Làm rõ thời hạn tạm dừng hoạt động nhà xuất bản

Quản lý nội dung có tính chất xuất bản trên không gian mạng

ĐBQH Nguyễn Quỳnh Liên (An Giang) cho rằng, việc dự thảo Luật bổ sung quy định về “nội dung có tính chất xuất bản trên không gian mạng” là cần thiết nhằm nhận diện các hình thức sáng tạo, phổ biến nội dung số đến công chúng có tính chất tương tự như xuất bản phẩm và có yếu tố xuyên biên giới.

ĐBQH Nguyễn Quỳnh Liên (An Giang) phát biểu

Tuy nhiên, đại biểu nhận thấy, dự thảo Luật mới chỉ có một số quy định liên quan đến nội dung này, trong khi chưa có quy định cụ thể để điều chỉnh.

Theo đại biểu, dự thảo Luật đã bổ sung nội dung giải thích tại Điều 4 về khái niệm “nội dung có tính chất xuất bản trên không gian mạng”. Tuy nhiên, trong toàn bộ dự thảo Luật lại chưa có quy định cụ thể về việc quản lý, điều chỉnh đối với loại nội dung này. Để quản lý và đưa những nội dung này vào hoạt động có tính chất tương tự xuất bản được thực hiện phù hợp thì trong dự thảo Luật cũng phải có những nội dung để điều chỉnh.

Đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên dẫn chứng, Điều 6 của dự thảo Luật giao trách nhiệm cho cơ quan quản lý nhà nước phải bảo đảm cho các tổ chức, cá nhân công bố nội dung có tính chất xuất bản trên không gian mạng tuân thủ quy định của Luật Xuất bản và pháp luật liên quan. Tuy nhiên, về điều chỉnh lại không có quy định.

Theo đại biểu, việc bổ sung nội dung mới vào dự thảo Luật cần xác định rõ mục đích và có quy định cụ thể. Nếu nhằm quản lý các hoạt động này thì cần quy định rõ được hoạt động như thế nào, do ai quản lý, vi phạm được xác định ra sao; đồng thời cần phân biệt với những trường hợp không phải là hoạt động xuất bản hoặc có nội dung không phù hợp với quy định của Luật Xuất bản.

ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) điều hành phiên thảo luận ở Tổ sáng 5/8

Thời hạn tạm dừng trong bao lâu?

Về quy định tạm dừng hoạt động của nhà xuất bản tại Điều 14, đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên cho biết, so với dự thảo Luật trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Luật trình Quốc hội đã thay thế biện pháp đình chỉ hoạt động bằng biện pháp tạm dừng hoạt động xuất bản. Đây được coi là biện pháp quản lý nhằm tránh cách hiểu trùng lặp với hình thức xử phạt hành chính theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Tuy nhiên, tại điểm c khoản 3 Điều 14, dự thảo Luật lại quy định tạm dừng hoạt động trong các trường hợp khác theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Theo đại biểu, quy định này cần được cân nhắc vì nếu đã xác định đây là biện pháp quản lý để phân biệt với xử lý hành chính thì việc dẫn chiếu sang pháp luật về xử lý vi phạm hành chính là chưa phù hợp, chưa bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ.

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Quỳnh Liên cho rằng, biện pháp tạm dừng hoạt động là quy định mới. Do đó, dự thảo Luật cần quy định rõ thời hạn trong bao lâu, trường hợp nào phải tạm dừng hoạt động có thời hạn, trường hợp nào phải dừng mãi mãi?

Theo đại biểu, khoản 4 Điều 14 quy định hết thời hạn tạm dừng mà không khắc phục được nguyên nhân dẫn đến việc tạm dừng hoạt động của nhà xuất bản thì sẽ phải có biện pháp xử lý. Đây là nội dung có tính chất chế tài, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động xuất bản nên cần được quy định cụ thể trong Luật.

Nhà xuất bản phải chịu trách nhiệm cuối cùng trong liên kết xuất bản

Về hoạt động liên kết xuất bản, ĐBQH Hoàng Xuân Tân (Quảng Trị) cho rằng tình trạng “khoán trắng”, “bán giấy phép” trong hoạt động liên kết đã xảy ra trong nhiều năm.

ĐBQH Hoàng Xuân Tân (Quảng Trị) phát biểu

Theo đại biểu, dự thảo Luật đã quy định rõ trách nhiệm của từng bên, trong đó nhà xuất bản chịu trách nhiệm về nội dung xuất bản phẩm, còn bên liên kết chịu trách nhiệm về nội dung theo hợp đồng đã ký kết; đồng thời quy định nhà xuất bản phải kiểm tra, giám sát việc thực hiện nội dung liên kết.

Tuy nhiên, thực tế vẫn xảy ra tình trạng khoán trắng cho bên liên kết. Vì vậy, đại biểu đề nghị dự thảo Luật cần có quy định rõ nhà xuất bản là chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng đối với nội dung, chất lượng và tính hợp pháp của xuất bản phẩm liên kết.

Về xuất bản tác phẩm và cơ chế hậu kiểm, đặc biệt trên môi trường mạng, đại biểu Hoàng Xuân Tân cho biết, qua thực tế mua sách trên các sàn thương mại điện tử, có những trường hợp sách được bán nhưng không có giấy phép xuất bản, không thể hiện thông tin về số lượng in, thời gian nộp lưu chiểu.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị dự thảo Luật cần có quy định cụ thể hơn, buộc các sàn thương mại điện tử phải chịu trách nhiệm trong việc tiếp nhận, bán và phát hành trên mạng các tác phẩm không đủ điều kiện theo quy định.