tối ưu chi phí, từ đó có nhiều lựa chọn laptop AI ở mức giá hợp lý cho học sinh, sinh viên.

5.

Nếu là sinh viên với ngân sách 25 triệu đồng ngay lúc này, ông sẽ mua ngay máy vừa ra mắt, săn model đời cũ hay chờ thêm?

Lời khuyên của tôi là nên chủ động mua ngay một sản phẩm đời mới, thay vì tâm lý chờ đợi hay cố tìm kiếm các mẫu máy đời cũ. Như đã phân tích, thị trường RAM và SSD sẽ tiếp tục duy trì đà tăng giá trong dài hạn. Việc chờ đợi với hy vọng giá hạ nhiệt gần như là điều khó xảy ra.

Hãy coi việc mua laptop lúc này là một khoản đầu tư. Một chiếc máy đời mới tích hợp công nghệ hiện đại, đáp ứng tốt các ứng dụng mới, đồng hành suốt giai đoạn đi học và những năm đầu ra trường. Với người đang dùng máy 3-4 năm tuổi cũng vậy, nếu có nhu cầu thật cho công việc hoặc học tập, nên chủ động nâng cấp sớm.

Với ngân sách giới hạn, người mua được khuyến nghị chọn cấu hình đúng nhu cầu và tính đến thời gian sử dụng lâu dài.

6.

Làm sao chọn đúng thiết bị trong giai đoạn này với mức chi phí giới hạn?

Trước hết là cấu hình đúng nhu cầu. Hãy tránh hai phía cực đoan, mua máy over specs (cấu hình vượt ngưỡng) gây lãng phí ngân sách, hoặc chọn cấu hình quá thấp chỉ để tiết kiệm chi phí ban đầu rồi không đáp ứng được công việc lâu dài.

Thứ hai là chất lượng hiển thị và độ bền phần cứng. Màn hình OLED nay đã phổ cập với mức giá rất hợp lý chứ không còn đắt đỏ như trước. Cũng nên chú ý thiết kế khung máy và vật liệu hoàn thiện. Một chiếc laptop gia công trình độ cao sẽ chịu lực tốt hơn, ít hỏng vặt và giữ được độ mới qua nhiều năm.

Thứ 3, khi chi phí thay thế linh kiện leo thang, chính sách bảo hành chính là "lớp bảo vệ" tài chính. Đừng chỉ nhìn giá niêm yết mà hãy đánh giá cả gói dịch vụ đi kèm. Không phải bỏ ra các khoản sửa chữa ngoài dự kiến chính là cách tối ưu chi phí đầu tư hiệu quả nhất.

“Hãy tránh hai cực đoan: mua máy ‘over specs’ gây lãng phí ngân sách, hoặc chọn cấu hình quá thấp chỉ để tiết kiệm chi phí ban đầu rồi không đáp ứng được công việc lâu dài.”

NVIDIA từng được cứu bởi cộng đồng game thủ

Ngay cả khi giá cổ phiếu rơi xuống đáy, NVIDIA vẫn xuất xưởng những con chip silicon phức tạp nhất từng được chế tạo. Những con chip này kết hợp sự bùng nổ của internet băng thông rộng tại gia và sự phát triển của máy tính đa phương tiện gia đình đã mở ra điều mà một số nhà phê bình sau này gọi là Thời kỳ Hoàng kim của game PC.

Cuốn sách NVIDIA - Cỗ máy tư duy vĩ đại thuật lại câu chuyện đầy lôi cuốn của Jensen Huang và NVIDIA và cách ông dẫn dắt công ty trở thành một đế chế công nghệ.