'Làm phim lịch sử, thách thức vẫn là bài toán doanh thu'

Trò chuyện với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, ông Nguyễn Phan Quang Bình, đạo diễn phim "Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh" cho hay, thách thức lớn nhất là làm sao cân bằng giữa giá trị nghệ thuật và sức hút phòng vé.

- Thưa đạo diễn, được biết bộ phim “Hộ linh tráng sĩ – Bí ẩn mộ vua Đinh” với đề tài lịch sử đến vua Đinh Tiên Hoàng đang được thực hiện. Điều gì khiến ông tự tin rằng khán giả hiện đại, đặc biệt là giới trẻ, sẽ sẵn sàng đón nhận bộ phim huyền sử này?

- Khi nhắc đến Vua Đinh Tiên Hoàng, người ta thường nghĩ đến hào quang của một vị hoàng đế vĩ đại dẹp loạn 12 sứ quân, khai sinh ra nước Đại Cồ Việt. Nhưng ý tưởng của “Hộ linh tráng sĩ – Bí ẩn mộ vua Đinh” lại được nhen nhóm từ một góc nhìn khác, để lấp đầy khoảng trống lịch sử và cũng có nhiều đất cho điện ảnh. Chúng tôi dựa vào một truyền thuyết dân gian tại Ninh Bình, xây dựng nên câu chuyện về 7 tráng sĩ, những cận vệ trung thành nhất – nhận mật chỉ cuối cùng để thực hiện một nhiệm vụ tối mật, bảo vệ ý chí, tư tưởng của hoàng đế và vận mệnh của quốc gia. Tôi chọn đề tài này vì muốn tôn vinh những "anh hùng vô danh", những người đã đứng trong khoảng tối của lịch sử, dùng máu và lòng trung thành để giữ vững lời thề.

Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình và ê kíp "Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh" đang quay những thước phim huyền sử tại Ninh Bình. Ảnh: NVCC

Nhiều người lo ngại đề tài huyền sử sẽ khó tiếp cận người xem, đặc biệt là giới trẻ. Nhưng tôi có một niềm tin rất lớn, bởi vì cốt lõi vẫn là kể câu chuyện cảm động lòng người. Yếu tố siêu nhiên, huyền ảo trong phim suy cho cùng cũng chỉ là chất xúc tác. Linh hồn của bộ phim chính là lòng yêu nước và sự hy sinh cao đẹp, bi tráng của các tráng sĩ. Giới trẻ hôm nay rất thẳng thắn và giàu cảm xúc. Tôi tin khi thấy được một câu chuyện tình nghĩa và bi tráng đến tận cùng, họ sẽ vui, sẽ khóc, sẽ tự hào cùng nhân vật.

Tôi cũng muốn gửi gắm một thông điệp: Lịch sử không chỉ được viết nên bởi các bậc quân vương, mà còn được dựng xây bằng xương máu của những người con kiên trung của đất Việt, dù cho họ có thân phận rất khác nhau nhưng với tôi tình yêu với đất nước vốn dĩ đã ở trong tiềm thức mỗi người. Sự hy sinh của những tráng sĩ là minh chứng cho tinh thần bất khuất của người Việt. Tôi tin, sự bi tráng đó sẽ chinh phục được khán giả hiện đại.

- Phim huyền sử đòi hỏi kỹ xảo đồ sộ, bối cảnh hoành tráng và yếu tố thần kỳ thu hút. Trong quá trình sản xuất phim, ông gặp những khó khăn gì nhất về kinh phí, kỹ thuật, hoặc tìm kiếm đội ngũ làm kỹ xảo trong nước?

-Làm phim huyền sử “Hộ linh tráng sĩ” cũng giống như chúng tôi tham gia vào một cuộc đua "vượt chướng ngại vật". Khác với phim hiện đại, chúng tôi không thể bê nguyên một bối cảnh có sẵn nào vào phim. Để tái hiện không gian thời Đinh cách đây hơn một thiên niên kỷ, từ hoàng cung, trang phục, vũ khí của 7 tráng sĩ cho đến các trận trận đánh, mật thất..., tất cả đều phải xây dựng từ đầu. Kinh phí vì thế bị đội lên gấp nhiều lần so với phim thông thường. Mỗi ngày bấm máy là một áp lực tài chính khủng khiếp mà ranh giới giữa đúng và sai chỉ mỏng như tờ giấy. Do không có một phim trường cổ trang đồng bộ, chúng tôi phải đi khắp các tỉnh, thành phố, tận dụng các di tích sẵn có hoặc dựng bối cảnh tạm thời, rồi lại dỡ bỏ. Việc này vừa làm tiêu tốn một khoản kinh phí khổng lồ, vừa hạn chế rất nhiều không gian sáng tạo của đạo diễn và ê-kíp. Góc máy cũng bị thu hẹp lại rất nhiều.

Poster phim "Hộ linh tráng sĩ - Bí ẩn mộ vua Đinh". Ảnh: BHD

Khó khăn lớn nhất là thời gian và bài toán kinh tế. Trong dự án này, chúng tôi phải hợp tác cả các công ty Việt Nam, Hàn quốc, Thái Lan để làm VFX và hậu kỳ đối với một số cảnh phát sinh kỹ xảo. Để làm ra những phân cảnh "hộ linh", chúng tôi cố gắng đem nhiều nhất những yếu tố văn hóa Việt, vừa có độ hoành tráng vừa không bị "giả". Đội ngũ kỹ xảo trong nước và Hàn Quốc đã phải ngồi lại với nhau ròng rã hàng tháng trời, thử nghiệm trong từng khung hình để tìm ra ngôn ngữ hình ảnh phù hợp nhất với đời sống văn hóa tâm linh Việt.

Tuy nhiên, chúng tôi may mắn nhận được sự hỗ trợ rất lớn về mặt tinh thần, thủ tục và tư vấn chuyên môn từ các cơ quan quản lý, các nhà sử học, các bạn trẻ yêu sử và đặc biệt là sự ưu ái chính quyền và các doanh nghiệp địa phương, nơi đoàn phim ghi hình tại Ninh Bình.

Song, phải nói thật, chúng tôi buộc phải sòng phẳng với bài toán doanh thu, phải làm sao để phim vừa có tính nghệ thuật, vừa phải đủ hấp dẫn để khán giả chịu bỏ tiền mua vé. Nhưng qua dự án này tôi thấy có một tín hiệu rất mừng, đó là các nhà đầu tư hiện nay đã bắt đầu có niềm tin và dũng khí để đổ tiền vào những dự án văn hóa - lịch sử nước nhà thay vì chỉ an toàn đầu tư với các dòng phim hài, tình cảm nhẹ nhàng.

- Để dung hòa giữa yếu tố thần kỳ, huyền hoặc, tính logic của câu chuyện và lịch sử, chắc hẳn, sự sáng tạo của ê kíp cũng sẽ phần nào bị “tiết chế”?

- Vâng, đây chính là "con dao hai lưỡi" của dòng phim huyền sử. Nếu quá lạm dụng yếu tố thần kỳ, bộ phim sẽ biến thành một tác phẩm tiên hiệp, giả tưởng xa lạ. Còn nếu quá khô khan, chúng ta lại đánh mất đi cái hồn cốt huyền hoặc, lung linh của dã sử Việt Nam. Chúng tôi đã bàn bạc và thống nhất cố gắng cùng nhau xây dựng một bộ phim huyền sử với những nỗ lực sáng tạo của chung của tập thể nhưng vẫn phải lấy tính logic lịch sử làm gốc rễ.

- Đạo diễn có kỳ vọng, khi ra rạp, phim sẽ tạo ra hiệu ứng như “Mưa đỏ” hay “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối"?

- Nếu “Mưa đỏ” đã khơi dậy lòng yêu nước qua những thước phim chiến tranh cách mạng bi tráng, chân thực cận đại, thì tôi kỳ vọng “Hộ linh tráng sĩ” sẽ là ngọn lửa tiếp nối ở mảng đề tài huyền sử cổ đại. Tôi không dám tham vọng phim của mình sẽ ngay lập tức đạt được những kỷ lục “vô tiền khoáng hậu” như “Mưa đỏ”, nhưng tôi kỳ vọng bộ phim sẽ tạo ra một “cú hích” mới: Khẳng định rằng dòng phim lịch sử Việt Nam, với những khoảng trắng huyền sử và yếu tố tâm linh, là một "mỏ vàng" vô tận cho điện ảnh giải trí hiện đại.

- Ông nghĩ sao về làn sóng các nhà đầu tư "xuống tiền" cho những bộ phim với đề tài lịch sử gần đây?

- Trước đây, phim lịch sử hầu như phải dựa vào ngân sách Nhà nước. Nhưng hiện nay, các doanh nghiệp tư nhân đã chủ động nhập cuộc. Hãng phim tư nhân không còn đầu tư nhỏ giọt hay né tránh mà đã tiếp cận dòng phim này một cách nghiêm túc và sáng tạo hơn — từ khâu phát triển kịch bản, sản xuất… Cho dù đầu tư vào phim lịch sử lúc này vẫn là một thử thách, thách thức lòng dũng cảm, nhưng không còn là "liều chết" mà là một cơ hội kinh doanh văn hóa đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp có tư duy làm phim hiện đại.

Chúng tôi hiểu rằng, dấn thân vào dòng phim này ở thời điểm hiện tại giống như một người đi trên dây — vừa đi vừa dò dẫm, vừa tự khắc phục những thiếu sót của bản thân, lại luôn phải tìm hiểu để có thể tiếp cận tư duy thay đổi mỗi năm của khán giả. Khó khăn là rất lớn, nhưng chúng tôi vẫn luôn hy vọng rằng sự chân thành, nghiêm túc trong lao động nghệ thuật sẽ giúp bộ phim khỏa lấp được những hạn chế khách quan, chạm đến trái tim khán giả.

- Xin trân trọng cám ơn ông!