'Làm gia công phần mềm khó giúp Việt Nam thành cường quốc công nghệ'

Đây là nội dung được Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh tại lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) ngày 16/3.

Giới hạn của mô hình gia công và khát vọng "Make in Vietnam"

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương nhìn nhận, hoạt động gia công phần mềm cho đối tác nước ngoài thời gian qua đã mang lại công ăn việc làm, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thậm chí tạo ra những doanh nghiệp quy mô tỷ USD. Tuy nhiên, Thứ trưởng khẳng định con đường gia công sẽ "không bao giờ có thể tạo ra những doanh nghiệp lớn dẫn dắt xu thế công nghệ toàn cầu" và khó giúp Việt Nam trở thành cường quốc công nghệ.

Do đó, yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn mới là phải chuyển từ gia công sang sáng tạo, từng bước làm chủ thiết kế, làm chủ công nghệ lõi và công nghệ chiến lược theo tinh thần "Make in Vietnam".

Sự chuyển đổi này được kỳ vọng sẽ bắt đầu từ chính QTSC - khu công nghệ số tập trung đầu tiên của cả nước. Sau 25 năm hình thành (16/3/2001), QTSC đã chứng minh được sự thành công khi thu hút 27 nhà đầu tư, hơn 120 doanh nghiệp công nghệ số, cung cấp trên 650 sản phẩm, dịch vụ cho thị trường trong nước và hơn 30 quốc gia. Với tổng doanh thu tích lũy đạt khoảng 138.000 tỷ đồng (6 tỷ USD) và giá trị xuất khẩu hơn 4,35 tỷ USD, QTSC đã lọt top 3 khu công nghệ nổi bật tại châu Á theo đánh giá của Tổ chức tư vấn quốc tế KPMG. Đặc biệt, nơi đây không chỉ đóng góp vào tăng trưởng xuất khẩu mà còn định hình "văn hóa sáng tạo" cho TP Hồ Chí Minh.

Tiên phong thử nghiệm cơ chế mới và ba"đơn hàng" lớn từ lãnh đạo TP Hồ Chí Minh

Để tạo ra bước bứt phá, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đề nghị QTSC tiên phong triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các công nghệ và mô hình kinh doanh mới. Đồng thời, QTSC cần nhận lấy sứ mệnh sử dụng công nghệ chiến lược để giải quyết các bài toán lớn của chính TP Hồ Chí Minh và đất nước như giao thông, môi trường, y tế, giáo dục trước khi nhân rộng ra toàn quốc.

Về phía QTSC, Giám đốc Trần Hữu Dũng cho biết định hướng trong giai đoạn 2025 - 2030 là xây dựng mô hình "Quality Tech Solution Complex" - mở rộng vai trò từ một khu phần mềm đơn thuần sang trung tâm cung cấp giải pháp công nghệ chất lượng cao, tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Cùng chung tầm nhìn về sử dụng công nghệ chiến lược giải bài toán lớn, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đã đặt ra 3 "đơn hàng" lớn cho QTSC trong giai đoạn 2026 - 2030:

Thứ nhất, không chỉ viết phần mềm cho khách hàng quốc tế, QTSC cần biến khuôn viên của mình thành nơi thử nghiệm các giải pháp quản lý đô thị hiện đại nhất (giao thông thông minh, quản lý năng lượng, an ninh trật tự) trước khi nhân rộng ra toàn thành phố.

Thứ hai, QTSC phải đóng vai trò dẫn dắt, kết nối các doanh nghiệp nội địa tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, hướng đến sản xuất các sản phẩm công nghệ mang dấu ấn "Made by HCM City" nhằm giải quyết bài toán năng suất lao động.

Thứ ba, chủ động lan tỏa ảnh hưởng, hỗ trợ chuyển đổi số cho các khu công nghiệp, khu chế xuất lân cận để góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế toàn vùng theo hướng công nghệ cao.

Để hiện thực hóa những mục tiêu trên, lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ cùng TP Hồ Chí Minh cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, đẩy nhanh hạ tầng giao thông, viễn thông kết nối và cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính nhằm giữ chân nhân tài. Những nền tảng hỗ trợ đồng bộ này được kỳ vọng sẽ đưa QTSC trở thành trung tâm khởi nghiệp sáng tạo đúng nghĩa, và là nơi khởi nguồn của những tập đoàn công nghệ tỷ đô trong tương lai.

Hiền Thảo