Làm rõ nguyên tắc tự nguyện trong định danh điện tử

Bảo đảm đặc thù quốc phòng trong đồng bộ dữ liệu và quản lý nhà nước

Đồng tình và đánh giá cao nỗ lực của cơ quan chủ trì soạn thảo trong việc chuẩn bị dự án Luật, ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) cho rằng, đây là đạo luật có ý nghĩa quan trọng, tạo nền tảng pháp lý thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) phát biểu

Từ góc độ thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về đồng bộ dữ liệu và trách nhiệm quản lý nhà nước, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội với yêu cầu bảo vệ Tổ quốc.

Góp ý về khoản 2 Điều 33, đại biểu lưu ý, dữ liệu định danh trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng, như dữ liệu về nhân sự đặc thù, phương tiện tác chiến, trạm radar, phần lớn thuộc danh mục bí mật nhà nước, đòi hỏi cơ chế cách ly hoặc kiểm soát kết nối nghiêm ngặt. Việc áp dụng quy định đồng bộ dữ liệu một cách chung nhất có thể tiềm ẩn rủi ro đối với dữ liệu quân sự, quốc phòng.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tổ.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định không áp dụng yêu cầu đồng bộ dữ liệu đối với dữ liệu định danh thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cơ yếu. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu của Bộ Quốc phòng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về định danh và xác thực điện tử do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định, bảo đảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước.

Đối với Điều 40, ĐBQH Lương Đình Hưng đề nghị làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Quốc phòng trong hoạt động định danh và xác thực điện tử, phù hợp với đặc thù quản lý quân nhân, trang bị, vũ khí và phương tiện tác chiến. Theo đó, cần bổ sung quy định Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về định danh và xác thực điện tử thuộc phạm vi quản lý.

Hoàn thiện cơ chế xác thực, bảo vệ quyền của chủ thể được định danh

Góp ý về các quy định liên quan đến xác thực điện tử và quản lý dữ liệu định danh, ĐBQH Đỗ Thị Thu Thảo (Đồng Tháp) đề nghị làm rõ các hình thức xác thực, hoàn thiện quy trình xử lý dữ liệu và bảo đảm quyền của chủ thể được định danh.

ĐBQH Đỗ Thị Thu Thảo (Đồng Tháp) phát biểu.

Đối với các Điều 3 và 4, đại biểu đề nghị phân biệt rõ xác thực danh tính, xác thực thuộc tính, xác thực giao dịch và xác thực sự kiện; xác định giá trị chứng minh pháp lý của từng hình thức và trách nhiệm trong trường hợp xác thực đúng danh tính nhưng sai thông tin thuộc tính. Đồng thời, bổ sung quyền của cá nhân được kiểm tra, yêu cầu sửa thông tin sai lệch, được thông báo khi danh tính điện tử bị tạm dừng hoặc thay đổi và thực hiện quyền khiếu nại.

Liên quan đến các Điều 7 đến 15, đại biểu đề nghị phân nhóm rõ đối tượng định danh bắt buộc và tự nguyện; xác định dữ liệu gốc, cơ chế xử lý dữ liệu trùng lặp và phân định trách nhiệm của các đơn vị trong quá trình rà soát, phê duyệt. Việc chỉnh sửa thông tin sai lệch cần có quy trình cụ thể, bảo đảm lưu vết để phục vụ kiểm tra, xác định trách nhiệm.

Đối với các Điều 14, 15 và từ Điều 22 đến Điều 31, đại biểu đề nghị phân biệt dữ liệu định danh cốt lõi, dữ liệu sinh trắc học, lịch sử giao dịch và nhật ký truy cập để quy định thời hạn lưu trữ phù hợp với từng mục đích sử dụng. Đồng thời, phân loại mức độ xác thực điện tử theo cấp độ rủi ro của từng loại giao dịch, bảo đảm quyền phản đối kết quả xác thực của chủ thể liên quan.

Cùng quan tâm đến quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia định danh điện tử, ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Luật nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động định danh, xác thực điện tử, phục vụ chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân.

ĐBQH Vũ Thị Lan Anh (Nghệ An) phát biểu

Góp ý về các Điều 4, 8 và 11, đại biểu đề nghị phân biệt rõ giữa chủ thể có thẩm quyền, đủ điều kiện thực hiện hoạt động định danh điện tử với đối tượng có nghĩa vụ bắt buộc tham gia định danh.

Theo đại biểu, khoản 1 Điều 8 quy định cơ quan nhà nước thực hiện hoạt động định danh điện tử theo mô hình Nhà nước đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng đối với các nhóm đối tượng được xác định; trong khi khoản 2 quy định tổ chức, doanh nghiệp đủ điều kiện thực hiện hoạt động định danh điện tử đối với các đối tượng ngoài khoản 1 theo mô hình tự đầu tư hệ thống, nền tảng và cơ sở hạ tầng.

Tuy nhiên, việc cho phép tổ chức, doanh nghiệp thực hiện hoạt động định danh điện tử không đồng nghĩa tất cả các đối tượng ngoài khoản 1 Điều 8 đều phải tham gia định danh. Nếu không quy định rõ, có thể phát sinh cách hiểu và áp dụng khác nhau; thậm chí, hoạt động định danh mang tính tự nguyện có thể trở thành yêu cầu bắt buộc trên thực tế khi doanh nghiệp tham gia một số hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc giao dịch, làm tăng chi phí tuân thủ không cần thiết.

Các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp dự phiên thảo luận tổ.

Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ nguyên tắc tự nguyện tại Điều 4 và cụ thể hóa tại khoản 2 Điều 8, theo hướng việc định danh điện tử đối với các đối tượng không thuộc diện bắt buộc được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Đại biểu cũng đề nghị xác định rõ trong Luật điều kiện, thẩm quyền quyết định đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ định danh, làm cơ sở để Chính phủ quy định chi tiết. Đồng thời, rà soát Điều 11 và các quy định liên quan trong dự thảo nghị định, bảo đảm việc tổ chức cung cấp dịch vụ quyết định danh mục đối tượng và lộ trình triển khai không làm phát sinh nghĩa vụ định danh bắt buộc đối với các chủ thể liên quan ngoài quy định của pháp luật.